كَدَأْبِ آلِ فِرْعَوْنَ وَالَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا فَأَخَذَهُمُ اللَّهُ بِذُنُوبِهِمْ وَاللَّهُ شَدِيدُ الْعِقَابِ ﴿۱۱﴾
به شيوۀ فرعونيان و پيشينيانشان آيات ما را تكذيب كردند، خداوند آنها را به كيفر گناهانشان رساند و خدا سخت كيفر دهنده است (۱۱)
قُلْ لِلَّذِينَ كَفَرُوا سَتُغْلَبُونَ وَتُحْشَرُونَ إِلَى جَهَنَّمَ وَبِئْسَ الْمِهَادُ ﴿۱۲﴾
كافران را بگو: «بزودى مغلوب و به دوزخ محشور خواهيد شد كه بد جايگاهى است » (۱۲)
قَدْ كَانَ لَكُمْ آيَةٌ فِي فِئَتَيْنِ الْتَقَتَا فِئَةٌ تُقَاتِلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَأُخْرَى كَافِرَةٌ يَرَوْنَهُمْ مِثْلَيْهِمْ رَأْيَ الْعَيْنِ وَاللَّهُ يُؤَيِّدُ بِنَصْرِهِ مَنْ يَشَاءُ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَعِبْرَةً لِأُولِي الْأَبْصَارِ ﴿۱۳﴾
در رويارويى دو دسته برايتان عبرتى بود: دسته اى در راه خدا نبرد مى كردند و دستۀ ديگر كافر بودند، مؤمنان به چشم خود كافران را دو برابر خويش مى ديدند، خدا هر كه را بخواهد با يارى خويش تأييد مى كند و در اين ديده وران را پندى است (۱۳)
زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَوَاتِ مِنَ النِّسَاءِ وَالْبَنِينَ وَالْقَنَاطِيرِ الْمُقَنْطَرَةِ مِنَ الذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ وَالْخَيْلِ الْمُسَوَّمَةِ وَالْأَنْعَامِ وَالْحَرْثِ ذَلِكَ مَتَاعُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَاللَّهُ عِنْدَهُ حُسْنُ الْمَآبِ ﴿۱۴﴾
هوس پرستى، از جمله دوست داشتن زنان، پسران، انبانهاى انباشته از زر و سيم، اسبان داغ خورده، چارپايان و كشتزار در نظر مردم زينت يافته است اينها دست مايۀ زندگى اين جهانند و سرانجام نيك نزد خداست (۱۴)
قُلْ أَؤُنَبِّئُكُمْ بِخَيْرٍ مِنْ ذَلِكُمْ لِلَّذِينَ اتَّقَوْا عِنْدَ رَبِّهِمْ جَنَّاتٌ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا وَأَزْوَاجٌ مُطَهَّرَةٌ وَرِضْوَانٌ مِنَ اللَّهِ وَاللَّهُ بَصِيرٌ بِالْعِبَادِ ﴿۱۵﴾
بگو: آيا شما را از چيزى آگاه كنم كه از آنها بهتر است ؟ براى آنان كه پرهيزگارى پيشه كنند در نزد پروردگارشان باغهايى است كه در آن جويها روان است و همسرانى پاك، همچنين خشنودى خدا، و جاودانه در آن بمانند، و خدا به بندگان بيناست (۱۵)
الَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَا إِنَّنَا آمَنَّا فَاغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَا وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ ﴿۱۶﴾
كسانى كه مى گويند: «پروردگارا ما ايمان آورده ايم گناهان ما را ببخش و از عذاب دوزخ حفظمان كن » (۱۶)
الصَّابِرِينَ وَالصَّادِقِينَ وَالْقَانِتِينَ وَالْمُنْفِقِينَ وَالْمُسْتَغْفِرِينَ بِالْأَسْحَارِ ﴿۱۷﴾
صابران، راستگويان، مطيعان، انفاق كنندگان و آمرزش خواهان سحرگاهانند (۱۷)
شَهِدَ اللَّهُ أَنَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ وَالْمَلَائِكَةُ وَأُولُو الْعِلْمِ قَائِمًا بِالْقِسْطِ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ ﴿۱۸﴾
خداوند گواهى داده است كه معبودى جز او قائم به دادگرى نيست و فرشتگان و عالمان نيز گواهند معبودى نيست جز خداى توانمند فرزانه (۱۸)
إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللَّهِ الْإِسْلَامُ وَمَا اخْتَلَفَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ إِلَّا مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَهُمُ الْعِلْمُ بَغْيًا بَيْنَهُمْ وَمَنْ يَكْفُرْ بِآيَاتِ اللَّهِ فَإِنَّ اللَّهَ سَرِيعُ الْحِسَابِ ﴿۱۹﴾
دين نزد خدا اسلام است و اهل كتاب پس از پى بردن به حقانيت آن از روى حسد با يكديگر اختلاف كردند خداوند به زودى به حساب كسى كه آياتش را انكار كند خواهد رسيد (۱۹)
فَإِنْ حَاجُّوكَ فَقُلْ أَسْلَمْتُ وَجْهِيَ لِلَّهِ وَمَنِ اتَّبَعَنِ وَقُلْ لِلَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ وَالْأُمِّيِّينَ أَأَسْلَمْتُمْ فَإِنْ أَسْلَمُوا فَقَدِ اهْتَدَوْا وَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّمَا عَلَيْكَ الْبَلَاغُ وَاللَّهُ بَصِيرٌ بِالْعِبَادِ ﴿۲۰﴾
اگر با تو از در مجادله درآمدند، بگو: من و پيروانم تسليم شدگان در برابر خداييم و به اهل كتاب و امّيان بگو: آيا تسليم شده ايد؟ اگر تسليم شده اند هدايت يافته اند و اگر سرپيچى كردند بر تو تبليغ است و بس و خداوند به حال بندگان بيناست (۲۰)
إِنَّ الَّذِينَ يَكْفُرُونَ بِآيَاتِ اللَّهِ وَيَقْتُلُونَ النَّبِيِّينَ بِغَيْرِ حَقٍّ وَيَقْتُلُونَ الَّذِينَ يَأْمُرُونَ بِالْقِسْطِ مِنَ النَّاسِ فَبَشِّرْهُمْ بِعَذَابٍ أَلِيمٍ ﴿۲۱﴾
كفر و رزان به آيات خدا كه پيامبران را به ناروا مى كشند و آمران به عدالت را به قتل مى رسانند، به عذابى دردناك نويد ده (۲۱)
أُولَئِكَ الَّذِينَ حَبِطَتْ أَعْمَالُهُمْ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَمَا لَهُمْ مِنْ نَاصِرِينَ ﴿۲۲﴾
آنان كسانى هستند كه كردارشان در دنيا و آخرت تباه شده است و ياورى ندارند (۲۲)
أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ أُوتُوا نَصِيبًا مِنَ الْكِتَابِ يُدْعَوْنَ إِلَى كِتَابِ اللَّهِ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ يَتَوَلَّى فَرِيقٌ مِنْهُمْ وَهُمْ مُعْرِضُونَ ﴿۲۳﴾
مگر آنان را كه بهره اى از كتاب به آنها داده شده نديدى كه چون به كتاب خدا دعوت شدند كه ميان آنها داورى كند، گروهى از آنها روى برتافتند و دورى كردند (۲۳)
ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ قَالُوا لَنْ تَمَسَّنَا النَّارُ إِلَّا أَيَّامًا مَعْدُودَاتٍ وَغَرَّهُمْ فِي دِينِهِمْ مَا كَانُوا يَفْتَرُونَ ﴿۲۴﴾
اين بدان سبب بود كه مى گفتند: «آتش جز چند روزى به ما نمى رسد » و اين دروغ، آنها را در دينشان مغرور كرده بود (۲۴)
فَكَيْفَ إِذَا جَمَعْنَاهُمْ لِيَوْمٍ لَا رَيْبَ فِيهِ وَوُفِّيَتْ كُلُّ نَفْسٍ مَا كَسَبَتْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ ﴿۲۵﴾
پس چگونه خواهد بود حالشان آن گاه كه در آن روز محتوم جمعشان آوريم تا جزاى اعمال هر كس به تمامى داده شود، و ستمى در ميان نباشد (۲۵)
قُلِ اللَّهُمَّ مَالِكَ الْمُلْكِ تُؤْتِي الْمُلْكَ مَنْ تَشَاءُ وَتَنْزِعُ الْمُلْكَ مِمَّنْ تَشَاءُ وَتُعِزُّ مَنْ تَشَاءُ وَتُذِلُّ مَنْ تَشَاءُ بِيَدِكَ الْخَيْرُ إِنَّكَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ ﴿۲۶﴾
بگو بار خدايا! فرمانروايى توراست و آن را به هر كه بخواهى مى دهى و از هر كه خواستى مى ستانى و هر كه را بخواهى عزّت مى دهى و هر كه را بخواهى خوار مى دارى همۀ نيكيها به دست توست كه بر هر چيز توانايى (۲۶)
تُولِجُ اللَّيْلَ فِي النَّهَارِ وَتُولِجُ النَّهَارَ فِي اللَّيْلِ وَتُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَتُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِّ وَتَرْزُقُ مَنْ تَشَاءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ ﴿۲۷﴾
شب را به روز و روز را به شب داخل مى كنى، زنده را از مرده برمى آورى و مرده را از زنده و هر كه را بخواهى بدون حساب روزى مى دهى (۲۷)
لَا يَتَّخِذِ الْمُؤْمِنُونَ الْكَافِرِينَ أَوْلِيَاءَ مِنْ دُونِ الْمُؤْمِنِينَ وَمَنْ يَفْعَلْ ذَلِكَ فَلَيْسَ مِنَ اللَّهِ فِي شَيْءٍ إِلَّا أَنْ تَتَّقُوا مِنْهُمْ تُقَاةً وَيُحَذِّرُكُمُ اللَّهُ نَفْسَهُ وَإِلَى اللَّهِ الْمَصِيرُ ﴿۲۸﴾
مؤمنان را نشايد كه كافران را به جاى مؤمنان دوست گيرند، آن كه چنين كند با خدايش كارى نيست، مگر آن كه از آنان تقيّه كنيد، خدا شما را از خودش بيم مى دهد كه بازگشت به سوى اوست (۲۸)
قُلْ إِنْ تُخْفُوا مَا فِي صُدُورِكُمْ أَوْ تُبْدُوهُ يَعْلَمْهُ اللَّهُ وَيَعْلَمُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ ﴿۲۹﴾
بگو: خداوند به آنچه در دل داريد واقف است چه پنهانش كنيد چه آشكار، و نيز به آنچه در آسمانها و زمين باشد آگاه است كه او قادر بر هر چيز است (۲۹)
يَوْمَ تَجِدُ كُلُّ نَفْسٍ مَا عَمِلَتْ مِنْ خَيْرٍ مُحْضَرًا وَمَا عَمِلَتْ مِنْ سُوءٍ تَوَدُّ لَوْ أَنَّ بَيْنَهَا وَبَيْنَهُ أَمَدًا بَعِيدًا وَيُحَذِّرُكُمُ اللَّهُ نَفْسَهُ وَاللَّهُ رَءُوفٌ بِالْعِبَادِ ﴿۳۰﴾
در آن روز كه هر كس كردار نيك و بد خود را حاضر يابد، آرزو كند كه كاش بين او و عمل بدش فاصله اى بعيد در ميان بود خداوند بنده نواز شما را از خودش بيم مى دهد (۳۰)
قُلْ إِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونِي يُحْبِبْكُمُ اللَّهُ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ ﴿۳۱﴾
بگو: «اگر دوستدار خداييد از من پيروى كنيد تا خدا دوستتان بدارد و گناهانتان را بيامرزد كه خدا آمرزندۀ مهربان است » (۳۱)
قُلْ أَطِيعُوا اللَّهَ وَالرَّسُولَ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ الْكَافِرِينَ ﴿۳۲﴾
بگو: از خدا و فرستاده اش اطاعت كنيد، كه اگر روى برتابيد خدا كافران را دوست ندارد (۳۲)
إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى آدَمَ وَنُوحًا وَآلَ إِبْرَاهِيمَ وَآلَ عِمْرَانَ عَلَى الْعَالَمِينَ ﴿۳۳﴾
خدا آدم، نوح، خاندان ابراهيم و عمران را بر جهانيان برگزيد (۳۳)
ذُرِّيَّةً بَعْضُهَا مِنْ بَعْضٍ وَاللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ ﴿۳۴﴾
دودمانى كه برخى از آنها از نسل بعضى دگرند، و خداوند شنواى داناست (۳۴)
إِذْ قَالَتِ امْرَأَتُ عِمْرَانَ رَبِّ إِنِّي نَذَرْتُ لَكَ مَا فِي بَطْنِي مُحَرَّرًا فَتَقَبَّلْ مِنِّي إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ ﴿۳۵﴾
آن گاه همسر عمران گفت: پروردگارا بى هيچ قيد و شرطى موجودى را كه در شكم دارم نذر تو كردم، آن را از من بپذير كه تو شنواى دانايى (۳۵)
فَلَمَّا وَضَعَتْهَا قَالَتْ رَبِّ إِنِّي وَضَعْتُهَا أُنْثَى وَاللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا وَضَعَتْ وَلَيْسَ الذَّكَرُ كَالْأُنْثَى وَإِنِّي سَمَّيْتُهَا مَرْيَمَ وَإِنِّي أُعِيذُهَا بِكَ وَذُرِّيَّتَهَا مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ ﴿۳۶﴾
پس آن گاه كه بارش را بر زمين نهاد گفت: «پروردگارا! مرا دخترى آمد » خداوند بدانچه او زاد آگاه تر بود پسر چون دختر نيست «من او را مريم ناميدم و او و فرزندانش را از شيطان رجيم در پناه تو قرار دادم » (۳۶)
فَتَقَبَّلَهَا رَبُّهَا بِقَبُولٍ حَسَنٍ وَأَنْبَتَهَا نَبَاتًا حَسَنًا وَكَفَّلَهَا زَكَرِيَّا كُلَّمَا دَخَلَ عَلَيْهَا زَكَرِيَّا الْمِحْرَابَ وَجَدَ عِنْدَهَا رِزْقًا قَالَ يَا مَرْيَمُ أَنَّى لَكِ هَذَا قَالَتْ هُوَ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَرْزُقُ مَنْ يَشَاءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ ﴿۳۷﴾
پروردگار به نيكوترين وجه او را پذيرا شد و چون گياهى نيكويش پروراند و زكريا را به سرپرستى او برگماشت هر گاه كه زكريا وارد محرابش مى شد و خاصه غذايى نزد او مى يافت، مى گفت: «اى مريم! اين از كجا برايت آمده است»؟ مريم مى گفت: «اين از ناحيۀ خداست » خداوند هر كس را بخواهد بدون حساب روزى مى دهد (۳۷)
هُنَالِكَ دَعَا زَكَرِيَّا رَبَّهُ قَالَ رَبِّ هَبْ لِي مِنْ لَدُنْكَ ذُرِّيَّةً طَيِّبَةً إِنَّكَ سَمِيعُ الدُّعَاءِ ﴿۳۸﴾
در آنجا زكريا پروردگارش را خواند و گفت: «پروردگارا! از جانب خويش مرا فرزندى صالح عطا فرما كه تو شنواى دعايى » (۳۸)
فَنَادَتْهُ الْمَلَائِكَةُ وَهُوَ قَائِمٌ يُصَلِّي فِي الْمِحْرَابِ أَنَّ اللَّهَ يُبَشِّرُكَ بِيَحْيَى مُصَدِّقًا بِكَلِمَةٍ مِنَ اللَّهِ وَسَيِّدًا وَحَصُورًا وَنَبِيًّا مِنَ الصَّالِحِينَ ﴿۳۹﴾
هنگامى كه او در محراب به نماز ايستاده بود، فرشتگان ندايش دادند: خداوند به يحيى نويدت مى دهد كه پذيرندۀ كلمۀ خدا و بزرگوارى خويشتن دار و پيامبرى از صالحان است (۳۹)
قَالَ رَبِّ أَنَّى يَكُونُ لِي غُلَامٌ وَقَدْ بَلَغَنِيَ الْكِبَرُ وَامْرَأَتِي عَاقِرٌ قَالَ كَذَلِكَ اللَّهُ يَفْعَلُ مَا يَشَاءُ ﴿۴۰﴾
گفت: «پروردگارا! مرا كه به پيرى رسيده ام و همسرم ناز است چگونه تواند پسرى باشد؟» فرمود: «اين گونه خداوند آنچه را بخواهد انجام مى دهد » (۴۰)
قَالَ رَبِّ اجْعَلْ لِي آيَةً قَالَ آيَتُكَ أَلَّا تُكَلِّمَ النَّاسَ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ إِلَّا رَمْزًا وَاذْكُرْ رَبَّكَ كَثِيرًا وَسَبِّحْ بِالْعَشِيِّ وَالْإِبْكَارِ ﴿۴۱﴾
گفت: «پروردگارا! برايم نشانه اى قرار بده » فرمود: «نشان تو اين باشد كه سه روز با مردم جز به اشاره سخن نگويى و پروردگارت را فراوان ياد كن و به شامگاه و پگاه او را تسبيح گوى » (۴۱)
وَإِذْ قَالَتِ الْمَلَائِكَةُ يَا مَرْيَمُ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَاكِ وَطَهَّرَكِ وَاصْطَفَاكِ عَلَى نِسَاءِ الْعَالَمِينَ ﴿۴۲﴾
فرشتگان گفتند: اى مريم خداوند تو را برگزيد و منزه كرد و بر زنان جهان برترى داد (۴۲)
يَا مَرْيَمُ اقْنُتِي لِرَبِّكِ وَاسْجُدِي وَارْكَعِي مَعَ الرَّاكِعِينَ ﴿۴۳﴾
اى مريم! «پروردگارت را فرمان بر و به او سجده كن و با نمازگزاران نماز بخوان » (۴۳)
ذَلِكَ مِنْ أَنْبَاءِ الْغَيْبِ نُوحِيهِ إِلَيْكَ وَمَا كُنْتَ لَدَيْهِمْ إِذْ يُلْقُونَ أَقْلَامَهُمْ أَيُّهُمْ يَكْفُلُ مَرْيَمَ وَمَا كُنْتَ لَدَيْهِمْ إِذْ يَخْتَصِمُونَ ﴿۴۴﴾
اين از اخبار غيبى است كه به تو وحى مى كنيم آن دم كه قرعه زدند تا كدامشان مريم را سرپرست باشد و آن گاه كه با هم به كشمكش برخاستند با آنها نبودى (۴۴)
إِذْ قَالَتِ الْمَلَائِكَةُ يَا مَرْيَمُ إِنَّ اللَّهَ يُبَشِّرُكِ بِكَلِمَةٍ مِنْهُ اسْمُهُ الْمَسِيحُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ وَجِيهًا فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَمِنَ الْمُقَرَّبِينَ ﴿۴۵﴾
فرشتگان گفتند: «اى مريم! خدا به كلمۀ خود بشارتت مى دهد نام او مسيح، عيسى پسر مريم است و در دنيا و آخرت آبرومند و از مقربان باشد (۴۵)
وَيُكَلِّمُ النَّاسَ فِي الْمَهْدِ وَكَهْلًا وَمِنَ الصَّالِحِينَ ﴿۴۶﴾
و با مردم در گهواره، و در ميانسالى (از وحى) سخن خواهد گفت و از شايستگان است » (۴۶)
قَالَتْ رَبِّ أَنَّى يَكُونُ لِي وَلَدٌ وَلَمْ يَمْسَسْنِي بَشَرٌ قَالَ كَذَلِكِ اللَّهُ يَخْلُقُ مَا يَشَاءُ إِذَا قَضَى أَمْرًا فَإِنَّمَا يَقُولُ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ ﴿۴۷﴾
گفت: «پروردگارا! چگونه براى من فرزندى خواهد بود در حالى كه آدميزاده اى با من تماس نگرفته است ؟» گفت: «خداوند آنچه را اراده كند اين گونه مى آفريند و چون خواستش بر چيزى قرار گيرد مى فرمايد: بشو، بى درنگ موجود مى شود » (۴۷)
وَيُعَلِّمُهُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَالتَّوْرَاةَ وَالْإِنْجِيلَ ﴿۴۸﴾
و او را كتاب، فرزانگى، تورات و انجيل مى آموزد (۴۸)
وَرَسُولًا إِلَى بَنِي إِسْرَائِيلَ أَنِّي قَدْ جِئْتُكُمْ بِآيَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ أَنِّي أَخْلُقُ لَكُمْ مِنَ الطِّينِ كَهَيْئَةِ الطَّيْرِ فَأَنْفُخُ فِيهِ فَيَكُونُ طَيْرًا بِإِذْنِ اللَّهِ وَأُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَالْأَبْرَصَ وَأُحْيِي الْمَوْتَى بِإِذْنِ اللَّهِ وَأُنَبِّئُكُمْ بِمَا تَأْكُلُونَ وَمَا تَدَّخِرُونَ فِي بُيُوتِكُمْ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَةً لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ ﴿۴۹﴾
و به رسالت به سوى بنى اسرائيل مى فرستد كه: «من معجزه اى از پروردگارتان آورده ام، از گل چيزى شبيه پرنده مى سازم و در آن مى دمم، به خواست خدا پرنده مى شود، كور مادر زاد و پيس را بهبود مى بخشم و به خواست خدا مردگان را زنده مى كنم و از آنچه مى خوريد و در خانه هايتان ذخيره مى كنيد خبر مى دهم اگر ايمان داريد در اين برايتان نشانه اى است (۴۹)
وَمُصَدِّقًا لِمَا بَيْنَ يَدَيَّ مِنَ التَّوْرَاةِ وَلِأُحِلَّ لَكُمْ بَعْضَ الَّذِي حُرِّمَ عَلَيْكُمْ وَجِئْتُكُمْ بِآيَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَطِيعُونِ ﴿۵۰﴾
تورات حاضر را مى پذيرم و بعضى چيزهايى را كه برايتان حرام بوده است حلال مى كنم و نشانه هايى از طرف پروردگارتان براى شما آورده ام از خدا بترسيد و مرا اطاعت كنيد (۵۰)
إِنَّ اللَّهَ رَبِّي وَرَبُّكُمْ فَاعْبُدُوهُ هَذَا صِرَاطٌ مُسْتَقِيمٌ ﴿۵۱﴾
به راستى كه خداوند پروردگار من و شماست، او را بپرستيد كه راه راست اين است » (۵۱)
فَلَمَّا أَحَسَّ عِيسَى مِنْهُمُ الْكُفْرَ قَالَ مَنْ أَنْصَارِي إِلَى اللَّهِ قَالَ الْحَوَارِيُّونَ نَحْنُ أَنْصَارُ اللَّهِ آمَنَّا بِاللَّهِ وَاشْهَدْ بِأَنَّا مُسْلِمُونَ ﴿۵۲﴾
عيسى چون كفر ورزى آنها را دريافت، گفت: «ياور من در راه خدا كيست ؟ حواريون گفتند: «ما ياوران خداييم و به او ايمان آورده ايم و گواه باش كه فرمانبردار شده ايم (۵۲)
رَبَّنَا آمَنَّا بِمَا أَنْزَلْتَ وَاتَّبَعْنَا الرَّسُولَ فَاكْتُبْنَا مَعَ الشَّاهِدِينَ ﴿۵۳﴾
پروردگارا! بدانچه نازل كرده اى ايمان آورديم و پيرو فرستاده ات شديم، پس ما را در زمرۀ گواهان بنويس » (۵۳)
وَمَكَرُوا وَمَكَرَ اللَّهُ وَاللَّهُ خَيْرُ الْمَاكِرِينَ ﴿۵۴﴾
آنان مكر كردند و خدا هم مكر كرد كه خدا بهترين مكر كنندگان است (۵۴)
إِذْ قَالَ اللَّهُ يَا عِيسَى إِنِّي مُتَوَفِّيكَ وَرَافِعُكَ إِلَيَّ وَمُطَهِّرُكَ مِنَ الَّذِينَ كَفَرُوا وَجَاعِلُ الَّذِينَ اتَّبَعُوكَ فَوْقَ الَّذِينَ كَفَرُوا إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ ثُمَّ إِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ فَأَحْكُمُ بَيْنَكُمْ فِيمَا كُنْتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ ﴿۵۵﴾
آن گاه خداوند فرمود: «اى عيسى! من تو را مى ميرانم و به سوى خويش برمى كشم و از كافران مبرايت مى دارم و كسانى را كه از تو پيروى كردند تا قيامت بر كافران برترى مى بخشم كه بازگشتتان به سوى من است، آن گاه در ميانتان در آنچه اختلاف مى كرديد داورى مى كنم (۵۵)
فَأَمَّا الَّذِينَ كَفَرُوا فَأُعَذِّبُهُمْ عَذَابًا شَدِيدًا فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَمَا لَهُمْ مِنْ نَاصِرِينَ ﴿۵۶﴾
آنان را كه كافر شدند در دنيا و آخرت به عذابى سخت مجازات خواهم كرد و ياورى برايشان نيست (۵۶)
وَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ فَيُوَفِّيهِمْ أُجُورَهُمْ وَاللَّهُ لَا يُحِبُّ الظَّالِمِينَ ﴿۵۷﴾
اما پاداش كسانى را كه ايمان آوردند و كردار نيك كردند، به تمامى خواهد داد، خدا ستمكاران را دوست ندارد » (۵۷)
ذَلِكَ نَتْلُوهُ عَلَيْكَ مِنَ الْآيَاتِ وَالذِّكْرِ الْحَكِيمِ ﴿۵۸﴾
اينها كه بر تو مى خوانيم از آيات و مواعظ حكيمانه است (۵۸)
إِنَّ مَثَلَ عِيسَى عِنْدَ اللَّهِ كَمَثَلِ آدَمَ خَلَقَهُ مِنْ تُرَابٍ ثُمَّ قَالَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ ﴿۵۹﴾
به راستى مثل عيسى نزد خدا همچون مثل آدم است كه او را از خاك آفريد و به او فرمود: «موجود شو»، بى درنگ موجود شد (۵۹)
الْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ فَلَا تَكُنْ مِنَ الْمُمْتَرِينَ ﴿۶۰﴾
اين سخن حق و از جانب پروردگار توست و ترديدى به خود راه مده (۶۰)
فَمَنْ حَاجَّكَ فِيهِ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعَالَوْا نَدْعُ أَبْنَاءَنَا وَأَبْنَاءَكُمْ وَنِسَاءَنَا وَنِسَاءَكُمْ وَأَنْفُسَنَا وَأَنْفُسَكُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اللَّهِ عَلَى الْكَاذِبِينَ ﴿۶۱﴾
هر كس پس از اين آگاهى كه بر تو رسيد دربارۀ عيسى با تو مجادله كند، بگو: «بياييد فرزندان و زنان و خودمان را به مباهله بخوانيم و نفرين خدا را بر دروغ گويان قرار دهيم » (۶۱)
إِنَّ هَذَا لَهُوَ الْقَصَصُ الْحَقُّ وَمَا مِنْ إِلَهٍ إِلَّا اللَّهُ وَإِنَّ اللَّهَ لَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ ﴿۶۲﴾
اين داستان حقيقت است و جز خدا هيچ معبودى نيست و او توانمند فرزانه است (۶۲)
فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ بِالْمُفْسِدِينَ ﴿۶۳﴾
اگر روى بگردانند، به راستى خدا از سياهكاران آگاه است (۶۳)
قُلْ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَلَّا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ ﴿۶۴﴾
بگو: «اى اهل كتاب به سخنى روى آوريد كه ميان ما و شما يكسان است اين كه جز خدا را نپرستيم و چيزى را شريك او قرار ندهيم و برخى از ما برخى ديگر را غير از خداوند يكتا به خدايى نگيرد » اگر روى گرداندند، بگوييد: گواه باشيد كه ما فرمانبرداريم (۶۴)
يَا أَهْلَ الْكِتَابِ لِمَ تُحَاجُّونَ فِي إِبْرَاهِيمَ وَمَا أُنْزِلَتِ التَّوْرَاةُ وَالْإِنْجِيلُ إِلَّا مِنْ بَعْدِهِ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ﴿۶۵﴾
اى اهل كتاب چرا دربارۀ ابراهيم كه تورات و انجيل بعد از او نازل شده است مجادله مى كنيد، چرا نمى انديشيد (۶۵)
هَا أَنْتُمْ هَؤُلَاءِ حَاجَجْتُمْ فِيمَا لَكُمْ بِهِ عِلْمٌ فَلِمَ تُحَاجُّونَ فِيمَا لَيْسَ لَكُمْ بِهِ عِلْمٌ وَاللَّهُ يَعْلَمُ وَأَنْتُمْ لَا تَعْلَمُونَ ﴿۶۶﴾
شما همان كسانى هستيد كه دربارۀ چيزى هم كه به آن وقوف داشتيد به مجادله برخاستيد، پس چرا دربارۀ چيزى كه نمى دانيد مجادله مى كنيد؟ خدا مى داند و شما نمى دانيد (۶۶)
مَا كَانَ إِبْرَاهِيمُ يَهُودِيًّا وَلَا نَصْرَانِيًّا وَلَكِنْ كَانَ حَنِيفًا مُسْلِمًا وَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ ﴿۶۷﴾
ابراهيم نه يهودى بود و نه نصرانى بلكه خداجويى فرمان بر بود و از مشركان نبود (۶۷)
إِنَّ أَوْلَى النَّاسِ بِإِبْرَاهِيمَ لَلَّذِينَ اتَّبَعُوهُ وَهَذَا النَّبِيُّ وَالَّذِينَ آمَنُوا وَاللَّهُ وَلِيُّ الْمُؤْمِنِينَ ﴿۶۸﴾
نزديكترين مردم به ابراهيم پيروانش و اين پيامبر و مؤمنان هستند، و خداوند ياور مؤمنان است (۶۸)
وَدَّتْ طَائِفَةٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ لَوْ يُضِلُّونَكُمْ وَمَا يُضِلُّونَ إِلَّا أَنْفُسَهُمْ وَمَا يَشْعُرُونَ ﴿۶۹﴾
گروهى از اهل كتاب خوش دارند شما را گمراه كنند اما نمى دانند كه جز خودشان را گمراه نمى كنند (۶۹)
يَا أَهْلَ الْكِتَابِ لِمَ تَكْفُرُونَ بِآيَاتِ اللَّهِ وَأَنْتُمْ تَشْهَدُونَ ﴿۷۰﴾
اى اهل كتاب چرا آيات خدا را كه بر آن گواه هستيد انكار مى كنيد؟ (۷۰)
يَا أَهْلَ الْكِتَابِ لِمَ تَلْبِسُونَ الْحَقَّ بِالْبَاطِلِ وَتَكْتُمُونَ الْحَقَّ وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ ﴿۷۱﴾
اى اهل كتاب چرا حقى را كه دريافته ايد به باطل مى پوشانيد و آگاهانه نهانش مى داريد؟ (۷۱)
وَقَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ آمِنُوا بِالَّذِي أُنْزِلَ عَلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَجْهَ النَّهَارِ وَاكْفُرُوا آخِرَهُ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ ﴿۷۲﴾
گروهى از اهل كتاب گفتند: «در آغاز روز به آنچه بر مؤمنان نازل شده است ايمان بياوريد و در پايان روز آن را انكار كنيد، شايد آنها از اعتقاد خويش بازگردند (۷۲)
وَلَا تُؤْمِنُوا إِلَّا لِمَنْ تَبِعَ دِينَكُمْ قُلْ إِنَّ الْهُدَى هُدَى اللَّهِ أَنْ يُؤْتَى أَحَدٌ مِثْلَ مَا أُوتِيتُمْ أَوْ يُحَاجُّوكُمْ عِنْدَ رَبِّكُمْ قُلْ إِنَّ الْفَضْلَ بِيَدِ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ ﴿۷۳﴾
و جز پيروان دين خود را باور نكنيد بگو هدايت، هدايت الهى است (و باور نكنيد كه) آنچه به شما داده شده است به ديگرى نيز داده شود يا در پيشگاه پروردگارتان با شما احتجاج كنند بگو: دهش خداراست، به هر كه بخواهد آن را عطا كند كه او گشايشگرى داناست (۷۳)
يَخْتَصُّ بِرَحْمَتِهِ مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ ﴿۷۴﴾
هر كه را بخواهد به رحمت خود اختصاص مى دهد، خداوند داراى دهشى بزرگ است » (۷۴)
وَمِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ مَنْ إِنْ تَأْمَنْهُ بِقِنْطَارٍ يُؤَدِّهِ إِلَيْكَ وَمِنْهُمْ مَنْ إِنْ تَأْمَنْهُ بِدِينَارٍ لَا يُؤَدِّهِ إِلَيْكَ إِلَّا مَا دُمْتَ عَلَيْهِ قَائِمًا ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ قَالُوا لَيْسَ عَلَيْنَا فِي الْأُمِّيِّينَ سَبِيلٌ وَيَقُولُونَ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ وَهُمْ يَعْلَمُونَ ﴿۷۵﴾
در ميان اهل كتاب كسى را مى توان يافت كه اگر مالى هنگفت به او بسپارى به تو بازش مى گرداند و كسى نيز هست كه اگر دينارى به او بسپارى به تو باز نمى گرداند، مگر بر او سخت گيرى، زيرا مى گويند: ما در برابر اميان مسئول نيستيم و آنها دانسته بر خدا دروغ مى بندند (۷۵)
بَلَى مَنْ أَوْفَى بِعَهْدِهِ وَاتَّقَى فَإِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِينَ ﴿۷۶﴾
آرى هر كس به پيمان خود وفا كند و پرهيزگار باشد، خدا پرهيزگاران را دوست دارد (۷۶)
إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيلًا أُولَئِكَ لَا خَلَاقَ لَهُمْ فِي الْآخِرَةِ وَلَا يُكَلِّمُهُمُ اللَّهُ وَلَا يَنْظُرُ إِلَيْهِمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا يُزَكِّيهِمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ ﴿۷۷﴾
كسانى كه پيمان الهى و سوگندهاى خود را به بهاى اندكى بفروشند بهره اى در آخرت نخواهند داشت و خداوند با آنان سخن نمى گويد و در قيامت به آنها نظر نخواهد داشت و پاكشان نمى دارد و آنها را نيز عذابى دردناك است (۷۷)
وَإِنَّ مِنْهُمْ لَفَرِيقًا يَلْوُونَ أَلْسِنَتَهُمْ بِالْكِتَابِ لِتَحْسَبُوهُ مِنَ الْكِتَابِ وَمَا هُوَ مِنَ الْكِتَابِ وَيَقُولُونَ هُوَ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ وَمَا هُوَ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ وَيَقُولُونَ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ وَهُمْ يَعْلَمُونَ ﴿۷۸﴾
در ميان آنها كسانى هستند كه به هنگام خواندن كتاب چنان زبان مى گردانند كه گمان كنيد از كتاب است كه مى خوانند در صورتى كه از كتاب نيست و مى گويند از نزد خدا آمده است و حال آن كه از جانب خدا نيست، آنان دانسته بر خدا دروغ مى بندند (۷۸)
مَا كَانَ لِبَشَرٍ أَنْ يُؤْتِيَهُ اللَّهُ الْكِتَابَ وَالْحُكْمَ وَالنُّبُوَّةَ ثُمَّ يَقُولَ لِلنَّاسِ كُونُوا عِبَادًا لِي مِنْ دُونِ اللَّهِ وَلَكِنْ كُونُوا رَبَّانِيِّينَ بِمَا كُنْتُمْ تُعَلِّمُونَ الْكِتَابَ وَبِمَا كُنْتُمْ تَدْرُسُونَ ﴿۷۹﴾
هيچ كس را شايسته نباشد كه خداوند كتاب و داورى و نبوت به او بدهد و آن گاه به مردم بگويد به جاى خدا مرا عبادت كنيد بلكه بايد بگويد همان طور كه كتاب را مى آموزيد و خود نيز مى خوانيد مردمى الهى باشيد (۷۹)
وَلَا يَأْمُرَكُمْ أَنْ تَتَّخِذُوا الْمَلَائِكَةَ وَالنَّبِيِّينَ أَرْبَابًا أَيَأْمُرُكُمْ بِالْكُفْرِ بَعْدَ إِذْ أَنْتُمْ مُسْلِمُونَ ﴿۸۰﴾
و به شما فرمان ندهد كه فرشتگان و پيامبران را خدايان قرار دهيد آيا پس از مسلمان شدن شما را به كفر دعوت مى كند؟ (۸۰)
وَإِذْ أَخَذَ اللَّهُ مِيثَاقَ النَّبِيِّينَ لَمَا آتَيْتُكُمْ مِنْ كِتَابٍ وَحِكْمَةٍ ثُمَّ جَاءَكُمْ رَسُولٌ مُصَدِّقٌ لِمَا مَعَكُمْ لَتُؤْمِنُنَّ بِهِ وَلَتَنْصُرُنَّهُ قَالَ أَأَقْرَرْتُمْ وَأَخَذْتُمْ عَلَى ذَلِكُمْ إِصْرِي قَالُوا أَقْرَرْنَا قَالَ فَاشْهَدُوا وَأَنَا مَعَكُمْ مِنَ الشَّاهِدِينَ ﴿۸۱﴾
چون خدا از پيامبران پيمان گرفت كه پس از آن كه كتاب و فرزانگى به شما دادم و آن گاه پيامبرى آمد كه موافق و مؤيد كتاب شما بود به او ايمان آوريد و ياريش كنيد (سپس) فرمود: «آيا اقرار داريد و پيمان مرا پذيرفتيد؟» گفتند: «اقرار داريم » فرمود: «گواه باشيد من هم با شما گواهم (۸۱)
فَمَنْ تَوَلَّى بَعْدَ ذَلِكَ فَأُولَئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ ﴿۸۲﴾
كسانى كه بعد از اين روى برتابند نافرمانند » (۸۲)
أَفَغَيْرَ دِينِ اللَّهِ يَبْغُونَ وَلَهُ أَسْلَمَ مَنْ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ طَوْعًا وَكَرْهًا وَإِلَيْهِ يُرْجَعُونَ ﴿۸۳﴾
آيا آنها غير آيين خدا مى خواهند حال آن كه آسمانيان و زمينيان خواه و ناخواه در برابر او تسليم هستند و به سوى او باز مى گردند (۸۳)
قُلْ آمَنَّا بِاللَّهِ وَمَا أُنْزِلَ عَلَيْنَا وَمَا أُنْزِلَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ وَالْأَسْبَاطِ وَمَا أُوتِيَ مُوسَى وَعِيسَى وَالنَّبِيُّونَ مِنْ رَبِّهِمْ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْهُمْ وَنَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ ﴿۸۴﴾
بگو: «به خدا ايمان آورديم و نيز به آنچه بر ما و ابراهيم، اسماعيل، اسحاق، يعقوب و نوادگان او نازل گرديده است و نيز آنچه از جانب پروردگار به موسى و عيسى و پيامبران ديگر داده شده است، ما در ميان آنها فرقى نمى گذاريم و در برابر او تسليم هستيم (۸۴)
وَمَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ الْإِسْلَامِ دِينًا فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْهُ وَهُوَ فِي الْآخِرَةِ مِنَ الْخَاسِرِينَ ﴿۸۵﴾
كسى كه غير از اسلام آئينى برگزيند از او پذيرفته نخواهد شد و در آخرت از زيانكاران است » (۸۵)
كَيْفَ يَهْدِي اللَّهُ قَوْمًا كَفَرُوا بَعْدَ إِيمَانِهِمْ وَشَهِدُوا أَنَّ الرَّسُولَ حَقٌّ وَجَاءَهُمُ الْبَيِّنَاتُ وَاللَّهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ ﴿۸۶﴾
چگونه خدا هدايت كند گروهى را كه نخست ايمان آوردند و به حقانيت رسول گواهى دادند و پس از ديدن دلايل روشن كافر شدند، كه خدا ستمكاران را هدايت نخواهد كرد (۸۶)
أُولَئِكَ جَزَاؤُهُمْ أَنَّ عَلَيْهِمْ لَعْنَةَ اللَّهِ وَالْمَلَائِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ ﴿۸۷﴾
آنان سزايشان اين است كه لعنت خدا و فرشتگان و مردم همگى برايشان است (۸۷)
خَالِدِينَ فِيهَا لَا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذَابُ وَلَا هُمْ يُنْظَرُونَ ﴿۸۸﴾
آنان جاودانه در آن بمانند، نه در عذابشان تخفيف داده شود و نه به آنها مهلت مى دهند (۸۸)
إِلَّا الَّذِينَ تَابُوا مِنْ بَعْدِ ذَلِكَ وَأَصْلَحُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ ﴿۸۹﴾
مگر كسانى كه توبه و كارهاى شايسته كنند، زيرا خداوند آمرزندۀ مهربان است (۸۹)
إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بَعْدَ إِيمَانِهِمْ ثُمَّ ازْدَادُوا كُفْرًا لَنْ تُقْبَلَ تَوْبَتُهُمْ وَأُولَئِكَ هُمُ الضَّالُّونَ ﴿۹۰﴾
كسانى كه پس از ايمان آوردن كافر شدند و به كفرشان افزودند، هرگز توبۀ آنان پذيرفته نمى شود و آنان گمراهانند (۹۰)
إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَمَاتُوا وَهُمْ كُفَّارٌ فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْ أَحَدِهِمْ مِلْءُ الْأَرْضِ ذَهَبًا وَلَوِ افْتَدَى بِهِ أُولَئِكَ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ وَمَا لَهُمْ مِنْ نَاصِرِينَ ﴿۹۱﴾
كافر شدگانى كه در كفر بميرند اگر به گنجايش زمين طلا فديه بدهند پذيرفته نخواهد شد و آنها را مجازاتى دردناك باشد و ياورى ندارند (۹۱)
لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ وَمَا تُنْفِقُوا مِنْ شَيْءٍ فَإِنَّ اللَّهَ بِهِ عَلِيمٌ ﴿۹۲﴾
رسيدن به نيكى ميسرتان نشود مگر از آنچه دوست داريد انفاق كنيد، خدا از آنچه انفاق مى كنيد آگاه است (۹۲)
كُلُّ الطَّعَامِ كَانَ حِلًّا لِبَنِي إِسْرَائِيلَ إِلَّا مَا حَرَّمَ إِسْرَائِيلُ عَلَى نَفْسِهِ مِنْ قَبْلِ أَنْ تُنَزَّلَ التَّوْرَاةُ قُلْ فَأْتُوا بِالتَّوْرَاةِ فَاتْلُوهَا إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ ﴿۹۳﴾
تمام طعامها بر بنى اسرائيل حلال بود مگر آنچه اسرائيل (يعقوب) قبل از نزول تورات بر خود حرام كرده بود بگو: «اگر راست مى گوييد تورات را بياوريد و بخوانيد » (۹۳)
فَمَنِ افْتَرَى عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ مِنْ بَعْدِ ذَلِكَ فَأُولَئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ ﴿۹۴﴾
كسانى كه بعد از اين بر خدا دروغ ببندند ستمگرند (۹۴)
قُلْ صَدَقَ اللَّهُ فَاتَّبِعُوا مِلَّةَ إِبْرَاهِيمَ حَنِيفًا وَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ ﴿۹۵﴾
بگو: «خدا راست گفت و بنا بر اين از آيين ابراهيم حق گرا پيروى كنيد كه مشرك نبود » (۹۵)
إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِي بِبَكَّةَ مُبَارَكًا وَهُدًى لِلْعَالَمِينَ ﴿۹۶﴾
اولين خانه اى كه براى مردم مقرر شد همان است كه در مكه قرار دارد و مبارك و مايۀ هدايت جهانيان باشد (۹۶)
فِيهِ آيَاتٌ بَيِّنَاتٌ مَقَامُ إِبْرَاهِيمَ وَمَنْ دَخَلَهُ كَانَ آمِنًا وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا وَمَنْ كَفَرَ فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ عَنِ الْعَالَمِينَ ﴿۹۷﴾
و در آن آيات روشن و مقام ابراهيم است، هر كس به آن درآيد در امان باشد، حج اين خانه براى خدا بر كسى واجب است كه توانايى رفتن به سوى آن را دارد و هر كس كفر بورزد بداند كه خدا از همۀ جهانيان بى نياز است (۹۷)
قُلْ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ لِمَ تَكْفُرُونَ بِآيَاتِ اللَّهِ وَاللَّهُ شَهِيدٌ عَلَى مَا تَعْمَلُونَ ﴿۹۸﴾
بگو: «اى اهل كتاب چرا به آيات خدا كفر مى ورزيد، خداوند بر آنچه مى كنيد گواه است » (۹۸)
قُلْ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ لِمَ تَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ مَنْ آمَنَ تَبْغُونَهَا عِوَجًا وَأَنْتُمْ شُهَدَاءُ وَمَا اللَّهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ ﴿۹۹﴾
بگو: «اى اهل كتاب چرا كسانى را كه ايمان آورده اند از راه خدا باز مى داريد و گمراهشان مى خواهيد در حالى كه شما گواه هستيد، خداوند از آنچه انجام مى دهيد غافل نيست » (۹۹)
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ تُطِيعُوا فَرِيقًا مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ يَرُدُّوكُمْ بَعْدَ إِيمَانِكُمْ كَافِرِينَ ﴿۱۰۰﴾
اى مؤمنان! اگر گروهى از اهل كتاب را اطاعت كنيد از ايمانى كه آورده ايد به كفر بازتان مى گردانند (۱۰۰)
وَكَيْفَ تَكْفُرُونَ وَأَنْتُمْ تُتْلَى عَلَيْكُمْ آيَاتُ اللَّهِ وَفِيكُمْ رَسُولُهُ وَمَنْ يَعْتَصِمْ بِاللَّهِ فَقَدْ هُدِيَ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ ﴿۱۰۱﴾
چگونه كافر مى شويد در حالى كه آيات خدا بر شما خوانده مى شود و رسولش در بين شماست، هر كس به خدا تمسك جويد به راه راست هدايت شده است (۱۰۱)
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقَاتِهِ وَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ ﴿۱۰۲﴾
اى مؤمنان! چنان كه سزاوار است از خدا بترسيد و جز در مسلمانى نميريد (۱۰۲)
وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعًا وَلَا تَفَرَّقُوا وَاذْكُرُوا نِعْمَتَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ كُنْتُمْ أَعْدَاءً فَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِكُمْ فَأَصْبَحْتُمْ بِنِعْمَتِهِ إِخْوَانًا وَكُنْتُمْ عَلَى شَفَا حُفْرَةٍ مِنَ النَّارِ فَأَنْقَذَكُمْ مِنْهَا كَذَلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ آيَاتِهِ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ ﴿۱۰۳﴾
همگى به ريسمان خدا چنگ بزنيد و پراكنده نشويد و نعمت خدا را بر خودتان به ياد آوريد كه چگونه دشمن يكديگر بوديد و دلهايتان را به همديگر مهربان كرد و به لطف او برادر شديد حال آن كه بر لب پرتگاهى از آتش بوديد و خداوند شما را نجات داد، خداوند بدين سان آياتش را برايتان بيان مى كند تا هدايت شويد (۱۰۳)
وَلْتَكُنْ مِنْكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَيَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَأُولَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ ﴿۱۰۴﴾
بايد از ميان شما گروهى باشند كه به سوى نيكى بخوانند و امر به معروف و نهى از منكر كنند و آنها همان رستگارانند (۱۰۴)
وَلَا تَكُونُوا كَالَّذِينَ تَفَرَّقُوا وَاخْتَلَفُوا مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَهُمُ الْبَيِّنَاتُ وَأُولَئِكَ لَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ ﴿۱۰۵﴾
مانند كسانى نباشيد كه متفرق شدند و بعد از آمدن آيات روشن اختلاف كردند، براى آنها عذاب بزرگى است (۱۰۵)
يَوْمَ تَبْيَضُّ وُجُوهٌ وَتَسْوَدُّ وُجُوهٌ فَأَمَّا الَّذِينَ اسْوَدَّتْ وُجُوهُهُمْ أَكَفَرْتُمْ بَعْدَ إِيمَانِكُمْ فَذُوقُوا الْعَذَابَ بِمَا كُنْتُمْ تَكْفُرُونَ ﴿۱۰۶﴾
روزى كه چهره هايى سفيد و چهره هايى سياه مى شود به سيه رويان: «آيا بعد از ايمان آوردن كافر شديد؟ پس در برابر آن كفر ورزيدن عذاب را بچشيد » (۱۰۶)
وَأَمَّا الَّذِينَ ابْيَضَّتْ وُجُوهُهُمْ فَفِي رَحْمَةِ اللَّهِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ ﴿۱۰۷﴾
اما رو سفيدان در رحمت الهى جاودانند (۱۰۷)
تِلْكَ آيَاتُ اللَّهِ نَتْلُوهَا عَلَيْكَ بِالْحَقِّ وَمَا اللَّهُ يُرِيدُ ظُلْمًا لِلْعَالَمِينَ ﴿۱۰۸﴾
اينها آيات خداست كه به حق بر تو مى خوانيم و خداوند بر جهانيان ستم روا نمى دارد (۱۰۸)
وَلِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ وَإِلَى اللَّهِ تُرْجَعُ الْأُمُورُ ﴿۱۰۹﴾
آنچه در آسمانها و زمين است از آن خداست و كارها به سوى او باز مى گردد (۱۰۹)
كُنْتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَتَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَتُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَلَوْ آمَنَ أَهْلُ الْكِتَابِ لَكَانَ خَيْرًا لَهُمْ مِنْهُمُ الْمُؤْمِنُونَ وَأَكْثَرُهُمُ الْفَاسِقُونَ ﴿۱۱۰﴾
شما بهترين امتى هستيد كه در ميان مردم پديدار شده ايد، امر به معروف و نهى از منكر مى كنيد و به خدا ايمان داريد و اگر اهل كتاب ايمان بياورند برايشان بهتر است، برخى از آنان ايمان دارند ولى بيشترشان فاسقند (۱۱۰)
لَنْ يَضُرُّوكُمْ إِلَّا أَذًى وَإِنْ يُقَاتِلُوكُمْ يُوَلُّوكُمُ الْأَدْبَارَ ثُمَّ لَا يُنْصَرُونَ ﴿۱۱۱﴾
هرگز به شما زيان نمى رسانند مگر اندك آزارى و اگر با شما بجنگند، به شما پشت كنند و نصرت نيابند (۱۱۱)
ضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الذِّلَّةُ أَيْنَ مَا ثُقِفُوا إِلَّا بِحَبْلٍ مِنَ اللَّهِ وَحَبْلٍ مِنَ النَّاسِ وَبَاءُوا بِغَضَبٍ مِنَ اللَّهِ وَضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الْمَسْكَنَةُ ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ كَانُوا يَكْفُرُونَ بِآيَاتِ اللَّهِ وَيَقْتُلُونَ الْأَنْبِيَاءَ بِغَيْرِ حَقٍّ ذَلِكَ بِمَا عَصَوْا وَكَانُوا يَعْتَدُونَ ﴿۱۱۲﴾
هر كجا باشند محكوم به ذلّت و خواريند، مگر در امان خدا و در امان مردم باشند، يا به خشم خدا گرفتار آيند و مهر بيچارگى بر آنها زده شده است، زيرا به آيات خدا كافر شدند و پيامبران را به ناحق كشتند، چون نافرمان و متجاوز بودند (۱۱۲)
لَيْسُوا سَوَاءً مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ أُمَّةٌ قَائِمَةٌ يَتْلُونَ آيَاتِ اللَّهِ آنَاءَ اللَّيْلِ وَهُمْ يَسْجُدُونَ ﴿۱۱۳﴾
اهل كتاب يكسان نيستند گروهى در دل شب برخاسته آيات خدا را مى خوانند و به سجده مى روند (۱۱۳)
يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَيَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَيُسَارِعُونَ فِي الْخَيْرَاتِ وَأُولَئِكَ مِنَ الصَّالِحِينَ ﴿۱۱۴﴾
به خدا و روز جزا ايمان دارند و امر به معروف و نهى از منكر مى كنند و به انجام كارهاى خير مى شتابند اين گروه از شايستگانند (۱۱۴)
وَمَا يَفْعَلُوا مِنْ خَيْرٍ فَلَنْ يُكْفَرُوهُ وَاللَّهُ عَلِيمٌ بِالْمُتَّقِينَ ﴿۱۱۵﴾
و هر كار نيكى كه انجام دهند پوشيده نخواهد ماند، زيرا خدا به پرهيزگاران واقف است (۱۱۵)
إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا لَنْ تُغْنِيَ عَنْهُمْ أَمْوَالُهُمْ وَلَا أَوْلَادُهُمْ مِنَ اللَّهِ شَيْئًا وَأُولَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ ﴿۱۱۶﴾
بسيارى اموال و فرزندان نمى تواند كافران را از عذاب خدا برهاند و آنها از دوزخيانند و جاودانه در آن خواهند ماند (۱۱۶)
مَثَلُ مَا يُنْفِقُونَ فِي هَذِهِ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا كَمَثَلِ رِيحٍ فِيهَا صِرٌّ أَصَابَتْ حَرْثَ قَوْمٍ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ فَأَهْلَكَتْهُ وَمَا ظَلَمَهُمُ اللَّهُ وَلَكِنْ أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ ﴿۱۱۷﴾
آنچه در اين جهان انفاق مى كنند چونان سردبادى سخت است كه به كشتزار قومى ستمكار برسد و نابودش سازد، خداوند ستمى بر آنها روا نداشته بلكه آنان به خود ستم مى كنند (۱۱۷)
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا بِطَانَةً مِنْ دُونِكُمْ لَا يَأْلُونَكُمْ خَبَالًا وَدُّوا مَا عَنِتُّمْ قَدْ بَدَتِ الْبَغْضَاءُ مِنْ أَفْوَاهِهِمْ وَمَا تُخْفِي صُدُورُهُمْ أَكْبَرُ قَدْ بَيَّنَّا لَكُمُ الْآيَاتِ إِنْ كُنْتُمْ تَعْقِلُونَ ﴿۱۱۸﴾
اى مؤمنان محرم اسرارى از غير خود برنگزينيد، آنها از هيچ شر و فسادى دربارۀ شما كوتاهى نمى كنند، آنها خواستار رنج و زحمت شما هستند، اين دشمنى از گفتارشان پيداست و آنچه در دل پنهان دارند از آن بيشتر است و ما آيات را بر شما بيان كرديم اگر بينديشيد (۱۱۸)
هَا أَنْتُمْ أُولَاءِ تُحِبُّونَهُمْ وَلَا يُحِبُّونَكُمْ وَتُؤْمِنُونَ بِالْكِتَابِ كُلِّهِ وَإِذَا لَقُوكُمْ قَالُوا آمَنَّا وَإِذَا خَلَوْا عَضُّوا عَلَيْكُمُ الْأَنَامِلَ مِنَ الْغَيْظِ قُلْ مُوتُوا بِغَيْظِكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ ﴿۱۱۹﴾
آگاه باشيد شما كسانى هستيد كه آنها را دوست مى داريد، اما آنها شما را دوست نمى دارند، شما به همۀ كتابها ايمان آورده ايد و هنگامى كه به شما برخورد مى كنند مى گويند ايمان آورده ايم، اما چون تنها مى شوند از شدت خشم نسبت به شما، سرانگشت به دندان مى گزند بگو: «از خشم بميريد خدا از دلهايتان آگاه است » (۱۱۹)
إِنْ تَمْسَسْكُمْ حَسَنَةٌ تَسُؤْهُمْ وَإِنْ تُصِبْكُمْ سَيِّئَةٌ يَفْرَحُوا بِهَا وَإِنْ تَصْبِرُوا وَتَتَّقُوا لَا يَضُرُّكُمْ كَيْدُهُمْ شَيْئًا إِنَّ اللَّهَ بِمَا يَعْمَلُونَ مُحِيطٌ ﴿۱۲۰﴾
اگر خيرى به شما برسد آنان را بد آيد و اگر حادثۀ ناگوارى برايتان پيش آيد، شادمان مى شوند، اگر استقامت و پرهيزگارى پيشه كنيد مكرشان به هيچ وجه به شما ضرر نمى رساند، خداوند به آنچه انجام مى دهند احاطه دارد (۱۲۰)
وَإِذْ غَدَوْتَ مِنْ أَهْلِكَ تُبَوِّئُ الْمُؤْمِنِينَ مَقَاعِدَ لِلْقِتَالِ وَاللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ ﴿۱۲۱﴾
چون بامدادان از خانواده ات براى صف آرايى مؤمنان به جهت جنگ بيرون رفتى خداوند شنواى داناست (۱۲۱)
إِذْ هَمَّتْ طَائِفَتَانِ مِنْكُمْ أَنْ تَفْشَلَا وَاللَّهُ وَلِيُّهُمَا وَعَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ ﴿۱۲۲﴾
آن گاه دو طايفه از شما خواستند سستى كنند، حال آن كه خداوند ياورشان بود، مؤمنان بايد بر خدا توكل كنند (۱۲۲)
وَلَقَدْ نَصَرَكُمُ اللَّهُ بِبَدْرٍ وَأَنْتُمْ أَذِلَّةٌ فَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ ﴿۱۲۳﴾
خدا شما را در جنگ بدر يارى كرد در حالى كه ناتوان بوديد، از خدا بترسيد باشد كه شكر نعمت او را به جا آوريد (۱۲۳)
إِذْ تَقُولُ لِلْمُؤْمِنِينَ أَلَنْ يَكْفِيَكُمْ أَنْ يُمِدَّكُمْ رَبُّكُمْ بِثَلَاثَةِ آلَافٍ مِنَ الْمَلَائِكَةِ مُنْزَلِينَ ﴿۱۲۴﴾
آن گاه كه به مؤمنان گفتى: «آيا كافى نيست كه پروردگار شما را با فرستادن سه هزار فرشته يارى كند؟» (۱۲۴)
بَلَى إِنْ تَصْبِرُوا وَتَتَّقُوا وَيَأْتُوكُمْ مِنْ فَوْرِهِمْ هَذَا يُمْدِدْكُمْ رَبُّكُمْ بِخَمْسَةِ آلَافٍ مِنَ الْمَلَائِكَةِ مُسَوِّمِينَ ﴿۱۲۵﴾
آرى اگر استقامت و تقوا پيشه كنيد در اثنايى كه دشمن به سراغ شما بيايد خداوند شما را با پنج هزار فرشتۀ نشان دار يارى خواهد كرد (۱۲۵)
وَمَا جَعَلَهُ اللَّهُ إِلَّا بُشْرَى لَكُمْ وَلِتَطْمَئِنَّ قُلُوبُكُمْ بِهِ وَمَا النَّصْرُ إِلَّا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ الْعَزِيزِ الْحَكِيمِ ﴿۱۲۶﴾
خداوند اين كار را جز براى بشارت و اطمينان خاطر شما نكرد و پيروزى تنها از جانب خداوند توانمند فرزانه است (۱۲۶)
لِيَقْطَعَ طَرَفًا مِنَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَوْ يَكْبِتَهُمْ فَيَنْقَلِبُوا خَائِبِينَ ﴿۱۲۷﴾
تا گروهى از كافران را هلاك يا خوار و زبون سازد و مأيوس و نااميد بازگردند (۱۲۷)
لَيْسَ لَكَ مِنَ الْأَمْرِ شَيْءٌ أَوْ يَتُوبَ عَلَيْهِمْ أَوْ يُعَذِّبَهُمْ فَإِنَّهُمْ ظَالِمُونَ ﴿۱۲۸﴾
كار به دست تو نيست، خدا يا مى بخشد يا عذابشان مى كند كه آنها ستمكارند (۱۲۸)
وَلِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ يَغْفِرُ لِمَنْ يَشَاءُ وَيُعَذِّبُ مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ ﴿۱۲۹﴾
آنچه در آسمانها و زمين است از آن خداست، هر كه را بخواهد مى بخشد و هر كه را بخواهد عذاب مى كند، او آمرزندۀ مهربان است (۱۲۹)
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَأْكُلُوا الرِّبَا أَضْعَافًا مُضَاعَفَةً وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ ﴿۱۳۰﴾
اى مؤمنان ربا را چند برابر نخوريد و از خدا بترسيد تا رستگار شويد (۱۳۰)
وَاتَّقُوا النَّارَ الَّتِي أُعِدَّتْ لِلْكَافِرِينَ ﴿۱۳۱﴾
و از آتشى كه كافران را مهيا شده است بترسيد (۱۳۱)
وَأَطِيعُوا اللَّهَ وَالرَّسُولَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ ﴿۱۳۲﴾
خدا و پيامبر را اطاعت كنيد كه مشمول رحمت شويد (۱۳۲)
وَسَارِعُوا إِلَى مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَجَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّمَاوَاتُ وَالْأَرْضُ أُعِدَّتْ لِلْمُتَّقِينَ ﴿۱۳۳﴾
براى آمرزش پروردگارتان و رسيدن به بهشتى كه به وسعت آسمانها و زمين است و براى پرهيزگاران آماده شده است، بر يكديگر پيشى گيريد (۱۳۳)
الَّذِينَ يُنْفِقُونَ فِي السَّرَّاءِ وَالضَّرَّاءِ وَالْكَاظِمِينَ الْغَيْظَ وَالْعَافِينَ عَنِ النَّاسِ وَاللَّهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ ﴿۱۳۴﴾
خداوند نيكوكارانى را كه در توانگرى و تنگدستى انفاق مى كنند و خشم خود را فرو مى خورند و از خطاى مردم مى گذرند دوست دارد (۱۳۴)
وَالَّذِينَ إِذَا فَعَلُوا فَاحِشَةً أَوْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ ذَكَرُوا اللَّهَ فَاسْتَغْفَرُوا لِذُنُوبِهِمْ وَمَنْ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا اللَّهُ وَلَمْ يُصِرُّوا عَلَى مَا فَعَلُوا وَهُمْ يَعْلَمُونَ ﴿۱۳۵﴾
و كسانى كه چون مرتكب عمل زشتى شوند يا به خود ستم كنند خدا را به ياد آورند و براى گناهانشان طلب آمرزش كنند و جز خدا كيست گناهان را ببخشد و آگاهانه بر گناه اصرار نورزند (۱۳۵)
أُولَئِكَ جَزَاؤُهُمْ مَغْفِرَةٌ مِنْ رَبِّهِمْ وَجَنَّاتٌ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا وَنِعْمَ أَجْرُ الْعَامِلِينَ ﴿۱۳۶﴾
پاداش آنها آمرزش پروردگار و باغهايى است كه در آن جويباران جارى است و در آن جاودانند، چه خوبست پاداش نيكوكاران (۱۳۶)
قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ سُنَنٌ فَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَانْظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُكَذِّبِينَ ﴿۱۳۷﴾
پيش از شما سنتهايى بود و گذشت در روى زمين بگرديد و ببينيد كه سرانجام تكذيب كنندگان چگونه بود (۱۳۷)
هَذَا بَيَانٌ لِلنَّاسِ وَهُدًى وَمَوْعِظَةٌ لِلْمُتَّقِينَ ﴿۱۳۸﴾
اين بيانى است براى مردم و براى پرهيزگاران هدايت و پندى است (۱۳۸)
وَلَا تَهِنُوا وَلَا تَحْزَنُوا وَأَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ ﴿۱۳۹﴾
سست و غمگين نشويد، چرا كه اگر ايمان داشته باشيد، برتريد (۱۳۹)
إِنْ يَمْسَسْكُمْ قَرْحٌ فَقَدْ مَسَّ الْقَوْمَ قَرْحٌ مِثْلُهُ وَتِلْكَ الْأَيَّامُ نُدَاوِلُهَا بَيْنَ النَّاسِ وَلِيَعْلَمَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا وَيَتَّخِذَ مِنْكُمْ شُهَدَاءَ وَاللَّهُ لَا يُحِبُّ الظَّالِمِينَ ﴿۱۴۰﴾
اگر آسيبى به شما وارد آمد به گروه مقابلتان نيز آسيبى چون آن وارد شده است، و ما روزگار را در ميان مردم مى گردانيم تا خداوند مؤمنان را معلوم بدارد و از ميانتان گواهانى بگيرد، خداوند ستمكاران را دوست ندارد (۱۴۰)
وَلِيُمَحِّصَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا وَيَمْحَقَ الْكَافِرِينَ ﴿۱۴۱﴾
تا مؤمنان را پاكيزه گرداند و كافران را نابود سازد (۱۴۱)
أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَلَمَّا يَعْلَمِ اللَّهُ الَّذِينَ جَاهَدُوا مِنْكُمْ وَيَعْلَمَ الصَّابِرِينَ ﴿۱۴۲﴾
آيا تصورتان اين بود كه بى آن كه خداوند مجاهدان و صابران شما را معلوم گرداند وارد بهشت خواهيد شد؟ (۱۴۲)
وَلَقَدْ كُنْتُمْ تَمَنَّوْنَ الْمَوْتَ مِنْ قَبْلِ أَنْ تَلْقَوْهُ فَقَدْ رَأَيْتُمُوهُ وَأَنْتُمْ تَنْظُرُونَ ﴿۱۴۳﴾
شما پيش از رو به رو شدن با مرگ آرزويش را مى كرديد، اينك آن را با چشم خود ديديد و خيره در آن نگاه كرديد (۱۴۳)
وَمَا مُحَمَّدٌ إِلَّا رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ أَفَإِنْ مَاتَ أَوْ قُتِلَ انْقَلَبْتُمْ عَلَى أَعْقَابِكُمْ وَمَنْ يَنْقَلِبْ عَلَى عَقِبَيْهِ فَلَنْ يَضُرَّ اللَّهَ شَيْئًا وَسَيَجْزِي اللَّهُ الشَّاكِرِينَ ﴿۱۴۴﴾
محمد فقط فرستادۀ خداست و پيش از او فرستادگان ديگرى نيز بوده اند كه درگذشتند، آيا اگر بميرد و يا كشته شود شما به آيين گذشته برمى گرديد؟ و هر كس كه به گذشته بازگردد زيانى به خدا نمى رساند و به زودى خدا شاكران را پاداش خواهد داد (۱۴۴)
وَمَا كَانَ لِنَفْسٍ أَنْ تَمُوتَ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ كِتَابًا مُؤَجَّلًا وَمَنْ يُرِدْ ثَوَابَ الدُّنْيَا نُؤْتِهِ مِنْهَا وَمَنْ يُرِدْ ثَوَابَ الْآخِرَةِ نُؤْتِهِ مِنْهَا وَسَنَجْزِي الشَّاكِرِينَ ﴿۱۴۵﴾
هيچ كس جز به فرمان خدا نمى ميرد، سرنوشتى است زماندار، هر كس پاداش دنيا را بخواهد بهره اى از آن به او خواهيم داد و هر كس پاداش آخرت را بخواهد به او نيز مى دهيم و به زودى شاكران را پاداش خواهيم داد (۱۴۵)
وَكَأَيِّنْ مِنْ نَبِيٍّ قَاتَلَ مَعَهُ رِبِّيُّونَ كَثِيرٌ فَمَا وَهَنُوا لِمَا أَصَابَهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَمَا ضَعُفُوا وَمَا اسْتَكَانُوا وَاللَّهُ يُحِبُّ الصَّابِرِينَ ﴿۱۴۶﴾
و چه بسيار پيامبرانى كه خدا دوستان بسيارى به همراه آنان جنگ كردند، آنها در برابر آنچه در راه خدا به آنها مى رسيد سست نشدند و زبونى نكردند، و خداوند صابران را دوست دارد (۱۴۶)
وَمَا كَانَ قَوْلَهُمْ إِلَّا أَنْ قَالُوا رَبَّنَا اغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَا وَإِسْرَافَنَا فِي أَمْرِنَا وَثَبِّتْ أَقْدَامَنَا وَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ ﴿۱۴۷﴾
سخنشان جز اين نبود كه پروردگارا! گناهان ما را ببخش و از زياده روى هايمان در كارها درگذر و ما را ثابت قدم بدار و بر گروه كافران پيروز گردان (۱۴۷)
فَآتَاهُمُ اللَّهُ ثَوَابَ الدُّنْيَا وَحُسْنَ ثَوَابِ الْآخِرَةِ وَاللَّهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ ﴿۱۴۸﴾
بنا بر اين خداوند پاداش اين دنيا و پاداش نيك آخرت به آنها عطا فرمود، زيرا نيكوكاران را دوست مى دارد (۱۴۸)
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ تُطِيعُوا الَّذِينَ كَفَرُوا يَرُدُّوكُمْ عَلَى أَعْقَابِكُمْ فَتَنْقَلِبُوا خَاسِرِينَ ﴿۱۴۹﴾
اى كسانى كه ايمان آورده ايد اگر از كسانى كه كفر ورزيده اند اطاعت كنيد شما را از عقيده تان بازمى گردانند و زيانكار خواهيد گشت (۱۴۹)
بَلِ اللَّهُ مَوْلَاكُمْ وَهُوَ خَيْرُ النَّاصِرِينَ ﴿۱۵۰﴾
حال آن كه خدا سرپرست شماست و او بهترين ياوران است (۱۵۰)
سَنُلْقِي فِي قُلُوبِ الَّذِينَ كَفَرُوا الرُّعْبَ بِمَا أَشْرَكُوا بِاللَّهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهِ سُلْطَانًا وَمَأْوَاهُمُ النَّارُ وَبِئْسَ مَثْوَى الظَّالِمِينَ ﴿۱۵۱﴾
به زودى در دل كافران ترس خواهيم انداخت زيرا بدون حجتى از سوى خدا چيزهايى را شريك او قرار دادند و جايگاه آنها جهنم است كه براى ستمگران بد جايگاهى است (۱۵۱)
وَلَقَدْ صَدَقَكُمُ اللَّهُ وَعْدَهُ إِذْ تَحُسُّونَهُمْ بِإِذْنِهِ حَتَّى إِذَا فَشِلْتُمْ وَتَنَازَعْتُمْ فِي الْأَمْرِ وَعَصَيْتُمْ مِنْ بَعْدِ مَا أَرَاكُمْ مَا تُحِبُّونَ مِنْكُمْ مَنْ يُرِيدُ الدُّنْيَا وَمِنْكُمْ مَنْ يُرِيدُ الْآخِرَةَ ثُمَّ صَرَفَكُمْ عَنْهُمْ لِيَبْتَلِيَكُمْ وَلَقَدْ عَفَا عَنْكُمْ وَاللَّهُ ذُو فَضْلٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ ﴿۱۵۲﴾
خدا به وعدۀ خويش با شما وفا كرد، آن گاه كه به اذن او دشمن را مى كشتيد تا وقتى كه آنچه را خوش داشتيد به شما نشان داد، آن گاه سستى كرديد و به كشمكش پرداختيد و نافرمانى كرديد: بعضى از شما خواستار دنيا شديد و عده اى خواستار آخرت، سپس خداوند شما را از آنان منصرف ساخت تا آزمايشتان كند، سپس شما را بخشيد زيرا نسبت به مؤمنان بخشنده است (۱۵۲)
إِذْ تُصْعِدُونَ وَلَا تَلْوُونَ عَلَى أَحَدٍ وَالرَّسُولُ يَدْعُوكُمْ فِي أُخْرَاكُمْ فَأَثَابَكُمْ غَمًّا بِغَمٍّ لِكَيْلَا تَحْزَنُوا عَلَى مَا فَاتَكُمْ وَلَا مَا أَصَابَكُمْ وَاللَّهُ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ ﴿۱۵۳﴾
هنگامى كه از ميدان نبرد (رو به هزيمت گذاشته بوديد و) به بالا مى رفتيد و به كسى توجه نمى كرديد، پيامبر از پشت سر شما را صدا مى زد، آن گاه بود كه اندوه در پى اندوه به شما روى آورد اكنون بر آنچه از دست داده ايد و آنچه بر شما رفته است اندوهناك نباشيد، خداوند از كردارتان آگاه است (۱۵۳)
ثُمَّ أَنْزَلَ عَلَيْكُمْ مِنْ بَعْدِ الْغَمِّ أَمَنَةً نُعَاسًا يَغْشَى طَائِفَةً مِنْكُمْ وَطَائِفَةٌ قَدْ أَهَمَّتْهُمْ أَنْفُسُهُمْ يَظُنُّونَ بِاللَّهِ غَيْرَ الْحَقِّ ظَنَّ الْجَاهِلِيَّةِ يَقُولُونَ هَلْ لَنَا مِنَ الْأَمْرِ مِنْ شَيْءٍ قُلْ إِنَّ الْأَمْرَ كُلَّهُ لِلَّهِ يُخْفُونَ فِي أَنْفُسِهِمْ مَا لَا يُبْدُونَ لَكَ يَقُولُونَ لَوْ كَانَ لَنَا مِنَ الْأَمْرِ شَيْءٌ مَا قُتِلْنَا هَاهُنَا قُلْ لَوْ كُنْتُمْ فِي بُيُوتِكُمْ لَبَرَزَ الَّذِينَ كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقَتْلُ إِلَى مَضَاجِعِهِمْ وَلِيَبْتَلِيَ اللَّهُ مَا فِي صُدُورِكُمْ وَلِيُمَحِّصَ مَا فِي قُلُوبِكُمْ وَاللَّهُ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ ﴿۱۵۴﴾
آن گاه پس از اندوه، آرامشى بر شما فرستاد، اين آرامش خلسه مانند، جمعى از شما را فرا گرفت و ديگران در فكر جان خويش بودند، آنها دربارۀ خدا گمانهاى نادرستى همچون گمانهاى دوران جاهليت داشتند و مى گفتند: «آيا كار به دست ما مى افتد؟» بگو: «همۀ كارها به دست خداست » آنان در دل خود امورى را پنهان مى دارند و آن را بر تو آشكار نمى كنند، مى گويند: «اگر اختيارى داشتيم در اينجا كشته نمى شديم » بگو: «اگر در خانه هايتان هم بوديد آنهايى كه سرنوشتشان كشته شدن بود به قتلگاه خود مى رفتند، و خداوند آنچه را در سينه پنهان داريد مى آزمايد و آنچه را در دل داريد پاك مى گرداند و خداوند از راز دلها با خبر است » (۱۵۴)
إِنَّ الَّذِينَ تَوَلَّوْا مِنْكُمْ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعَانِ إِنَّمَا اسْتَزَلَّهُمُ الشَّيْطَانُ بِبَعْضِ مَا كَسَبُوا وَلَقَدْ عَفَا اللَّهُ عَنْهُمْ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ حَلِيمٌ ﴿۱۵۵﴾
از ميان شما آنان كه در روز برخورد دو گروه بر يكديگر پشت كردند به اغواى شيطان بود كه بر اثر پاره اى از گناهانى كه مرتكب شده بودند گرفتار چنين لغزشى شدند و خدا آنان را بخشيد، كه او آمرزندۀ بردبار است (۱۵۵)
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَكُونُوا كَالَّذِينَ كَفَرُوا وَقَالُوا لِإِخْوَانِهِمْ إِذَا ضَرَبُوا فِي الْأَرْضِ أَوْ كَانُوا غُزًّى لَوْ كَانُوا عِنْدَنَا مَا مَاتُوا وَمَا قُتِلُوا لِيَجْعَلَ اللَّهُ ذَلِكَ حَسْرَةً فِي قُلُوبِهِمْ وَاللَّهُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ ﴿۱۵۶﴾
اى مؤمنان شما مانند كافران نباشيد كه در زمان مسافرت برادرانشان يا به هنگام شركت در جنگ مى گفتند: «اگر آنها نزد ما بودند نمى مردند و يا كشته نمى شدند» تا خدا اين پندار را چون حسرتى بر دلشان بگذارد خدا زنده مى كند و مى ميراند و به كردارتان آگاه است (۱۵۶)
وَلَئِنْ قُتِلْتُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَوْ مُتُّمْ لَمَغْفِرَةٌ مِنَ اللَّهِ وَرَحْمَةٌ خَيْرٌ مِمَّا يَجْمَعُونَ ﴿۱۵۷﴾
اگر در راه خدا كشته شويد يا بميريد آمرزش و رحمت خدا از تمام اندوخته ها بهتر است (۱۵۷)
وَلَئِنْ مُتُّمْ أَوْ قُتِلْتُمْ لَإِلَى اللَّهِ تُحْشَرُونَ ﴿۱۵۸﴾
چنانچه بميريد، يا كشته شويد به سوى خدا باز مى گرديد (۱۵۸)
فَبِمَا رَحْمَةٍ مِنَ اللَّهِ لِنْتَ لَهُمْ وَلَوْ كُنْتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَشَاوِرْهُمْ فِي الْأَمْرِ فَإِذَا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَوَكِّلِينَ ﴿۱۵۹﴾
از پرتو رحمت الهى با آنها نرم و مهربان شدى و اگر خشن و سنگدل بودى از اطراف تو پراكنده مى شدند بنا بر اين آنها را ببخش و برايشان آمرزش بخواه و در كارها با ايشان مشورت كن، اما هنگامى كه تصميمت را گرفتى بر خدا توكل كن، زيرا خدا توكل كنندگان را دوست دارد (۱۵۹)
إِنْ يَنْصُرْكُمُ اللَّهُ فَلَا غَالِبَ لَكُمْ وَإِنْ يَخْذُلْكُمْ فَمَنْ ذَا الَّذِي يَنْصُرُكُمْ مِنْ بَعْدِهِ وَعَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ ﴿۱۶۰﴾
اگر خدا شما را يارى كند هيچ كس بر شما پيروز نخواهد شد و اگر دست از يارى شما بردارد كيست كه بعد از او شما را يارى كند، و مؤمنان فقط بايد بر خدا توكل كنند (۱۶۰)
وَمَا كَانَ لِنَبِيٍّ أَنْ يَغُلَّ وَمَنْ يَغْلُلْ يَأْتِ بِمَا غَلَّ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ثُمَّ تُوَفَّى كُلُّ نَفْسٍ مَا كَسَبَتْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ ﴿۱۶۱﴾
هيچ پيامبرى را نسزد كه خيانت كند و هر آن كس كه خيانت ورزد در روز قيامت آن را با خود (وبال) آورد، و به هر كس همان داده شود كه به دست آورده است و بر كسى ستم نخواهد شد (۱۶۱)
أَفَمَنِ اتَّبَعَ رِضْوَانَ اللَّهِ كَمَنْ بَاءَ بِسَخَطٍ مِنَ اللَّهِ وَمَأْوَاهُ جَهَنَّمُ وَبِئْسَ الْمَصِيرُ ﴿۱۶۲﴾
آيا كسى كه جوياى رضاى خدا باشد مانند كسى است كه خشم خدا را برانگيزد؟ او را جهنم جايگاه باشد و پايان كارش بسيار بد است (۱۶۲)
هُمْ دَرَجَاتٌ عِنْدَ اللَّهِ وَاللَّهُ بَصِيرٌ بِمَا يَعْمَلُونَ ﴿۱۶۳﴾
آنها در پيشگاه خدا درجاتى دارند و خداوند به آنچه انجام مى دهند بيناست (۱۶۳)
لَقَدْ مَنَّ اللَّهُ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ إِذْ بَعَثَ فِيهِمْ رَسُولًا مِنْ أَنْفُسِهِمْ يَتْلُو عَلَيْهِمْ آيَاتِهِ وَيُزَكِّيهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَإِنْ كَانُوا مِنْ قَبْلُ لَفِي ضَلَالٍ مُبِينٍ ﴿۱۶۴﴾
خداوند بر مؤمنان منت نهاد كه در ميانشان پيامبرى از خودشان برانگيخت كه آياتش را بر آنها بخواند و پاكشان دارد و كتاب و فرزانگى به آنها بياموزد، اگر چه پيش از آن در گمراهى آشكار بودند (۱۶۴)
أَوَلَمَّا أَصَابَتْكُمْ مُصِيبَةٌ قَدْ أَصَبْتُمْ مِثْلَيْهَا قُلْتُمْ أَنَّى هَذَا قُلْ هُوَ مِنْ عِنْدِ أَنْفُسِكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ ﴿۱۶۵﴾
چرا وقتى آسيبى به شما رسيد كه خود دو برابر آن به دشمن وارد كرده بوديد، گفتيد: اين آسيب از كجا به ما رسيد؟ بگو: «از ناحيۀ خودتان بود خداوند بر هر چيزى قادر است » (۱۶۵)
وَمَا أَصَابَكُمْ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعَانِ فَبِإِذْنِ اللَّهِ وَلِيَعْلَمَ الْمُؤْمِنِينَ ﴿۱۶۶﴾
آنچه در روز برخورد دو گروه به شما رسيد به فرمان خدا بود تا مؤمنان (۱۶۶)
وَلِيَعْلَمَ الَّذِينَ نَافَقُوا وَقِيلَ لَهُمْ تَعَالَوْا قَاتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَوِ ادْفَعُوا قَالُوا لَوْ نَعْلَمُ قِتَالًا لَاتَّبَعْنَاكُمْ هُمْ لِلْكُفْرِ يَوْمَئِذٍ أَقْرَبُ مِنْهُمْ لِلْإِيمَانِ يَقُولُونَ بِأَفْوَاهِهِمْ مَا لَيْسَ فِي قُلُوبِهِمْ وَاللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا يَكْتُمُونَ ﴿۱۶۷﴾
و نفاق افكنان شناخته شوند چون به آنها گفته شد: «بياييد در راه خدا نبرد كنيد يا به دفاع بپردازيد » گفتند: «اگر جنگ آزموده بوديم از شما پيروى مى كرديم » در آن روز آنها به كفر نزديكتر بودند تا به ايمان، به زبان چيزى مى گفتند كه در دلشان نبود خدا به آنچه پوشيده مى دارند داناست (۱۶۷)
الَّذِينَ قَالُوا لِإِخْوَانِهِمْ وَقَعَدُوا لَوْ أَطَاعُونَا مَا قُتِلُوا قُلْ فَادْرَءُوا عَنْ أَنْفُسِكُمُ الْمَوْتَ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ ﴿۱۶۸﴾
به كسانى كه خود از جهاد باز ايستادند و دربارۀ ياران خود گفتند: «اگر از ما تبعيت مى كردند كشته نمى شدند،» بگو: «اگر راست مى گوييد مرگ را از خود برانيد » (۱۶۸)
وَلَا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَمْوَاتًا بَلْ أَحْيَاءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ ﴿۱۶۹﴾
هرگز گمان مبر كه كشته شدگان در راه خدا مردگانند بلكه زنده اند و در پيشگاه پروردگارشان روزى مى خورند (۱۶۹)
فَرِحِينَ بِمَا آتَاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَيَسْتَبْشِرُونَ بِالَّذِينَ لَمْ يَلْحَقُوا بِهِمْ مِنْ خَلْفِهِمْ أَلَّا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ ﴿۱۷۰﴾
شادمانند به آنچه خدا از فضلش به آنان عطا فرموده و مسرورند براى كسانى كه هنوز به آنان نپيوسته اند كه بيم و اندوهى برايشان نيست (۱۷۰)
يَسْتَبْشِرُونَ بِنِعْمَةٍ مِنَ اللَّهِ وَفَضْلٍ وَأَنَّ اللَّهَ لَا يُضِيعُ أَجْرَ الْمُؤْمِنِينَ ﴿۱۷۱﴾
آنان به نعمت و فضل خدا شادمانند، كه خداوند پاداش مؤمنان را از بين نمى برد (۱۷۱)
الَّذِينَ اسْتَجَابُوا لِلَّهِ وَالرَّسُولِ مِنْ بَعْدِ مَا أَصَابَهُمُ الْقَرْحُ لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا مِنْهُمْ وَاتَّقَوْا أَجْرٌ عَظِيمٌ ﴿۱۷۲﴾
آنان كه پس از رسيدن جراحات بسيار هم چنان دعوت خدا و پيامبر را اجابت كردند، نيكوكاران و پرهيزگارانشان را پاداش بزرگى است (۱۷۲)
الَّذِينَ قَالَ لَهُمُ النَّاسُ إِنَّ النَّاسَ قَدْ جَمَعُوا لَكُمْ فَاخْشَوْهُمْ فَزَادَهُمْ إِيمَانًا وَقَالُوا حَسْبُنَا اللَّهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ ﴿۱۷۳﴾
كسانى كه مردم به آنها گفتند كه مردم براى نبرد با شما گرد آمده اند، از آنها بترسيد، ايمانشان زيادتر شد و گفتند: «خدا ما را بسنده و بهترين حامى است » (۱۷۳)
فَانْقَلَبُوا بِنِعْمَةٍ مِنَ اللَّهِ وَفَضْلٍ لَمْ يَمْسَسْهُمْ سُوءٌ وَاتَّبَعُوا رِضْوَانَ اللَّهِ وَاللَّهُ ذُو فَضْلٍ عَظِيمٍ ﴿۱۷۴﴾
آنان به نعمت و فضل خدا بازگشتند، و هيچ آسيبى به آنها نرسيد و پيرو رضاى خدا شدند كه خداوند بخشندۀ بزرگى است (۱۷۴)
إِنَّمَا ذَلِكُمُ الشَّيْطَانُ يُخَوِّفُ أَوْلِيَاءَهُ فَلَا تَخَافُوهُمْ وَخَافُونِ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ ﴿۱۷۵﴾
آن فقط شيطان است كه پيروان خود را مى ترساند پس از آنها نترسيد و اگر ايمان داريد تنها از من بترسيد (۱۷۵)
وَلَا يَحْزُنْكَ الَّذِينَ يُسَارِعُونَ فِي الْكُفْرِ إِنَّهُمْ لَنْ يَضُرُّوا اللَّهَ شَيْئًا يُرِيدُ اللَّهُ أَلَّا يَجْعَلَ لَهُمْ حَظًّا فِي الْآخِرَةِ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ ﴿۱۷۶﴾
كسانى كه در كفر بر يكديگر پيشى مى گيرند محزونت نكنند، چرا كه هرگز زيانى به خدا نمى رسانند، خداوند مى خواهد آنها را در آخرت بى بهره گرداند و برايشان عذاب بزرگى است (۱۷۶)
إِنَّ الَّذِينَ اشْتَرَوُا الْكُفْرَ بِالْإِيمَانِ لَنْ يَضُرُّوا اللَّهَ شَيْئًا وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ ﴿۱۷۷﴾
آنان كه كفر را به بهاى ايمان خريدند هيچ زيانى به خدا نمى رسانند و عذاب دردناكى براى آنهاست (۱۷۷)
وَلَا يَحْسَبَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنَّمَا نُمْلِي لَهُمْ خَيْرٌ لِأَنْفُسِهِمْ إِنَّمَا نُمْلِي لَهُمْ لِيَزْدَادُوا إِثْمًا وَلَهُمْ عَذَابٌ مُهِينٌ ﴿۱۷۸﴾
كافران هرگز تصور نكنند اگر مهلتشان مى دهيم به سود آنهاست، به آنها مهلت مى دهيم كه بر گناهانشان بيفزايند و عذاب خوار كننده اى براى آنهاست (۱۷۸)
مَا كَانَ اللَّهُ لِيَذَرَ الْمُؤْمِنِينَ عَلَى مَا أَنْتُمْ عَلَيْهِ حَتَّى يَمِيزَ الْخَبِيثَ مِنَ الطَّيِّبِ وَمَا كَانَ اللَّهُ لِيُطْلِعَكُمْ عَلَى الْغَيْبِ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَجْتَبِي مِنْ رُسُلِهِ مَنْ يَشَاءُ فَآمِنُوا بِاللَّهِ وَرُسُلِهِ وَإِنْ تُؤْمِنُوا وَتَتَّقُوا فَلَكُمْ أَجْرٌ عَظِيمٌ ﴿۱۷۹﴾
چنين نيست كه خدا مؤمنان را مانند حال كنونى شما به خود واگذارد، مگر آن كه پليد را از پاك جدا كند و ممكن نيست شما را از اسرار نهان آگاه سازد ولى از ميان رسولان خود هر كس را بخواهد برمى گزيند، پس به خدا و رسولان او ايمان بياوريد و اگر ايمان آورديد و تقوا پيشه كرديد پاداش بزرگى داريد (۱۷۹)
وَلَا يَحْسَبَنَّ الَّذِينَ يَبْخَلُونَ بِمَا آتَاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ هُوَ خَيْرًا لَهُمْ بَلْ هُوَ شَرٌّ لَهُمْ سَيُطَوَّقُونَ مَا بَخِلُوا بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلِلَّهِ مِيرَاثُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ ﴿۱۸۰﴾
كسانى كه در آنچه خدا از فضلش به آنها داده است، بخل مى ورزند، هرگز گمان نكنند اين كار برايشان خير است بلكه شر است، به زودى در روز رستاخيز آنچه در بخشيدنش بخل ورزيده اند همچون طوقى به گردنشان خواهند آويخت ميراث آسمانها و زمين از آن خداست و به كرده هايتان آگاه است (۱۸۰)
لَقَدْ سَمِعَ اللَّهُ قَوْلَ الَّذِينَ قَالُوا إِنَّ اللَّهَ فَقِيرٌ وَنَحْنُ أَغْنِيَاءُ سَنَكْتُبُ مَا قَالُوا وَقَتْلَهُمُ الْأَنْبِيَاءَ بِغَيْرِ حَقٍّ وَنَقُولُ ذُوقُوا عَذَابَ الْحَرِيقِ ﴿۱۸۱﴾
خداوند سخن آنان را كه گفتند خدا فقير است و ما بى نيازيم شنيد گفتار آنها و به ناحق كشتن پيامبرانشان را خواهيم نوشت و گوييم عذاب سوزان را بچشيد (۱۸۱)
ذَلِكَ بِمَا قَدَّمَتْ أَيْدِيكُمْ وَأَنَّ اللَّهَ لَيْسَ بِظَلَّامٍ لِلْعَبِيدِ ﴿۱۸۲﴾
اين به خاطر اعمالى است كه پيشاپيش انجام داديد خداوند هرگز بر بندگانش ستم نمى كند (۱۸۲)
الَّذِينَ قَالُوا إِنَّ اللَّهَ عَهِدَ إِلَيْنَا أَلَّا نُؤْمِنَ لِرَسُولٍ حَتَّى يَأْتِيَنَا بِقُرْبَانٍ تَأْكُلُهُ النَّارُ قُلْ قَدْ جَاءَكُمْ رُسُلٌ مِنْ قَبْلِي بِالْبَيِّنَاتِ وَبِالَّذِي قُلْتُمْ فَلِمَ قَتَلْتُمُوهُمْ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ ﴿۱۸۳﴾
به آنان كه گفتند: «خدا از ما پيمان گرفته كه به هيچ پيامبرى ايمان نياوريم مگر اين كه برايمان قربانيى بياورد كه آتش آن را بخورد » بگو: «پيش از من پيامبرانى با معجزه ها و آنچه گفتيد به سويتان آمدند اگر راست مى گوييد پس چرا آنان را كشتيد؟» (۱۸۳)
فَإِنْ كَذَّبُوكَ فَقَدْ كُذِّبَ رُسُلٌ مِنْ قَبْلِكَ جَاءُوا بِالْبَيِّنَاتِ وَالزُّبُرِ وَالْكِتَابِ الْمُنِيرِ ﴿۱۸۴﴾
اگر تو را تكذيب كنند رسولان پيش از تو را هم كه با معجزه ها و زبورها و كتابهاى روشنگر آمده بودند تكذيب كرده اند (۱۸۴)
كُلُّ نَفْسٍ ذَائِقَةُ الْمَوْتِ وَإِنَّمَا تُوَفَّوْنَ أُجُورَكُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَمَنْ زُحْزِحَ عَنِ النَّارِ وَأُدْخِلَ الْجَنَّةَ فَقَدْ فَازَ وَمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا إِلَّا مَتَاعُ الْغُرُورِ ﴿۱۸۵﴾
همگان چشندۀ مرگند و شما در روز رستاخيز پاداشتان را به تمامى خواهيد گرفت آنان كه از آتش در امان ماندند و به بهشت وارد شدند بى گمان رستگارند و زندگى دنيا چيزى جز مايۀ فريب نيست (۱۸۵)
لَتُبْلَوُنَّ فِي أَمْوَالِكُمْ وَأَنْفُسِكُمْ وَلَتَسْمَعُنَّ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَمِنَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا أَذًى كَثِيرًا وَإِنْ تَصْبِرُوا وَتَتَّقُوا فَإِنَّ ذَلِكَ مِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ ﴿۱۸۶﴾
بى ترديد با اموال و جانتان آزمايش مى شويد و از زبان اهل كتاب و مشركان آزار فراوان خواهيد شنيد، و اگر صبر كنيد و پرهيزگارى ورزيد، كارى سترگ است (۱۸۶)
وَإِذْ أَخَذَ اللَّهُ مِيثَاقَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ لَتُبَيِّنُنَّهُ لِلنَّاسِ وَلَا تَكْتُمُونَهُ فَنَبَذُوهُ وَرَاءَ ظُهُورِهِمْ وَاشْتَرَوْا بِهِ ثَمَنًا قَلِيلًا فَبِئْسَ مَا يَشْتَرُونَ ﴿۱۸۷﴾
خداوند از اهل كتاب پيمان گرفت كه آن را براى مردم بيان كنند و كتمان نكنند، اما آنها پيمان را وانهادند و به بهاى كمى فروختند، چه بد معامله اى كردند (۱۸۷)
لَا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ يَفْرَحُونَ بِمَا أَتَوْا وَيُحِبُّونَ أَنْ يُحْمَدُوا بِمَا لَمْ يَفْعَلُوا فَلَا تَحْسَبَنَّهُمْ بِمَفَازَةٍ مِنَ الْعَذَابِ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ ﴿۱۸۸﴾
گمان مبر آنان كه از كردارشان شادمان مى شوند و دوست دارند براى كارهايى كه نكرده اند ستايش شوند، از عذاب رهايى دارند، براى آنها عذاب دردناكى است (۱۸۸)
وَلِلَّهِ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ ﴿۱۸۹﴾
حكومت آسمانها و زمين از آن خداست و او بر همه چيز تواناست (۱۸۹)
إِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلَافِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ لَآيَاتٍ لِأُولِي الْأَلْبَابِ ﴿۱۹۰﴾
مسلما در آفرينش آسمانها و زمين و رفت و آمد شب و روز عبرتى است براى خردمندان (۱۹۰)
الَّذِينَ يَذْكُرُونَ اللَّهَ قِيَامًا وَقُعُودًا وَعَلَى جُنُوبِهِمْ وَيَتَفَكَّرُونَ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ رَبَّنَا مَا خَلَقْتَ هَذَا بَاطِلًا سُبْحَانَكَ فَقِنَا عَذَابَ النَّارِ ﴿۱۹۱﴾
آنان كه ايستاده و نشسته و به پهلو خفته خدا را ياد كنند و در آفرينش آسمانها و زمين مى انديشند: پروردگارا! اين جهان را بيهوده نيافريده اى، تو منزهى، ما را از عذاب آتش نگهدار (۱۹۱)
رَبَّنَا إِنَّكَ مَنْ تُدْخِلِ النَّارَ فَقَدْ أَخْزَيْتَهُ وَمَا لِلظَّالِمِينَ مِنْ أَنْصَارٍ ﴿۱۹۲﴾
پروردگارا! هر كس را به آتش افكنى خوار و رسوايش ساخته اى و ستمگران ياورى ندارند (۱۹۲)
رَبَّنَا إِنَّنَا سَمِعْنَا مُنَادِيًا يُنَادِي لِلْإِيمَانِ أَنْ آمِنُوا بِرَبِّكُمْ فَآمَنَّا رَبَّنَا فَاغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَا وَكَفِّرْ عَنَّا سَيِّئَاتِنَا وَتَوَفَّنَا مَعَ الْأَبْرَارِ ﴿۱۹۳﴾
پروردگارا! ما نداى منادى توحيد را شنيديم كه دعوت مى كرد: «به پروردگارتان ايمان بياوريد!» و ما ايمان آورديم پروردگارا! گناهان ما را ببخش و ما را با نيكان بميران (۱۹۳)
رَبَّنَا وَآتِنَا مَا وَعَدْتَنَا عَلَى رُسُلِكَ وَلَا تُخْزِنَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِنَّكَ لَا تُخْلِفُ الْمِيعَادَ ﴿۱۹۴﴾
پروردگارا! آنچه را از طريق پيامبران به ما وعده فرمودى به ما مرحمت فرما و ما را در روز رستاخيز رسوا نكن، زيرا تو هيچ گاه از وعدۀ خود تخلف نمى كنى (۱۹۴)
فَاسْتَجَابَ لَهُمْ رَبُّهُمْ أَنِّي لَا أُضِيعُ عَمَلَ عَامِلٍ مِنْكُمْ مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثَى بَعْضُكُمْ مِنْ بَعْضٍ فَالَّذِينَ هَاجَرُوا وَأُخْرِجُوا مِنْ دِيَارِهِمْ وَأُوذُوا فِي سَبِيلِي وَقَاتَلُوا وَقُتِلُوا لَأُكَفِّرَنَّ عَنْهُمْ سَيِّئَاتِهِمْ وَلَأُدْخِلَنَّهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ ثَوَابًا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ وَاللَّهُ عِنْدَهُ حُسْنُ الثَّوَابِ ﴿۱۹۵﴾
خداوند درخواست آنها را پذيرفت: «من كار هيچ كس را، خواه زن باشد يا مرد تباه نخواهم كرد همه از يكديگريد من گناهان مهاجران و آنان را كه از خانه هاى خود رانده شدند و در راه من آزار ديدند و جنگ كردند و كشته شدند مى بخشم و آنها را به درون باغهايى كه جويبارها در آن روان است مى آورم » اين پاداش از طرف خداوند است و بهترين پاداشها نزد اوست (۱۹۵)
لَا يَغُرَّنَّكَ تَقَلُّبُ الَّذِينَ كَفَرُوا فِي الْبِلَادِ ﴿۱۹۶﴾
كر و فرّ كافران در شهرها تو را نفريبد (۱۹۶)
مَتَاعٌ قَلِيلٌ ثُمَّ مَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ وَبِئْسَ الْمِهَادُ ﴿۱۹۷﴾
اين متاع ناچيزى است و جايگاه آخرينشان دوزخ است كه بد جايگاهى باشد (۱۹۷)
لَكِنِ الَّذِينَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ لَهُمْ جَنَّاتٌ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا نُزُلًا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ وَمَا عِنْدَ اللَّهِ خَيْرٌ لِلْأَبْرَارِ ﴿۱۹۸﴾
ولى آنان را كه از پروردگارشان مى ترسند باغهايى است كه در آن جويباران روان است و جاودانه در آن خواهند ماند و اين پذيرايى خداست و آنچه نزد خداست براى نيكان بهتر است (۱۹۸)
وَإِنَّ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ لَمَنْ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَمَا أُنْزِلَ إِلَيْكُمْ وَمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِمْ خَاشِعِينَ لِلَّهِ لَا يَشْتَرُونَ بِآيَاتِ اللَّهِ ثَمَنًا قَلِيلًا أُولَئِكَ لَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ إِنَّ اللَّهَ سَرِيعُ الْحِسَابِ ﴿۱۹۹﴾
عده اى از اهل كتاب به خدا و آنچه بر شما و بر خودشان نازل شده است ايمان دارند و در برابر خدا فروتن هستند و آيات خدا را به بهاى ناچيز نمى فروشند، پاداش آنها نزد پروردگارشان است و خدا زود شمار است (۱۹۹)
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اصْبِرُوا وَصَابِرُوا وَرَابِطُوا وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ ﴿۲۰۰﴾
اى مؤمنان شكيبايى كنيد، در برابر دشمنان ثبات ورزيد، مهياى جهاد باشيد، و از خدا بترسيد باشد كه رستگار شويد (۲۰۰)
