بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
به نام خداوند بخشندۀ مهربان
سَبَّحَ لِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ وَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ ﴿۱﴾
هر چه در آسمانها و زمين است تسبيح گوى خدايند كه او توانمند فرزانه است (۱)
هُوَ الَّذِي أَخْرَجَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ مِنْ دِيَارِهِمْ لِأَوَّلِ الْحَشْرِ مَا ظَنَنْتُمْ أَنْ يَخْرُجُوا وَظَنُّوا أَنَّهُمْ مَانِعَتُهُمْ حُصُونُهُمْ مِنَ اللَّهِ فَأَتَاهُمُ اللَّهُ مِنْ حَيْثُ لَمْ يَحْتَسِبُوا وَقَذَفَ فِي قُلُوبِهِمُ الرُّعْبَ يُخْرِبُونَ بُيُوتَهُمْ بِأَيْدِيهِمْ وَأَيْدِي الْمُؤْمِنِينَ فَاعْتَبِرُوا يَا أُولِي الْأَبْصَارِ ﴿۲﴾
اوست كه كافرشدگان اهل كتاب را با نخستين برخورد از خانه هايشان راند و شما رانده شدن آنها را گمان نمى كرديد و آنها نيز گمان داشتند كه دژهاى محكم آنها از عذاب الهى مصونشان خواهد داشت، اما خداوند از جايى كه گمان نمى كردند به سراغشان آمد و در دلشان ترس و وحشت افكند به گونه اى كه خانه هايشان را با دست خود و دست مؤمنان ويران كردند، پس اى صاحب نظران عبرت گيريد (۲)
وَلَوْلَا أَنْ كَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِمُ الْجَلَاءَ لَعَذَّبَهُمْ فِي الدُّنْيَا وَلَهُمْ فِي الْآخِرَةِ عَذَابُ النَّارِ ﴿۳﴾
اگر خدا مقرر نداشته بود كه آنها بيرون روند در دنيا معذبشان مى كرد و نصيب آنها در آخرت عذاب آتش است؛ (۳)
ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ شَاقُّوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَمَنْ يُشَاقِّ اللَّهَ فَإِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ ﴿۴﴾
اين بدان جهت است كه آنان با خدا و فرستاده اش مخالفت كردند و هر كس با خدا مخالفت كند (بداند كه) خدا سختگير است (۴)
مَا قَطَعْتُمْ مِنْ لِينَةٍ أَوْ تَرَكْتُمُوهَا قَائِمَةً عَلَى أُصُولِهَا فَبِإِذْنِ اللَّهِ وَلِيُخْزِيَ الْفَاسِقِينَ ﴿۵﴾
هر درخت خرمايى كه بريديد و يا آن را بر ريشه اش واگذارديد به فرمان خدا بود تا فاسقان خوار شوند (۵)
وَمَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْهُمْ فَمَا أَوْجَفْتُمْ عَلَيْهِ مِنْ خَيْلٍ وَلَا رِكَابٍ وَلَكِنَّ اللَّهَ يُسَلِّطُ رُسُلَهُ عَلَى مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ ﴿۶﴾
چيزى كه خدا از آنها به رسولش غنيمت داد، نه اسبى بر آن تاختيد نه شترى، ولى رسولانش را بر هر كس بخواهد مسلط مى سازد و خدا بر هر چيز تواناست (۶)
مَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْ أَهْلِ الْقُرَى فَلِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَابْنِ السَّبِيلِ كَيْ لَا يَكُونَ دُولَةً بَيْنَ الْأَغْنِيَاءِ مِنْكُمْ وَمَا آتَاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَهَاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ ﴿۷﴾
آنچه خدا از اموال چنين آباديهايى به رسولش غنيمت داد از آن خدا و رسول، خويشاوندان، يتيمان، تهيدستان و به راه ماندگان است تا در ميان ثروتمندان شما دست به دست نشود، آنچه را رسول خدا به شما داد بگيريد و از آنچه نهى كرده است خوددارى كنيد و از خدا بترسيد كه عذاب او بسيار سخت است (۷)
لِلْفُقَرَاءِ الْمُهَاجِرِينَ الَّذِينَ أُخْرِجُوا مِنْ دِيَارِهِمْ وَأَمْوَالِهِمْ يَبْتَغُونَ فَضْلًا مِنَ اللَّهِ وَرِضْوَانًا وَيَنْصُرُونَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ أُولَئِكَ هُمُ الصَّادِقُونَ ﴿۸﴾
(از غنايم سهمى) از آن فقراى مهاجر است كه از خانه و اموالشان بيرون رانده شدند، آنها در پى فضل و خشنودى خدا هستند كه خدا و رسولش را يارى مى كنند، آنها در حقيقت راستگويانند (۸)
وَالَّذِينَ تَبَوَّءُوا الدَّارَ وَالْإِيمَانَ مِنْ قَبْلِهِمْ يُحِبُّونَ مَنْ هَاجَرَ إِلَيْهِمْ وَلَا يَجِدُونَ فِي صُدُورِهِمْ حَاجَةً مِمَّا أُوتُوا وَيُؤْثِرُونَ عَلَى أَنْفُسِهِمْ وَلَوْ كَانَ بِهِمْ خَصَاصَةٌ وَمَنْ يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأُولَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ ﴿۹﴾
آنان كه پيش از مهاجران در ديار خود بوده و ايمان آورده بودند، كسانى را كه به سويشان هجرت كنند دوست دارند و در دل خود حسدى از آنچه به مهاجران داده شود احساس نمى كنند و آنان را بر خود مقدم مى دارند هر چند خود فقير باشند، كسانى كه از بخل خويش بركنار مانده باشند رستگارند (۹)
وَالَّذِينَ جَاءُوا مِنْ بَعْدِهِمْ يَقُولُونَ رَبَّنَا اغْفِرْ لَنَا وَلِإِخْوَانِنَا الَّذِينَ سَبَقُونَا بِالْإِيمَانِ وَلَا تَجْعَلْ فِي قُلُوبِنَا غِلًّا لِلَّذِينَ آمَنُوا رَبَّنَا إِنَّكَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ ﴿۱۰﴾
كسانى كه پس از آنها آمدند و مى گفتند: «پروردگارا! ما و برادرانمان را كه در ايمان بر ما پيشى گرفته اند بيامرز و در دلهايمان نسبت به مؤمنان كينه قرار نده پروردگارا! تو رءوف و مهربانى » (۱۰)
أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ نَافَقُوا يَقُولُونَ لِإِخْوَانِهِمُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ لَئِنْ أُخْرِجْتُمْ لَنَخْرُجَنَّ مَعَكُمْ وَلَا نُطِيعُ فِيكُمْ أَحَدًا أَبَدًا وَإِنْ قُوتِلْتُمْ لَنَنْصُرَنَّكُمْ وَاللَّهُ يَشْهَدُ إِنَّهُمْ لَكَاذِبُونَ ﴿۱۱﴾
آيا منافقان را نديدى كه پيوسته به برادران كافر اهل كتابشان مى گفتند: «هر گاه شما را بيرون كنند ما نيز با شما خواهيم بود و هرگز به زيان شما از هيچ كس اطاعت نخواهيم كرد و اگر با شما پيكار كنند، ياريتان خواهيم كرد » خدا شاهد است كه آنها دروغگويانند (۱۱)
لَئِنْ أُخْرِجُوا لَا يَخْرُجُونَ مَعَهُمْ وَلَئِنْ قُوتِلُوا لَا يَنْصُرُونَهُمْ وَلَئِنْ نَصَرُوهُمْ لَيُوَلُّنَّ الْأَدْبَارَ ثُمَّ لَا يُنْصَرُونَ ﴿۱۲﴾
اگر آنان را نفى بلد كنند با آنها خارج نمى شوند و اگر با آنها بجنگند ياريشان ندهند و اگر هم ياريشان كنند پشت به ميدان كرده بگريزند و يارى نبينند، (۱۲)
لَأَنْتُمْ أَشَدُّ رَهْبَةً فِي صُدُورِهِمْ مِنَ اللَّهِ ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لَا يَفْقَهُونَ ﴿۱۳﴾
وحشت آنها از شما بيش از ترسشان از خداست زيرا آنها گروهى نادانند (۱۳)
لَا يُقَاتِلُونَكُمْ جَمِيعًا إِلَّا فِي قُرًى مُحَصَّنَةٍ أَوْ مِنْ وَرَاءِ جُدُرٍ بَأْسُهُمْ بَيْنَهُمْ شَدِيدٌ تَحْسَبُهُمْ جَمِيعًا وَقُلُوبُهُمْ شَتَّى ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لَا يَعْقِلُونَ ﴿۱۴﴾
آنها هرگز با شما نمى جنگند جز در دژهاى محكم يا از پس ديوار نزاع بين خودشان سخت است، اما تو آنها را متحد مى پندارى در صورتى كه دلهايشان سخت متفرق است زيرا قومى نادانند، (۱۴)
كَمَثَلِ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ قَرِيبًا ذَاقُوا وَبَالَ أَمْرِهِمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ ﴿۱۵﴾
مانند كسانى كه چندى پيش از آنها عاقبت كار بدشان را چشيدند و براى آنها عذاب دردناكى است، (۱۵)
كَمَثَلِ الشَّيْطَانِ إِذْ قَالَ لِلْإِنْسَانِ اكْفُرْ فَلَمَّا كَفَرَ قَالَ إِنِّي بَرِيءٌ مِنْكَ إِنِّي أَخَافُ اللَّهَ رَبَّ الْعَالَمِينَ ﴿۱۶﴾
همچون شيطان كه به انسان گفت: «كافر شو » و چون كافر شد گفت: «من از تو بيزارم، من از خداوندى كه پروردگار عالميان است بيم دارم » (۱۶)
فَكَانَ عَاقِبَتَهُمَا أَنَّهُمَا فِي النَّارِ خَالِدَيْنِ فِيهَا وَذَلِكَ جَزَاءُ الظَّالِمِينَ ﴿۱۷﴾
سرانجام كارشان آتش است و تا ابد در آن بمانند، اين است كيفر ستمكاران (۱۷)
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَلْتَنْظُرْ نَفْسٌ مَا قَدَّمَتْ لِغَدٍ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ ﴿۱۸﴾
اى مؤمنان از خدا بترسيد، هر كس بايد بنگرد كه براى فردايش چه پيش فرستاده است و از خدا بترسيد كه خداوند از كردارتان آگاه است (۱۸)
وَلَا تَكُونُوا كَالَّذِينَ نَسُوا اللَّهَ فَأَنْسَاهُمْ أَنْفُسَهُمْ أُولَئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ ﴿۱۹﴾
همچون كسانى نباشيد كه خدا را از ياد بردند و خدا نيز به خود فراموشى گرفتارشان كرد و آنها نافرمانند (۱۹)
لَا يَسْتَوِي أَصْحَابُ النَّارِ وَأَصْحَابُ الْجَنَّةِ أَصْحَابُ الْجَنَّةِ هُمُ الْفَائِزُونَ ﴿۲۰﴾
هرگز دوزخيان و بهشتيان يكسان نيستند، بهشتيان رستگارند (۲۰)
لَوْ أَنْزَلْنَا هَذَا الْقُرْآنَ عَلَى جَبَلٍ لَرَأَيْتَهُ خَاشِعًا مُتَصَدِّعًا مِنْ خَشْيَةِ اللَّهِ وَتِلْكَ الْأَمْثَالُ نَضْرِبُهَا لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ ﴿۲۱﴾
اگر اين قرآن را بر كوهى نازل مى كرديم مى ديدى كه در برابرش به خشوع درمى آيد و از ترس خدا مى شكافد اين مثلها را براى مردم مى آوريم باشد كه بينديشند (۲۱)
هُوَ اللَّهُ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ عَالِمُ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ هُوَ الرَّحْمَنُ الرَّحِيمُ ﴿۲۲﴾
او خدايى است كه جز او معبودى نيست، از نهان و آشكار آگاه است و بخشندۀ مهربان است (۲۲)
هُوَ اللَّهُ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْمَلِكُ الْقُدُّوسُ السَّلَامُ الْمُؤْمِنُ الْمُهَيْمِنُ الْعَزِيزُ الْجَبَّارُ الْمُتَكَبِّرُ سُبْحَانَ اللَّهِ عَمَّا يُشْرِكُونَ ﴿۲۳﴾
او خدايى است كه جز او معبودى نيست، فرمانروا، منزه، ايمنى بخش، گواه، پيروزمند و شايستۀ بزرگى و بى انباز (۲۳)
هُوَ اللَّهُ الْخَالِقُ الْبَارِئُ الْمُصَوِّرُ لَهُ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَى يُسَبِّحُ لَهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ ﴿۲۴﴾
او خدايى است هستى بخش، به وجود آورنده، نقش بند هستى و دارندۀ نيكوترين نامها كه آنچه در آسمانها و زمين است تسبيح گوى او هستند و او پيروزمند فرزانه است (۲۴)
