تَنْزِيلُ الْكِتَابِ مِنَ اللَّهِ الْعَزِيزِ الْعَلِيمِ ﴿۲﴾
نزول اين كتاب از جانب خداى نيرومند داناست (۲)
غَافِرِ الذَّنْبِ وَقَابِلِ التَّوْبِ شَدِيدِ الْعِقَابِ ذِي الطَّوْلِ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ إِلَيْهِ الْمَصِيرُ ﴿۳﴾
كه آمرزندۀ گناه، پذيرندۀ توبه، سخت عقوبت و منعم است هيچ معبودى جز او نيست و بازگشت به سوى اوست (۳)
مَا يُجَادِلُ فِي آيَاتِ اللَّهِ إِلَّا الَّذِينَ كَفَرُوا فَلَا يَغْرُرْكَ تَقَلُّبُهُمْ فِي الْبِلَادِ ﴿۴﴾
جز كافران در آيات خدا جدال نمى كنند، مبادا كرّ و فرشان در شهر تو را فريب دهد (۴)
كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوحٍ وَالْأَحْزَابُ مِنْ بَعْدِهِمْ وَهَمَّتْ كُلُّ أُمَّةٍ بِرَسُولِهِمْ لِيَأْخُذُوهُ وَجَادَلُوا بِالْبَاطِلِ لِيُدْحِضُوا بِهِ الْحَقَّ فَأَخَذْتُهُمْ فَكَيْفَ كَانَ عِقَابِ ﴿۵﴾
پيش از آنها قوم نوح و گروه هايى كه در پى آنان بودند پيامبرانشان را تكذيب كردند و هر امتى به دستگيرى پيامبرش همت گماشت و به باطل جدال كرد تا حق را از ميان بردارد، اما من آنها را فرو گرفتم پس عقوبت من چگونه بود؟ (۵)
وَكَذَلِكَ حَقَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ عَلَى الَّذِينَ كَفَرُوا أَنَّهُمْ أَصْحَابُ النَّارِ ﴿۶﴾
بدين گونه فرمان پروردگارت بر كافران مسلم شد كه آنها اهل آتشند (۶)
الَّذِينَ يَحْمِلُونَ الْعَرْشَ وَمَنْ حَوْلَهُ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَيُؤْمِنُونَ بِهِ وَيَسْتَغْفِرُونَ لِلَّذِينَ آمَنُوا رَبَّنَا وَسِعْتَ كُلَّ شَيْءٍ رَحْمَةً وَعِلْمًا فَاغْفِرْ لِلَّذِينَ تَابُوا وَاتَّبَعُوا سَبِيلَكَ وَقِهِمْ عَذَابَ الْجَحِيمِ ﴿۷﴾
حاملان عرش و آنان كه بر گرد آن هستند به ستايش پروردگارشان تسبيح مى گويند و به او ايمان دارند و براى مؤمنان آمرزش طلب مى كنند: «پروردگارا! رحمت و علم تو بر همه چيز احاطه دارد، پس آنان را كه توبه كرده اند و پيرو راه تو شدند ببخش و بيامرز و از عذاب جهنم حفظ كن » (۷)
رَبَّنَا وَأَدْخِلْهُمْ جَنَّاتِ عَدْنٍ الَّتِي وَعَدْتَهُمْ وَمَنْ صَلَحَ مِنْ آبَائِهِمْ وَأَزْوَاجِهِمْ وَذُرِّيَّاتِهِمْ إِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ ﴿۸﴾
پروردگارا! آنها و نياكان و همسران و فرزندان صالح آنها را در باغهاى جاويدى كه وعده داده اى وارد كن كه تو نيرومند فرزانه اى (۸)
وَقِهِمُ السَّيِّئَاتِ وَمَنْ تَقِ السَّيِّئَاتِ يَوْمَئِذٍ فَقَدْ رَحِمْتَهُ وَذَلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ ﴿۹﴾
و آنان را از بديها نگاهدار كه هر كه را امروز از بديها محفوظ دارى به او رحم آورده اى كه اين همان رستگارى بزرگ است (۹)
إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا يُنَادَوْنَ لَمَقْتُ اللَّهِ أَكْبَرُ مِنْ مَقْتِكُمْ أَنْفُسَكُمْ إِذْ تُدْعَوْنَ إِلَى الْإِيمَانِ فَتَكْفُرُونَ ﴿۱۰﴾
كافران را ندا دهند كه دشمنى خدا سخت تر از دشمنى شما نسبت به خودتان است كه به ايمان دعوت مى شديد و انكار مى كرديد (۱۰)
قَالُوا رَبَّنَا أَمَتَّنَا اثْنَتَيْنِ وَأَحْيَيْتَنَا اثْنَتَيْنِ فَاعْتَرَفْنَا بِذُنُوبِنَا فَهَلْ إِلَى خُرُوجٍ مِنْ سَبِيلٍ ﴿۱۱﴾
گويند: «پروردگارا! ما را دو بار ميراندى و دو بار زنده كردى، اينك به گناهان خود اعتراف داريم آيا راهى براى خروج وجود دارد؟» (۱۱)
ذَلِكُمْ بِأَنَّهُ إِذَا دُعِيَ اللَّهُ وَحْدَهُ كَفَرْتُمْ وَإِنْ يُشْرَكْ بِهِ تُؤْمِنُوا فَالْحُكْمُ لِلَّهِ الْعَلِيِّ الْكَبِيرِ ﴿۱۲﴾
اين عذاب بدان سبب است كه چون خدا به يگانگى خوانده مى شد انكار مى كرديد و اگر براى او شريكى قرار مى دادند ايمان مى آورديد، اينك داورى از آن خداوند بلند مرتبۀ بزرگ است (۱۲)
هُوَ الَّذِي يُرِيكُمْ آيَاتِهِ وَيُنَزِّلُ لَكُمْ مِنَ السَّمَاءِ رِزْقًا وَمَا يَتَذَكَّرُ إِلَّا مَنْ يُنِيبُ ﴿۱۳﴾
اوست كه آياتش را به شما نشان داد و روزيتان را از آسمان فرستاد، تنها كسى پند مى گيرد كه روى به خدا آورده باشد (۱۳)
فَادْعُوا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ وَلَوْ كَرِهَ الْكَافِرُونَ ﴿۱۴﴾
خدا را با ايمان خالص بخوانيد، اگر چه كافران را خوش نيايد، (۱۴)
رَفِيعُ الدَّرَجَاتِ ذُو الْعَرْشِ يُلْقِي الرُّوحَ مِنْ أَمْرِهِ عَلَى مَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ لِيُنْذِرَ يَوْمَ التَّلَاقِ ﴿۱۵﴾
فرا برندۀ درجات، صاحب عرش كه وحى را به فرمان خود به هر يك از بندگانش كه بخواهد القا مى كند تا مردم را از روز قيامت بترساند (۱۵)
يَوْمَ هُمْ بَارِزُونَ لَا يَخْفَى عَلَى اللَّهِ مِنْهُمْ شَيْءٌ لِمَنِ الْمُلْكُ الْيَوْمَ لِلَّهِ الْوَاحِدِ الْقَهَّارِ ﴿۱۶﴾
آن روز كه همگان آشكار شوند چيزى از آنها بر خدا پوشيده نخواهد ماند، در آن روز فرمانروايى از آن كيست ؟ از آن خداوند يكتاى قهار (۱۶)
الْيَوْمَ تُجْزَى كُلُّ نَفْسٍ بِمَا كَسَبَتْ لَا ظُلْمَ الْيَوْمَ إِنَّ اللَّهَ سَرِيعُ الْحِسَابِ ﴿۱۷﴾
در آن روز هر كس در برابر اعمالش جزا مى بيند، در آن روز ستمى وجود ندارد، به راستى خدا زود شمار است (۱۷)
وَأَنْذِرْهُمْ يَوْمَ الْآزِفَةِ إِذِ الْقُلُوبُ لَدَى الْحَنَاجِرِ كَاظِمِينَ مَا لِلظَّالِمِينَ مِنْ حَمِيمٍ وَلَا شَفِيعٍ يُطَاعُ ﴿۱۸﴾
آنها را از روز قيامت بترسان آن گاه كه جانها به لب آيد و اندوه خود فروخورند، ستمكاران را نه دوستى وجود دارد و نه شفيعى كه شفاعتش پذيرفته شود (۱۸)
يَعْلَمُ خَائِنَةَ الْأَعْيُنِ وَمَا تُخْفِي الصُّدُورُ ﴿۱۹﴾
خدا خيانتكارى ديدگان و آنچه را دلها نهان داشته اند مى داند (۱۹)
وَاللَّهُ يَقْضِي بِالْحَقِّ وَالَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ لَا يَقْضُونَ بِشَيْءٍ إِنَّ اللَّهَ هُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ ﴿۲۰﴾
خدا به راستى داورى مى كند كسانى كه غير او خوانده مى شوند هيچ داورى نتوانند، زيرا خدا شنواى بيناست (۲۰)
أَوَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَيَنْظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِينَ كَانُوا مِنْ قَبْلِهِمْ كَانُوا هُمْ أَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةً وَآثَارًا فِي الْأَرْضِ فَأَخَذَهُمُ اللَّهُ بِذُنُوبِهِمْ وَمَا كَانَ لَهُمْ مِنَ اللَّهِ مِنْ وَاقٍ ﴿۲۱﴾
آيا در زمين سير نمى كنند تا ببينند عاقبت پيشينيانشان چگونه بود؟ توانايى آنها و آثارى كه در زمين پديد آوردند بيشتر از آنها بود، خدا آنها را به گناهشان فرو گرفت و براى آنان در برابر عذابش مدافعى وجود ندارد (۲۱)
ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ كَانَتْ تَأْتِيهِمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنَاتِ فَكَفَرُوا فَأَخَذَهُمُ اللَّهُ إِنَّهُ قَوِيٌّ شَدِيدُ الْعِقَابِ ﴿۲۲﴾
اين به خاطر آن بود كه پيامبرانشان به سوى آنها با دلايل روشن آمدند ولى ايشان را انكار كردند و خدا هم آنان را فرو گرفت، زيرا خداوند نيرومند سخت كيفر است (۲۲)
وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا مُوسَى بِآيَاتِنَا وَسُلْطَانٍ مُبِينٍ ﴿۲۳﴾
ما موسى را با آيات خود و دلايل روشن (۲۳)
إِلَى فِرْعَوْنَ وَهَامَانَ وَقَارُونَ فَقَالُوا سَاحِرٌ كَذَّابٌ ﴿۲۴﴾
به سوى فرعون، هامان و قارون فرستاديم و آنها گفتند: «جادوگرى دروغگوست » (۲۴)
فَلَمَّا جَاءَهُمْ بِالْحَقِّ مِنْ عِنْدِنَا قَالُوا اقْتُلُوا أَبْنَاءَ الَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ وَاسْتَحْيُوا نِسَاءَهُمْ وَمَا كَيْدُ الْكَافِرِينَ إِلَّا فِي ضَلَالٍ ﴿۲۵﴾
چون از جانب ما حق را عرضه كرد، گفتند: «پسران كسانى را كه به او ايمان آورده اند بكشيد و زنانشان را زنده بگذاريد » و نيرنگ كافران جز در گمراهى نيست (۲۵)
وَقَالَ فِرْعَوْنُ ذَرُونِي أَقْتُلْ مُوسَى وَلْيَدْعُ رَبَّهُ إِنِّي أَخَافُ أَنْ يُبَدِّلَ دِينَكُمْ أَوْ أَنْ يُظْهِرَ فِي الْأَرْضِ الْفَسَادَ ﴿۲۶﴾
فرعون گفت: «بگذاريد موسى را بكشم و او پروردگارش را بخواند، مى ترسم دينتان را دگرگون كند يا در اين سرزمين فساد انگيزد » (۲۶)
وَقَالَ مُوسَى إِنِّي عُذْتُ بِرَبِّي وَرَبِّكُمْ مِنْ كُلِّ مُتَكَبِّرٍ لَا يُؤْمِنُ بِيَوْمِ الْحِسَابِ ﴿۲۷﴾
موسى گفت: «من از متكبرانى كه به روز حساب ايمان نمى آورند به پروردگار خود و پروردگار شما پناه مى برم » (۲۷)
وَقَالَ رَجُلٌ مُؤْمِنٌ مِنْ آلِ فِرْعَوْنَ يَكْتُمُ إِيمَانَهُ أَتَقْتُلُونَ رَجُلًا أَنْ يَقُولَ رَبِّيَ اللَّهُ وَقَدْ جَاءَكُمْ بِالْبَيِّنَاتِ مِنْ رَبِّكُمْ وَإِنْ يَكُ كَاذِبًا فَعَلَيْهِ كَذِبُهُ وَإِنْ يَكُ صَادِقًا يُصِبْكُمْ بَعْضُ الَّذِي يَعِدُكُمْ إِنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِي مَنْ هُوَ مُسْرِفٌ كَذَّابٌ ﴿۲۸﴾
مرد مؤمنى از فرعونيان كه ايمانش را پنهان مى داشت گفت: «آيا مى خواهيد مردى را بكشيد كه مى گويد پروردگار من خداى يكتاست و دليلهاى روشنى از جانب پروردگارتان آورده است، اگر دروغ مى گويد دروغش به گردن خود اوست و اگر راست مى گويد پاره اى از وعده هايى كه داده است به شما خواهد رسيد، به راستى كه خدا اسرافكار دروغگو را هدايت نمى كند (۲۸)
يَا قَوْمِ لَكُمُ الْمُلْكُ الْيَوْمَ ظَاهِرِينَ فِي الْأَرْضِ فَمَنْ يَنْصُرُنَا مِنْ بَأْسِ اللَّهِ إِنْ جَاءَنَا قَالَ فِرْعَوْنُ مَا أُرِيكُمْ إِلَّا مَا أَرَى وَمَا أَهْدِيكُمْ إِلَّا سَبِيلَ الرَّشَادِ ﴿۲۹﴾
اى قوم من! امروز فرمانروايى از آن شماست و در اين سرزمين پيروزيد ولى اگر عذاب خدا بر ما نازل شود چه كسى ما را يارى خواهد كرد؟» فرعون گفت: «من شما را جز به راهى كه مصلحت مى بينم و جز به راه صواب راهنمايى نمى كنم » (۲۹)
وَقَالَ الَّذِي آمَنَ يَا قَوْمِ إِنِّي أَخَافُ عَلَيْكُمْ مِثْلَ يَوْمِ الْأَحْزَابِ ﴿۳۰﴾
آن كس كه ايمان آورده بود گفت: «اى قوم من! من از عذابى همچون روز احزاب بر شما بيمناكم (۳۰)
مِثْلَ دَأْبِ قَوْمِ نُوحٍ وَعَادٍ وَثَمُودَ وَالَّذِينَ مِنْ بَعْدِهِمْ وَمَا اللَّهُ يُرِيدُ ظُلْمًا لِلْعِبَادِ ﴿۳۱﴾
همانند قوم نوح، عاد، ثمود و كسانى كه بعد از آنها بودند، حال آن كه خدا خواستار ستم بر بندگان نيست (۳۱)
وَيَا قَوْمِ إِنِّي أَخَافُ عَلَيْكُمْ يَوْمَ التَّنَادِ ﴿۳۲﴾
اى قوم من! من بر شما از روزى بيمناكم كه يكديگر را بخوانيد، (۳۲)
يَوْمَ تُوَلُّونَ مُدْبِرِينَ مَا لَكُمْ مِنَ اللَّهِ مِنْ عَاصِمٍ وَمَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ هَادٍ ﴿۳۳﴾
همان روز كه روى مى گردانيد و مى گريزيد، در برابر خدا پناهگاهى برايتان وجود ندارد هر كس را خدا گمراه كند راهنمايى نخواهد داشت » (۳۳)
وَلَقَدْ جَاءَكُمْ يُوسُفُ مِنْ قَبْلُ بِالْبَيِّنَاتِ فَمَا زِلْتُمْ فِي شَكٍّ مِمَّا جَاءَكُمْ بِهِ حَتَّى إِذَا هَلَكَ قُلْتُمْ لَنْ يَبْعَثَ اللَّهُ مِنْ بَعْدِهِ رَسُولًا كَذَلِكَ يُضِلُّ اللَّهُ مَنْ هُوَ مُسْرِفٌ مُرْتَابٌ ﴿۳۴﴾
يوسف پيش از اين با دلايل روشن بر شما مبعوث شد و شما از آنچه آورده بود پيوسته در شك بوديد تا زمانى كه از دنيا رفت، گفتيد: «خداوند پس از او رسول ديگرى را نخواهد فرستاد»، خداوند اسرافكار شكاك را اين گونه گمراه مى سازد (۳۴)
الَّذِينَ يُجَادِلُونَ فِي آيَاتِ اللَّهِ بِغَيْرِ سُلْطَانٍ أَتَاهُمْ كَبُرَ مَقْتًا عِنْدَ اللَّهِ وَعِنْدَ الَّذِينَ آمَنُوا كَذَلِكَ يَطْبَعُ اللَّهُ عَلَى كُلِّ قَلْبِ مُتَكَبِّرٍ جَبَّارٍ ﴿۳۵﴾
آنان كه بدون دليل در آيات خدا جدل مى كنند، كارشان نزد خدا و مؤمنان سخت ناپسند است، خداوند اين گونه بر دل متكبران جبّار مهر مى نهد (۳۵)
وَقَالَ فِرْعَوْنُ يَا هَامَانُ ابْنِ لِي صَرْحًا لَعَلِّي أَبْلُغُ الْأَسْبَابَ ﴿۳۶﴾
فرعون گفت: «اى هامان! براى من كوشك بلندى بساز تا از طريق آن بر آسمانها راه يابم، (۳۶)
أَسْبَابَ السَّمَاوَاتِ فَأَطَّلِعَ إِلَى إِلَهِ مُوسَى وَإِنِّي لَأَظُنُّهُ كَاذِبًا وَكَذَلِكَ زُيِّنَ لِفِرْعَوْنَ سُوءُ عَمَلِهِ وَصُدَّ عَنِ السَّبِيلِ وَمَا كَيْدُ فِرْعَوْنَ إِلَّا فِي تَبَابٍ ﴿۳۷﴾
و از خداى موسى آگاهى يابم؛ هر چند گمان مى كنم او دروغگو باشد » بدين گونه كردار زشت فرعون در نظرش آراسته شد و از راه باز ماند نيرنگ فرعون راه به جايى نبرد (۳۷)
وَقَالَ الَّذِي آمَنَ يَا قَوْمِ اتَّبِعُونِ أَهْدِكُمْ سَبِيلَ الرَّشَادِ ﴿۳۸﴾
مرد مؤمن گفت: «اى قوم من! از من پيروى كنيد تا شما را به راه صواب راهنمايى كنم (۳۸)
يَا قَوْمِ إِنَّمَا هَذِهِ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا مَتَاعٌ وَإِنَّ الْآخِرَةَ هِيَ دَارُ الْقَرَارِ ﴿۳۹﴾
اى قوم من! زندگى دنيوى برخوردارى اندكى است و آخرت سراى هميشگى (۳۹)
مَنْ عَمِلَ سَيِّئَةً فَلَا يُجْزَى إِلَّا مِثْلَهَا وَمَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثَى وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَأُولَئِكَ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ يُرْزَقُونَ فِيهَا بِغَيْرِ حِسَابٍ ﴿۴۰﴾
هر كس مرتكب كار بدى شود جز همانند آن كيفر نيابد و هر مرد و زن باايمان نيكوكارى به بهشت وارد شود و بى حساب به او روزى دهند (۴۰)
وَيَا قَوْمِ مَا لِي أَدْعُوكُمْ إِلَى النَّجَاةِ وَتَدْعُونَنِي إِلَى النَّارِ ﴿۴۱﴾
اى قوم من! چيست كه من شما را به نجات مى خوانم و شما مرا به آتش مى خوانيد؟ (۴۱)
تَدْعُونَنِي لِأَكْفُرَ بِاللَّهِ وَأُشْرِكَ بِهِ مَا لَيْسَ لِي بِهِ عِلْمٌ وَأَنَا أَدْعُوكُمْ إِلَى الْعَزِيزِ الْغَفَّارِ ﴿۴۲﴾
مرا دعوت مى كنيد كه به خدا كافر شوم و چيزى را كه نمى شناسم شريك او قرار دهم، در حالى كه من شما را به خداوند نيرومند آمرزنده دعوت مى كنم (۴۲)
لَا جَرَمَ أَنَّمَا تَدْعُونَنِي إِلَيْهِ لَيْسَ لَهُ دَعْوَةٌ فِي الدُّنْيَا وَلَا فِي الْآخِرَةِ وَأَنَّ مَرَدَّنَا إِلَى اللَّهِ وَأَنَّ الْمُسْرِفِينَ هُمْ أَصْحَابُ النَّارِ ﴿۴۳﴾
قطعا آنچه مرا به آن مى خوانيد دعوتش نه قابليت دنيايى دارد و نه اخروى و حال آن كه بازگشت ما به سوى خداست و اسرافكاران از اهل آتش هستند، (۴۳)
فَسَتَذْكُرُونَ مَا أَقُولُ لَكُمْ وَأُفَوِّضُ أَمْرِي إِلَى اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ بَصِيرٌ بِالْعِبَادِ ﴿۴۴﴾
آنچه را به شما مى گويم به زودى به ياد خواهيد آورد، من كار خود را به خدا واگذار كردم كه او به بندگانش بصير است » (۴۴)
فَوَقَاهُ اللَّهُ سَيِّئَاتِ مَا مَكَرُوا وَحَاقَ بِآلِ فِرْعَوْنَ سُوءُ الْعَذَابِ ﴿۴۵﴾
خداوند او را از آسيب نيرنگهاى آنها حفظ كرد و بدترين عذابها فرعونيان را در ميان گرفت، (۴۵)
النَّارُ يُعْرَضُونَ عَلَيْهَا غُدُوًّا وَعَشِيًّا وَيَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ أَدْخِلُوا آلَ فِرْعَوْنَ أَشَدَّ الْعَذَابِ ﴿۴۶﴾
آتش دوزخ در بامدادان و شامگاهان بر آنها عرضه شود و روزى كه قيامت برپا شود: «فرعونيان را در سخت ترين عذابها وارد كنيد » (۴۶)
وَإِذْ يَتَحَاجُّونَ فِي النَّارِ فَيَقُولُ الضُّعَفَاءُ لِلَّذِينَ اسْتَكْبَرُوا إِنَّا كُنَّا لَكُمْ تَبَعًا فَهَلْ أَنْتُمْ مُغْنُونَ عَنَّا نَصِيبًا مِنَ النَّارِ ﴿۴۷﴾
چون در آتش با يكديگر به مجادله برخيزند مستضعفان به مستكبران گويند: «ما پيرو شما بوديم، آيا مى توانيد اندكى از اين آتش را كه نصيب ما شده است پذيرا شويد؟» (۴۷)
قَالَ الَّذِينَ اسْتَكْبَرُوا إِنَّا كُلٌّ فِيهَا إِنَّ اللَّهَ قَدْ حَكَمَ بَيْنَ الْعِبَادِ ﴿۴۸﴾
مستكبران گويند: «ما همگى در آتشيم و خداست كه ميان بندگانش داورى كرده است » (۴۸)
وَقَالَ الَّذِينَ فِي النَّارِ لِخَزَنَةِ جَهَنَّمَ ادْعُوا رَبَّكُمْ يُخَفِّفْ عَنَّا يَوْمًا مِنَ الْعَذَابِ ﴿۴۹﴾
آنان كه در آتشند به نگهبانان جهنم مى گويند: «از پروردگارتان بخواهيد تا يك روز از عذاب ما بكاهد » (۴۹)
قَالُوا أَوَلَمْ تَكُ تَأْتِيكُمْ رُسُلُكُمْ بِالْبَيِّنَاتِ قَالُوا بَلَى قَالُوا فَادْعُوا وَمَا دُعَاءُ الْكَافِرِينَ إِلَّا فِي ضَلَالٍ ﴿۵۰﴾
گفتند: «مگر رسولان شما با دلايل روشن نزد شما نيامدند؟» (در پاسخ) گفتند: «آرى » گفتند: «پس دعا كنيد كه دعاى كافران جز در گمراهى نيست » (۵۰)
إِنَّا لَنَنْصُرُ رُسُلَنَا وَالَّذِينَ آمَنُوا فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَيَوْمَ يَقُومُ الْأَشْهَادُ ﴿۵۱﴾
ما رسولان خود و مؤمنان را در زندگى دنيا و روزى كه گواهان برخيزند يارى مى كنيم (۵۱)
يَوْمَ لَا يَنْفَعُ الظَّالِمِينَ مَعْذِرَتُهُمْ وَلَهُمُ اللَّعْنَةُ وَلَهُمْ سُوءُ الدَّارِ ﴿۵۲﴾
روزى كه پوزش ستمگران سودى ندهد، لعنت و سراى بد براى آنهاست (۵۲)
وَلَقَدْ آتَيْنَا مُوسَى الْهُدَى وَأَوْرَثْنَا بَنِي إِسْرَائِيلَ الْكِتَابَ ﴿۵۳﴾
موسى را هدايت عطا كرديم و بنى اسرائيل را وارثان كتاب قرار داديم (۵۳)
هُدًى وَذِكْرَى لِأُولِي الْأَلْبَابِ ﴿۵۴﴾
كتابى كه خود هدايت است و براى خردمندان اندرز (۵۴)
فَاصْبِرْ إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ وَاسْتَغْفِرْ لِذَنْبِكَ وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ بِالْعَشِيِّ وَالْإِبْكَارِ ﴿۵۵﴾
صبر كن كه وعدۀ خدا حق است و براى گناهت آمرزش بخواه و هر شامگاه و بامداد به ستايش پروردگارت تسبيح بگوى (۵۵)
إِنَّ الَّذِينَ يُجَادِلُونَ فِي آيَاتِ اللَّهِ بِغَيْرِ سُلْطَانٍ أَتَاهُمْ إِنْ فِي صُدُورِهِمْ إِلَّا كِبْرٌ مَا هُمْ بِبَالِغِيهِ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ ﴿۵۶﴾
آنان كه بدون دليل در آيات خدا جدل مى كنند در دلشان جز تكبر نيست و به آن نخواهند رسيد، بنا بر اين به خدا پناه ببر كه او شنواى بيناست (۵۶)
لَخَلْقُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ أَكْبَرُ مِنْ خَلْقِ النَّاسِ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ ﴿۵۷﴾
آفرينش آسمانها و زمين از آفرينش مردم بزرگتر است ولى بيشتر مردم نمى دانند (۵۷)
وَمَا يَسْتَوِي الْأَعْمَى وَالْبَصِيرُ وَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَلَا الْمُسِيءُ قَلِيلًا مَا تَتَذَكَّرُونَ ﴿۵۸﴾
نه بينا و نابينا برابرند و نه مؤمنان صالح و بدكاران، چه اندك پند مى پذيريد (۵۸)
إِنَّ السَّاعَةَ لَآتِيَةٌ لَا رَيْبَ فِيهَا وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يُؤْمِنُونَ ﴿۵۹﴾
مسلما قيامت مى آيد و ترديدى در آن نيست ولى بسيارى از مردم ايمان نمى آورند (۵۹)
وَقَالَ رَبُّكُمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِي سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ دَاخِرِينَ ﴿۶۰﴾
پروردگارتان فرمود: «مرا بخوانيد تا به شما پاسخ بگويم، كسانى كه در پرستش من كبر مى ورزند به زودى با خوارى به جهنم وارد مى شوند » (۶۰)
اللَّهُ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ اللَّيْلَ لِتَسْكُنُوا فِيهِ وَالنَّهَارَ مُبْصِرًا إِنَّ اللَّهَ لَذُو فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُونَ ﴿۶۱﴾
خداست كه شب را براى آراميدنتان قرار داد و روز را روشنى بخش، زيرا خدا فضل خويش را به مردم ارزانى مى دارد ولى بيشتر مردم سپاسگزار نيستند (۶۱)
ذَلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمْ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ فَأَنَّى تُؤْفَكُونَ ﴿۶۲﴾
اين است خدا، پروردگار شما و آفرينندۀ همۀ موجودات، معبودى جز او نيست پس به كجا روى مى گردانيد؟ (۶۲)
كَذَلِكَ يُؤْفَكُ الَّذِينَ كَانُوا بِآيَاتِ اللَّهِ يَجْحَدُونَ ﴿۶۳﴾
اين گونه است كه انكار كنندگان از آيات خدا روى مى گردانند (۶۳)
اللَّهُ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ قَرَارًا وَالسَّمَاءَ بِنَاءً وَصَوَّرَكُمْ فَأَحْسَنَ صُوَرَكُمْ وَرَزَقَكُمْ مِنَ الطَّيِّبَاتِ ذَلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمْ فَتَبَارَكَ اللَّهُ رَبُّ الْعَالَمِينَ ﴿۶۴﴾
خداست كه زمين را براى شما جايگاه قرار داد و آسمان را چون بنايى برافراشت و شما را صورت بخشيد و صورتهايتان را نيكو ساخت و از چيزهاى پاكيزه و خوش به شما روزى داد، اين است خدا پروردگار شما، پس منزه است خدا پروردگار عالميان، (۶۴)
هُوَ الْحَيُّ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ فَادْعُوهُ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ ﴿۶۵﴾
او زنده است، معبودى جز او نيست، بنا بر اين او را بخوانيد و در دين او اخلاص ورزيد؛ سپاس خدايى راست كه پروردگار عالميان است (۶۵)
قُلْ إِنِّي نُهِيتُ أَنْ أَعْبُدَ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ لَمَّا جَاءَنِيَ الْبَيِّنَاتُ مِنْ رَبِّي وَأُمِرْتُ أَنْ أُسْلِمَ لِرَبِّ الْعَالَمِينَ ﴿۶۶﴾
بگو: «من نهى شده ام از اين كه چيزهايى را پرستش كنم كه شما غير از خدا مى خوانيد، زيرا دلايل روشنى از جانب پروردگارم براى من آمده است و مأمورم در برابر پروردگار عالميان تسليم باشم (۶۶)
هُوَ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ تُرَابٍ ثُمَّ مِنْ نُطْفَةٍ ثُمَّ مِنْ عَلَقَةٍ ثُمَّ يُخْرِجُكُمْ طِفْلًا ثُمَّ لِتَبْلُغُوا أَشُدَّكُمْ ثُمَّ لِتَكُونُوا شُيُوخًا وَمِنْكُمْ مَنْ يُتَوَفَّى مِنْ قَبْلُ وَلِتَبْلُغُوا أَجَلًا مُسَمًّى وَلَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ﴿۶۷﴾
اوست كه شما را از خاك آفريد، سپس از نطفه، آن گاه از خون بسته و بعد از آن به صورت طفلى شما را بيرون مى فرستد تا به كمال نيرو برسيد و پس از آن پير شويد و برخى از شما پيش از رسيدن به پيرى مى ميريد، و بعضى به اجل معين مى رسيد، و شايد بينديشيد » (۶۷)
هُوَ الَّذِي يُحْيِي وَيُمِيتُ فَإِذَا قَضَى أَمْرًا فَإِنَّمَا يَقُولُ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ ﴿۶۸﴾
اوست كه زنده مى كند و مى ميراند و چون كارى را اراده كند مى گويد: «موجود شو، (بى درنگ) موجود مى شود » (۶۸)
أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ يُجَادِلُونَ فِي آيَاتِ اللَّهِ أَنَّى يُصْرَفُونَ ﴿۶۹﴾
آيا نديدى آنهايى كه در آيات ما مجادله مى كنند چگونه منحرف مى شوند؟ (۶۹)
الَّذِينَ كَذَّبُوا بِالْكِتَابِ وَبِمَا أَرْسَلْنَا بِهِ رُسُلَنَا فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ ﴿۷۰﴾
آنان كه كتاب و آنچه را كه به رسولان خودمان فرستاديم تكذيب كردند، به زودى خواهند فهميد، (۷۰)
إِذِ الْأَغْلَالُ فِي أَعْنَاقِهِمْ وَالسَّلَاسِلُ يُسْحَبُونَ ﴿۷۱﴾
آن گاه كه با غلها و زنجيرها به گردن (۷۱)
فِي الْحَمِيمِ ثُمَّ فِي النَّارِ يُسْجَرُونَ ﴿۷۲﴾
در آب جوشان كشيده شوند و بعد به آتش افروخته درآيند (۷۲)
ثُمَّ قِيلَ لَهُمْ أَيْنَ مَا كُنْتُمْ تُشْرِكُونَ ﴿۷۳﴾
و چون به آنها گفته شود: «آنچه را شريكان خدا مى پنداشتيد كجا هستند؟» (۷۳)
مِنْ دُونِ اللَّهِ قَالُوا ضَلُّوا عَنَّا بَلْ لَمْ نَكُنْ نَدْعُو مِنْ قَبْلُ شَيْئًا كَذَلِكَ يُضِلُّ اللَّهُ الْكَافِرِينَ ﴿۷۴﴾
گويند: «آنها را از دست داده ايم بلكه پيش از اين چيزى را عبادت نمى كرديم » اين گونه خدا كافران را گمراه مى كند (۷۴)
ذَلِكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَفْرَحُونَ فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَبِمَا كُنْتُمْ تَمْرَحُونَ ﴿۷۵﴾
بدان سبب كه به ناحق در زمين شادى كرديد و مغرور و مست به شادمانى پرداختيد (۷۵)
ادْخُلُوا أَبْوَابَ جَهَنَّمَ خَالِدِينَ فِيهَا فَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرِينَ ﴿۷۶﴾
از درهاى جهنم وارد شويد و جاودانه در آن بمانيد و جايگاه متكبران چه بد است (۷۶)
فَاصْبِرْ إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ فَإِمَّا نُرِيَنَّكَ بَعْضَ الَّذِي نَعِدُهُمْ أَوْ نَتَوَفَّيَنَّكَ فَإِلَيْنَا يُرْجَعُونَ ﴿۷۷﴾
پس شكيبا باش كه وعدۀ خدا حق است چه قسمتى از آن چيزهايى را كه به آنها وعده داده ايم به تو نشان مى دهيم چه تو را بميرانيم بازگشتشان به سوى ماست (۷۷)
وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلًا مِنْ قَبْلِكَ مِنْهُمْ مَنْ قَصَصْنَا عَلَيْكَ وَمِنْهُمْ مَنْ لَمْ نَقْصُصْ عَلَيْكَ وَمَا كَانَ لِرَسُولٍ أَنْ يَأْتِيَ بِآيَةٍ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ فَإِذَا جَاءَ أَمْرُ اللَّهِ قُضِيَ بِالْحَقِّ وَخَسِرَ هُنَالِكَ الْمُبْطِلُونَ ﴿۷۸﴾
پيش از تو رسولانى فرستاديم، سرگذشت بعضى از آنها را براى تو بازگو كرديم و گروهى را نگفتيم هيچ رسولى جز به اذن خدا نمى تواند آيه اى بياورد و چون فرمان خدا در رسد به حق داورى شود در آن هنگام آنان كه بر باطل بودند زيان خواهند كرد (۷۸)
اللَّهُ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَنْعَامَ لِتَرْكَبُوا مِنْهَا وَمِنْهَا تَأْكُلُونَ ﴿۷۹﴾
خداست كه چارپايان را براى شما آفريد تا بر بعضى سوار شويد و از بعضى تغذيه كنيد (۷۹)
وَلَكُمْ فِيهَا مَنَافِعُ وَلِتَبْلُغُوا عَلَيْهَا حَاجَةً فِي صُدُورِكُمْ وَعَلَيْهَا وَعَلَى الْفُلْكِ تُحْمَلُونَ ﴿۸۰﴾
و شما را در آن منافعى است تا به وسيلۀ آنها به مقصدى كه مى خواهيد برسيد و بر آنها و نيز بر كشتى سوار شويد (۸۰)
وَيُرِيكُمْ آيَاتِهِ فَأَيَّ آيَاتِ اللَّهِ تُنْكِرُونَ ﴿۸۱﴾
او آياتش را به شما نشان مى دهد، بنا بر اين كدامين آيتش را انكار مى كنيد؟ (۸۱)
أَفَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَيَنْظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ كَانُوا أَكْثَرَ مِنْهُمْ وَأَشَدَّ قُوَّةً وَآثَارًا فِي الْأَرْضِ فَمَا أَغْنَى عَنْهُمْ مَا كَانُوا يَكْسِبُونَ ﴿۸۲﴾
چرا آنها در زمين نمى گردند تا عاقبت پيشينيانشان را ببينند كه هم نفراتشان از اينها بيشتر و هم قدرت و آثارشان در زمين فزون تر بود، آنچه را به دست آوردند نتوانست بى نيازشان كند (۸۲)
فَلَمَّا جَاءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنَاتِ فَرِحُوا بِمَا عِنْدَهُمْ مِنَ الْعِلْمِ وَحَاقَ بِهِمْ مَا كَانُوا بِهِ يَسْتَهْزِئُونَ ﴿۸۳﴾
و چون رسولانشان با دلايل روشن به نزدشان آمدند، به دانش خود دلخوش بودند تا آن چيزى كه مسخره اش مى كردند آنها را در ميان گرفت (۸۳)
فَلَمَّا رَأَوْا بَأْسَنَا قَالُوا آمَنَّا بِاللَّهِ وَحْدَهُ وَكَفَرْنَا بِمَا كُنَّا بِهِ مُشْرِكِينَ ﴿۸۴﴾
و چون عذاب ما را ديدند، گفتند: «به خداى يكتا ايمان آورديم و به معبودهايى كه آنها را شريك او مى شمرديم كافر شديم » (۸۴)
فَلَمْ يَكُ يَنْفَعُهُمْ إِيمَانُهُمْ لَمَّا رَأَوْا بَأْسَنَا سُنَّتَ اللَّهِ الَّتِي قَدْ خَلَتْ فِي عِبَادِهِ وَخَسِرَ هُنَالِكَ الْكَافِرُونَ ﴿۸۵﴾
اما هنگامى كه عذاب ما را مشاهده كردند ايمان آوردنشان سودى نبخشيد سنت خدا در ميان بندگانش چنين بود و كافران در آن روز زيان كردند (۸۵)
