تَنْزِيلُ الْكِتَابِ مِنَ اللَّهِ الْعَزِيزِ الْحَكِيمِ ﴿۱﴾
اين كتاب از جانب خداى پيروزمند فرزانه نازل شده است (۱)
إِنَّا أَنْزَلْنَا إِلَيْكَ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ فَاعْبُدِ اللَّهَ مُخْلِصًا لَهُ الدِّينَ ﴿۲﴾
ما اين كتاب را به راستى بر تو نازل كرديم خدا را بپرست و دين خود را براى او خالص كن (۲)
أَلَا لِلَّهِ الدِّينُ الْخَالِصُ وَالَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ أَوْلِيَاءَ مَا نَعْبُدُهُمْ إِلَّا لِيُقَرِّبُونَا إِلَى اللَّهِ زُلْفَى إِنَّ اللَّهَ يَحْكُمُ بَيْنَهُمْ فِي مَا هُمْ فِيهِ يَخْتَلِفُونَ إِنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِي مَنْ هُوَ كَاذِبٌ كَفَّارٌ ﴿۳﴾
آگاه باش كه دين خالص از آن خداست و آنان كه غير از او ديگرى را معبود خود گرفتند: «كه بدين منظور اينها را مى پرستيم تا ما را به خدا نزديك كنند » خداوند در اختلاف ميان آنها داورى خواهد كرد، خداوند دروغ گويان ناسپاس را هدايت نمى كند (۳)
لَوْ أَرَادَ اللَّهُ أَنْ يَتَّخِذَ وَلَدًا لَاصْطَفَى مِمَّا يَخْلُقُ مَا يَشَاءُ سُبْحَانَهُ هُوَ اللَّهُ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ ﴿۴﴾
اگر خدا مى خواست فرزندى بگيرد آنچه را مى خواست از ميان مخلوقاتش برمى گزيد، او منزه است، او خداوند يكتاى قهار است (۴)
خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ بِالْحَقِّ يُكَوِّرُ اللَّيْلَ عَلَى النَّهَارِ وَيُكَوِّرُ النَّهَارَ عَلَى اللَّيْلِ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ كُلٌّ يَجْرِي لِأَجَلٍ مُسَمًّى أَلَا هُوَ الْعَزِيزُ الْغَفَّارُ ﴿۵﴾
آسمانها و زمين را به حق آفريد، شب را به روز درآورد و روز را به شب و خورشيد و ماه را رام كرد و هر كدام تا زمانى معين در حركتند، آگاه باش كه او پيروزمند بخشنده است (۵)
خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ ثُمَّ جَعَلَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَأَنْزَلَ لَكُمْ مِنَ الْأَنْعَامِ ثَمَانِيَةَ أَزْوَاجٍ يَخْلُقُكُمْ فِي بُطُونِ أُمَّهَاتِكُمْ خَلْقًا مِنْ بَعْدِ خَلْقٍ فِي ظُلُمَاتٍ ثَلَاثٍ ذَلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمْ لَهُ الْمُلْكُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ فَأَنَّى تُصْرَفُونَ ﴿۶﴾
او شما را از يك تن آفريد و همسر او را از جنس خودش از چارپايان برايتان هشت جفت پديد آورد و شما را در شكم مادرانتان در تاريكى سه گانه مرحله به مرحله آفريد، اين خدا پروردگار شماست كه فرمانروايى از آن اوست و جز او معبودى نيست، پس به كجا رو مى آوريد؟ (۶)
إِنْ تَكْفُرُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ عَنْكُمْ وَلَا يَرْضَى لِعِبَادِهِ الْكُفْرَ وَإِنْ تَشْكُرُوا يَرْضَهُ لَكُمْ وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى ثُمَّ إِلَى رَبِّكُمْ مَرْجِعُكُمْ فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ إِنَّهُ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ ﴿۷﴾
اگر ناسپاسى كنيد خداوند بى نياز است و ناسپاسى را براى بندگانش نمى پسندد؛ و اگر سپاسگزارى كنيد، آن را بر شما مى پسندد هيچ كس بار گناه ديگرى را بر دوش نمى كشد؛ آن گاه به نزد پروردگارتان باز مى گرديد و همۀ شما را از كردارتان آگاه مى كند، كه او به اسرار دلها آگاه است (۷)
وَإِذَا مَسَّ الْإِنْسَانَ ضُرٌّ دَعَا رَبَّهُ مُنِيبًا إِلَيْهِ ثُمَّ إِذَا خَوَّلَهُ نِعْمَةً مِنْهُ نَسِيَ مَا كَانَ يَدْعُو إِلَيْهِ مِنْ قَبْلُ وَجَعَلَ لِلَّهِ أَنْدَادًا لِيُضِلَّ عَنْ سَبِيلِهِ قُلْ تَمَتَّعْ بِكُفْرِكَ قَلِيلًا إِنَّكَ مِنْ أَصْحَابِ النَّارِ ﴿۸﴾
چون گزندى به آدمى برسد پروردگارش را مى خواند و به او روى مى آورد و چون نعمتى به او عطا شد خدايى را كه پيش از آن مى خواند از ياد مى برد و همتايانى براى خدا قائل مى شود تا مردم را از راه او گمراه كند بگو: «اندكى از كفر خود بهره مند شو كه از دوزخيان خواهى بود » (۸)
أَمَّنْ هُوَ قَانِتٌ آنَاءَ اللَّيْلِ سَاجِدًا وَقَائِمًا يَحْذَرُ الْآخِرَةَ وَيَرْجُو رَحْمَةَ رَبِّهِ قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَالَّذِينَ لَا يَعْلَمُونَ إِنَّمَا يَتَذَكَّرُ أُولُو الْأَلْبَابِ ﴿۹﴾
آيا كسى كه در ساعات شب در حال سجود و قيام به عبادت خدا پردازد و از آخرت بيمناك و به رحمت پروردگارش اميدوار است (با كسى كه چنين نيست برابر است ؟) بگو آيا دانايان و نادانان برابرند؟ تنها خردمندان پند مى پذيرند (۹)
قُلْ يَا عِبَادِ الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا رَبَّكُمْ لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا فِي هَذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةٌ وَأَرْضُ اللَّهِ وَاسِعَةٌ إِنَّمَا يُوَفَّى الصَّابِرُونَ أَجْرَهُمْ بِغَيْرِ حِسَابٍ ﴿۱۰﴾
بگو: «اى بندگان مؤمن، از پروردگارتان بترسيد و براى نيكوكاران در اين دنيا پاداشى نيكوست و زمين خدا پهناور است، فقط پاداش شكيبايان است كه بدون حساب داده مى شود » (۱۰)
قُلْ إِنِّي أُمِرْتُ أَنْ أَعْبُدَ اللَّهَ مُخْلِصًا لَهُ الدِّينَ ﴿۱۱﴾
بگو: «من مأمور شده ام كه خدا را بپرستم و براى او در دين اخلاص و رزم (۱۱)
وَأُمِرْتُ لِأَنْ أَكُونَ أَوَّلَ الْمُسْلِمِينَ ﴿۱۲﴾
و مأمورم نخستين مسلمان باشم » (۱۲)
قُلْ إِنِّي أَخَافُ إِنْ عَصَيْتُ رَبِّي عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ ﴿۱۳﴾
بگو: «چنانچه سر به فرمان پروردگارم نداشته باشم از عذاب روز بزرگ مى ترسم » (۱۳)
قُلِ اللَّهَ أَعْبُدُ مُخْلِصًا لَهُ دِينِي ﴿۱۴﴾
بگو: «من خدا را مى پرستم و براى او در دين اخلاص مى ورزم (۱۴)
فَاعْبُدُوا مَا شِئْتُمْ مِنْ دُونِهِ قُلْ إِنَّ الْخَاسِرِينَ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ وَأَهْلِيهِمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَلَا ذَلِكَ هُوَ الْخُسْرَانُ الْمُبِينُ ﴿۱۵﴾
شما غير از او هر چه را خواستيد بپرستيد » بگو: «كسانى كه خود و خاندانشان را در روز قيامت مغبون مى كنند، زيانكارند» آگاه باش كه اين زيانى آشكار است (۱۵)
لَهُمْ مِنْ فَوْقِهِمْ ظُلَلٌ مِنَ النَّارِ وَمِنْ تَحْتِهِمْ ظُلَلٌ ذَلِكَ يُخَوِّفُ اللَّهُ بِهِ عِبَادَهُ يَا عِبَادِ فَاتَّقُونِ ﴿۱۶﴾
آنها را از فراز و فرود طبقات آتش است و اين چيزى است كه خدا بندگانش را از آن مى ترساند اى بندگان من از من بترسيد (۱۶)
وَالَّذِينَ اجْتَنَبُوا الطَّاغُوتَ أَنْ يَعْبُدُوهَا وَأَنَابُوا إِلَى اللَّهِ لَهُمُ الْبُشْرَى فَبَشِّرْ عِبَادِ ﴿۱۷﴾
بشارت بر آنان كه پرستش طاغوت را وانهادند و به خدا روى آوردند، پس بندگان مرا بشارت ده (۱۷)
الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ أُولَئِكَ الَّذِينَ هَدَاهُمُ اللَّهُ وَأُولَئِكَ هُمْ أُولُو الْأَلْبَابِ ﴿۱۸﴾
آنان كه گفته ها را مى شنوند و از بهترين آن پيروى مى كنند، همانها هستند كه خدا هدايتشان كرده است و آنها خردمندانند (۱۸)
أَفَمَنْ حَقَّ عَلَيْهِ كَلِمَةُ الْعَذَابِ أَفَأَنْتَ تُنْقِذُ مَنْ فِي النَّارِ ﴿۱۹﴾
آيا آن كس را كه فرمان عذاب براى او قطعى شده است مى توانى از آتش نجات دهى ؟ (۱۹)
لَكِنِ الَّذِينَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ لَهُمْ غُرَفٌ مِنْ فَوْقِهَا غُرَفٌ مَبْنِيَّةٌ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ وَعْدَ اللَّهِ لَا يُخْلِفُ اللَّهُ الْمِيعَادَ ﴿۲۰﴾
لكن براى آنان كه از خدا مى ترسند غرفه هايى بر فراز يكديگر بنا شده و جوى ها از زير آن روان است، اين وعدۀ خداست و او خلف وعده نمى كند (۲۰)
أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ أَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَسَلَكَهُ يَنَابِيعَ فِي الْأَرْضِ ثُمَّ يُخْرِجُ بِهِ زَرْعًا مُخْتَلِفًا أَلْوَانُهُ ثُمَّ يَهِيجُ فَتَرَاهُ مُصْفَرًّا ثُمَّ يَجْعَلُهُ حُطَامًا إِنَّ فِي ذَلِكَ لَذِكْرَى لِأُولِي الْأَلْبَابِ ﴿۲۱﴾
مگر نديدى كه خداوند از آسمان آبى را نازل كرد و آن را به صورت چشمه سارها در زمين به جريان درآورد و آن گاه با آن روييدنيهاى رنگارنگ روياند و سپس خشك مى شوند، و مى بينى كه زرد شده اند، آن گاه خردشان مى كند به راستى در اين ماجرا پندى است براى خردمندان (۲۱)
أَفَمَنْ شَرَحَ اللَّهُ صَدْرَهُ لِلْإِسْلَامِ فَهُوَ عَلَى نُورٍ مِنْ رَبِّهِ فَوَيْلٌ لِلْقَاسِيَةِ قُلُوبُهُمْ مِنْ ذِكْرِ اللَّهِ أُولَئِكَ فِي ضَلَالٍ مُبِينٍ ﴿۲۲﴾
به راستى كسى كه خدا دل او را به روى اسلام گشوده است و در پرتو نور پروردگارش قرار داد (همانند كسى است كه چنين نيست ؟) واى بر آنان كه در برابر ياد خدا سخت دل هستند، آنها آشكارا گمراهند (۲۲)
اللَّهُ نَزَّلَ أَحْسَنَ الْحَدِيثِ كِتَابًا مُتَشَابِهًا مَثَانِيَ تَقْشَعِرُّ مِنْهُ جُلُودُ الَّذِينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ ثُمَّ تَلِينُ جُلُودُهُمْ وَقُلُوبُهُمْ إِلَى ذِكْرِ اللَّهِ ذَلِكَ هُدَى اللَّهِ يَهْدِي بِهِ مَنْ يَشَاءُ وَمَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ هَادٍ ﴿۲۳﴾
خدا بهترين سخن را نازل كرده است، كتابى كه آيات آن مكرر و همانند است و از تلاوت آن پوست بر تن كسانى كه از پروردگارشان مى ترسند به لرزه درآيد و با يادآورى نام خداست كه پوست و دلشان آرام گيرد، اين راه خداست كه هر كس را بخواهد به آن رهنمون مى كند و هر كه را خدا گمراه سازد راهنمايى نخواهد داشت (۲۳)
أَفَمَنْ يَتَّقِي بِوَجْهِهِ سُوءَ الْعَذَابِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَقِيلَ لِلظَّالِمِينَ ذُوقُوا مَا كُنْتُمْ تَكْسِبُونَ ﴿۲۴﴾
آيا آن كس كه در روز قيامت عذاب دشوار را با چهرۀ خود برطرف مى كند (با آسودگان بهشت برابر است ؟) به ستمكاران گفته شود: «بچشيد كيفر كارهايتان را » (۲۴)
كَذَّبَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَأَتَاهُمُ الْعَذَابُ مِنْ حَيْثُ لَا يَشْعُرُونَ ﴿۲۵﴾
پيشينيانشان تكذيب كردند و از جايى كه نمى دانستند عذاب بر سرشان نازل شد، (۲۵)
فَأَذَاقَهُمُ اللَّهُ الْخِزْيَ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَلَعَذَابُ الْآخِرَةِ أَكْبَرُ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ ﴿۲۶﴾
خداوند در زندگى دنيا طعم رسوايى را به آنان چشاند و اگر بفهمند عذاب آخرت بزرگتر است (۲۶)
وَلَقَدْ ضَرَبْنَا لِلنَّاسِ فِي هَذَا الْقُرْآنِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ ﴿۲۷﴾
ما در اين قرآن براى مردم هر گونه مثلى آورديم، باشد كه پند گيرند (۲۷)
قُرْآنًا عَرَبِيًّا غَيْرَ ذِي عِوَجٍ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ ﴿۲۸﴾
قرآنى عربى و بى انحراف كه پروا كنند (۲۸)
ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا رَجُلًا فِيهِ شُرَكَاءُ مُتَشَاكِسُونَ وَرَجُلًا سَلَمًا لِرَجُلٍ هَلْ يَسْتَوِيَانِ مَثَلًا الْحَمْدُ لِلَّهِ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُونَ ﴿۲۹﴾
خداوند مردى را مثل مى آورد كه به چند شريك تعلق دارد و آنها بر سر او اختلاف دارند و مردى را كه تنها به يك نفر تعلق دارد آيا اين دو يكسانند؟ سپاس خداى راست، لكن اغلب نمى دانند (۲۹)
إِنَّكَ مَيِّتٌ وَإِنَّهُمْ مَيِّتُونَ ﴿۳۰﴾
تو مى ميرى و آنها نيز خواهند مرد (۳۰)
ثُمَّ إِنَّكُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عِنْدَ رَبِّكُمْ تَخْتَصِمُونَ ﴿۳۱﴾
سپس شما روز قيامت نزد پروردگارتان مخاصمه مى كنيد (۳۱)
فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ كَذَبَ عَلَى اللَّهِ وَكَذَّبَ بِالصِّدْقِ إِذْ جَاءَهُ أَلَيْسَ فِي جَهَنَّمَ مَثْوًى لِلْكَافِرِينَ ﴿۳۲﴾
ستمكارتر از كسى كه بر خدا دروغ ببندد و سخن راستى را كه بر او آمده است تكذيب كند كيست ؟ مگر جايگاه كافران جهنم نيست ؟ (۳۲)
وَالَّذِي جَاءَ بِالصِّدْقِ وَصَدَّقَ بِهِ أُولَئِكَ هُمُ الْمُتَّقُونَ ﴿۳۳﴾
آن كس كه سخن راست را آورد و آن را تصديق كرد، از پرهيزگاران است (۳۳)
لَهُمْ مَا يَشَاءُونَ عِنْدَ رَبِّهِمْ ذَلِكَ جَزَاءُ الْمُحْسِنِينَ ﴿۳۴﴾
كه هر چه بخواهند نزد پروردگارشان آماده است، اين است پاداش نيكوكاران (۳۴)
لِيُكَفِّرَ اللَّهُ عَنْهُمْ أَسْوَأَ الَّذِي عَمِلُوا وَيَجْزِيَهُمْ أَجْرَهُمْ بِأَحْسَنِ الَّذِي كَانُوا يَعْمَلُونَ ﴿۳۵﴾
تا خداوند بدترين اعمالى را كه انجام داده اند محو كند و بهتر از آنچه انجام داده اند پاداش دهد (۳۵)
أَلَيْسَ اللَّهُ بِكَافٍ عَبْدَهُ وَيُخَوِّفُونَكَ بِالَّذِينَ مِنْ دُونِهِ وَمَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ هَادٍ ﴿۳۶﴾
آيا خدا بنده اش را كفايت نمى كند كه تو را از غير خدا مى ترسانند؟ هر كس را كه خدا گمراه كند هيچ راهنمايى ندارد (۳۶)
وَمَنْ يَهْدِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ مُضِلٍّ أَلَيْسَ اللَّهُ بِعَزِيزٍ ذِي انْتِقَامٍ ﴿۳۷﴾
و هيچ كس نمى تواند كسى را كه خدا راهنمايى كرده است گمراه كند، آيا خدا نيرومند انتقام گير نيست ؟ (۳۷)
وَلَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ لَيَقُولُنَّ اللَّهُ قُلْ أَفَرَأَيْتُمْ مَا تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ أَرَادَنِيَ اللَّهُ بِضُرٍّ هَلْ هُنَّ كَاشِفَاتُ ضُرِّهِ أَوْ أَرَادَنِي بِرَحْمَةٍ هَلْ هُنَّ مُمْسِكَاتُ رَحْمَتِهِ قُلْ حَسْبِيَ اللَّهُ عَلَيْهِ يَتَوَكَّلُ الْمُتَوَكِّلُونَ ﴿۳۸﴾
اگر از آنها بپرسى چه كسى آسمانها و زمين را آفريده است خواهند گفت: خدا بگو: «هيچ فكر كرده ايد كه اگر خدا خواستار رنجى براى من باشد آيا آنها كه جز خدا مورد پرستش شما هستند مى توانند آن را برطرف سازند؟ يا اگر رحمتى براى من اراده كند مى توانند آن را از من بازدارند؟» بگو: «براى من خدا كافى است، كه توكل كنندگان بر او توكل مى كنند » (۳۸)
قُلْ يَا قَوْمِ اعْمَلُوا عَلَى مَكَانَتِكُمْ إِنِّي عَامِلٌ فَسَوْفَ تَعْلَمُونَ ﴿۳۹﴾
بگو: «اى قوم من! هر چه مى توانيد بكنيد، من نيز به كار خود مى پردازم و به زودى خواهيد دانست (۳۹)
مَنْ يَأْتِيهِ عَذَابٌ يُخْزِيهِ وَيَحِلُّ عَلَيْهِ عَذَابٌ مُقِيمٌ ﴿۴۰﴾
كه چه كسى به عذاب خوار كننده گرفتار مى آيد و يا عذاب ابدى بر چه كسى وارد مى شود » (۴۰)
إِنَّا أَنْزَلْنَا عَلَيْكَ الْكِتَابَ لِلنَّاسِ بِالْحَقِّ فَمَنِ اهْتَدَى فَلِنَفْسِهِ وَمَنْ ضَلَّ فَإِنَّمَا يَضِلُّ عَلَيْهَا وَمَا أَنْتَ عَلَيْهِمْ بِوَكِيلٍ ﴿۴۱﴾
ما اين كتاب را براى مردم به حق بر تو نازل كرديم، پس هر كس هدايت شود به سود خود اوست و هر كس كه گمراه شود تنها به زيان خودش خواهد بود و تو نگهبان آنها نيستى (۴۱)
اللَّهُ يَتَوَفَّى الْأَنْفُسَ حِينَ مَوْتِهَا وَالَّتِي لَمْ تَمُتْ فِي مَنَامِهَا فَيُمْسِكُ الَّتِي قَضَى عَلَيْهَا الْمَوْتَ وَيُرْسِلُ الْأُخْرَى إِلَى أَجَلٍ مُسَمًّى إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ ﴿۴۲﴾
خدا جان كسان را مى گيرد آن گاه كه زمانش برسد و جان آنها كه خفته اند و نه مرده، و آن را كه مرگ بر او مقرر شده است نگاه مى دارد و آن ديگرى را تا مدتى معين باز پس مى فرستد اين كار از دلايل قدرت خدا براى متفكران است (۴۲)
أَمِ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ شُفَعَاءَ قُلْ أَوَلَوْ كَانُوا لَا يَمْلِكُونَ شَيْئًا وَلَا يَعْقِلُونَ ﴿۴۳﴾
يا شايد غير خدا را شفيعان خود برگزيده اند؟ بگو: حتى اگر مالك چيزى نباشند و چيزى را درك نكنند (۴۳)
قُلْ لِلَّهِ الشَّفَاعَةُ جَمِيعًا لَهُ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ثُمَّ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ ﴿۴۴﴾
بگو: «شفاعت از آن خداست، فرمانروايى آسمانها و زمين او راست و به نزد او باز مى گرديد» (۴۴)
وَإِذَا ذُكِرَ اللَّهُ وَحْدَهُ اشْمَأَزَّتْ قُلُوبُ الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ وَإِذَا ذُكِرَ الَّذِينَ مِنْ دُونِهِ إِذَا هُمْ يَسْتَبْشِرُونَ ﴿۴۵﴾
و چون خدا به يگانگى ياد شود دلهاى كسانى كه به آخرت ايمان نياورده اند بيزار شود و چون از معبودهاى ديگر ياد شود شادمان مى شوند (۴۵)
قُلِ اللَّهُمَّ فَاطِرَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ عَالِمَ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ أَنْتَ تَحْكُمُ بَيْنَ عِبَادِكَ فِي مَا كَانُوا فِيهِ يَخْتَلِفُونَ ﴿۴۶﴾
بگو: «خداوندا! اى آفرينندۀ آسمانها و زمين و داناى نهان و آشكار، تويى كه به اختلاف ميان بندگانت داورى خواهى كرد » (۴۶)
وَلَوْ أَنَّ لِلَّذِينَ ظَلَمُوا مَا فِي الْأَرْضِ جَمِيعًا وَمِثْلَهُ مَعَهُ لَافْتَدَوْا بِهِ مِنْ سُوءِ الْعَذَابِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَبَدَا لَهُمْ مِنَ اللَّهِ مَا لَمْ يَكُونُوا يَحْتَسِبُونَ ﴿۴۷﴾
اگر تمام چيزهاى روى زمين و همانند آن به ستمكاران تعلق داشته باشد، همه را براى رهايى خود از عذاب روز قيامت بدهند؛ براى آنها از خدا چيزهايى آشكار مى شود كه هرگز گمان نمى كردند (۴۷)
وَبَدَا لَهُمْ سَيِّئَاتُ مَا كَسَبُوا وَحَاقَ بِهِمْ مَا كَانُوا بِهِ يَسْتَهْزِئُونَ ﴿۴۸﴾
نتيجۀ اعمال بد آنها بود كه برايشان آشكار شد و چيزهايى كه مورد تمسخرشان واقع مى شد گرداگردشان را گرفت (۴۸)
فَإِذَا مَسَّ الْإِنْسَانَ ضُرٌّ دَعَانَا ثُمَّ إِذَا خَوَّلْنَاهُ نِعْمَةً مِنَّا قَالَ إِنَّمَا أُوتِيتُهُ عَلَى عِلْمٍ بَلْ هِيَ فِتْنَةٌ وَلَكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ ﴿۴۹﴾
چون به انسان زيانى برسد ما را مى خواند و چون نعمتى به او عطا كنيم بگويد: «به سبب دانايى خودم اين نعمت نصيبم شد » اما اين آزمايشى است ولى بيشترشان نمى دانند (۴۹)
قَدْ قَالَهَا الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَمَا أَغْنَى عَنْهُمْ مَا كَانُوا يَكْسِبُونَ ﴿۵۰﴾
پيشينيانشان هم همين سخن را گفتند، ولى آنچه به دست آوردند بى نيازشان نكرد (۵۰)
فَأَصَابَهُمْ سَيِّئَاتُ مَا كَسَبُوا وَالَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْ هَؤُلَاءِ سَيُصِيبُهُمْ سَيِّئَاتُ مَا كَسَبُوا وَمَا هُمْ بِمُعْجِزِينَ ﴿۵۱﴾
اعمال بد آنها دامنگيرشان شد و ستمكاران اين مردم نيز به زودى گرفتار عقوبت اعمالشان خواهند شد و راه گريزى نيست (۵۱)
أَوَلَمْ يَعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَشَاءُ وَيَقْدِرُ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ ﴿۵۲﴾
مگر نمى دانند كه خدا در روزى هر كس كه بخواهد گشايش و تنگنا پديد مى آورد؟ مسلما در اين عبرتهاست براى مردمى كه ايمان مى آورند (۵۲)
قُلْ يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنْفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعًا إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ ﴿۵۳﴾
بگو: «اى بندگان من كه به زيان خودتان اسراف كرده ايد، از رحمت من نااميد نشويد » زيرا خدا تمام گناهان را مى آمرزد، او آمرزندۀ مهربان است (۵۳)
وَأَنِيبُوا إِلَى رَبِّكُمْ وَأَسْلِمُوا لَهُ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَكُمُ الْعَذَابُ ثُمَّ لَا تُنْصَرُونَ ﴿۵۴﴾
پيش از آن كه عذاب دامنتان را بگيرد و ياورى نداشته باشيد به درگاه خداى خود روى آوريد و تسليم او شويد (۵۴)
وَاتَّبِعُوا أَحْسَنَ مَا أُنْزِلَ إِلَيْكُمْ مِنْ رَبِّكُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَكُمُ الْعَذَابُ بَغْتَةً وَأَنْتُمْ لَا تَشْعُرُونَ ﴿۵۵﴾
و پيش از آن كه ناگهان و بى خبر عذاب به سراغتان بيايد از نيكوترين چيزى كه از جانب پروردگار بر شما نازل شده است پيروى كنيد، (۵۵)
أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ يَا حَسْرَتَا عَلَى مَا فَرَّطْتُ فِي جَنْبِ اللَّهِ وَإِنْ كُنْتُ لَمِنَ السَّاخِرِينَ ﴿۵۶﴾
تا كسى نگويد: «افسوس كه در كار خدا قصور ورزيدم و مسخره مى كردم » (۵۶)
أَوْ تَقُولَ لَوْ أَنَّ اللَّهَ هَدَانِي لَكُنْتُ مِنَ الْمُتَّقِينَ ﴿۵۷﴾
يا بگويد: «اگر خدا مرا هدايت كرده بود از پرهيزگاران بودم » (۵۷)
أَوْ تَقُولَ حِينَ تَرَى الْعَذَابَ لَوْ أَنَّ لِي كَرَّةً فَأَكُونَ مِنَ الْمُحْسِنِينَ ﴿۵۸﴾
يا به هنگام ديدن عذاب بگويد: «اگر بار ديگر باز مى گشتم از نيكوكاران مى شدم » (۵۸)
بَلَى قَدْ جَاءَتْكَ آيَاتِي فَكَذَّبْتَ بِهَا وَاسْتَكْبَرْتَ وَكُنْتَ مِنَ الْكَافِرِينَ ﴿۵۹﴾
آرى، به راستى آيات من برايت آمد و تو آن را دروغ شمردى و تكبر ورزيدى و كافر بودى (۵۹)
وَيَوْمَ الْقِيَامَةِ تَرَى الَّذِينَ كَذَبُوا عَلَى اللَّهِ وُجُوهُهُمْ مُسْوَدَّةٌ أَلَيْسَ فِي جَهَنَّمَ مَثْوًى لِلْمُتَكَبِّرِينَ ﴿۶۰﴾
روز قيامت آنان را كه به خدا دروغ بسته اند، روسياه خواهى ديد، مگر جاى متكبران جهنم نيست ؟ (۶۰)
وَيُنَجِّي اللَّهُ الَّذِينَ اتَّقَوْا بِمَفَازَتِهِمْ لَا يَمَسُّهُمُ السُّوءُ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ ﴿۶۱﴾
خدا پرهيزگاران را به خاطر ايمانشان نجات مى دهد و به آنها عذاب نمى رسد و غمگين نخواهند شد (۶۱)
اللَّهُ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ وَكِيلٌ ﴿۶۲﴾
خداوند آفريدگار همه چيز و نگهبان هر چيز است (۶۲)
لَهُ مَقَالِيدُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَالَّذِينَ كَفَرُوا بِآيَاتِ اللَّهِ أُولَئِكَ هُمُ الْخَاسِرُونَ ﴿۶۳﴾
كليد آسمانها و زمين از آن اوست و آنان كه به آيات خدا كافر شدند زيانكارانند (۶۳)
قُلْ أَفَغَيْرَ اللَّهِ تَأْمُرُونِّي أَعْبُدُ أَيُّهَا الْجَاهِلُونَ ﴿۶۴﴾
بگو: «اى نادانان، آيا به من فرمان مى دهيد كه غير خدا را عبادت كنم ؟» (۶۴)
وَلَقَدْ أُوحِيَ إِلَيْكَ وَإِلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكَ لَئِنْ أَشْرَكْتَ لَيَحْبَطَنَّ عَمَلُكَ وَلَتَكُونَنَّ مِنَ الْخَاسِرِينَ ﴿۶۵﴾
به تو و آنان كه پيش از تو بودند وحى شد كه اگر شرك آورى اعمالت نابود مى شود و از زيانكاران خواهى بود (۶۵)
بَلِ اللَّهَ فَاعْبُدْ وَكُنْ مِنَ الشَّاكِرِينَ ﴿۶۶﴾
خدا را عبادت كن و شكرگزار او باش (۶۶)
وَمَا قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ وَالْأَرْضُ جَمِيعًا قَبْضَتُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَالسَّمَاوَاتُ مَطْوِيَّاتٌ بِيَمِينِهِ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى عَمَّا يُشْرِكُونَ ﴿۶۷﴾
آنان خدا را به شايستگى نشناختند و در روز قيامت زمين در قبضۀ او و آسمانهاى درهم پيچيده در يد قدرت اوست كه منزه است و از آنچه شريكش مى پندارند برتر است (۶۷)
وَنُفِخَ فِي الصُّورِ فَصَعِقَ مَنْ فِي السَّمَاوَاتِ وَمَنْ فِي الْأَرْضِ إِلَّا مَنْ شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ نُفِخَ فِيهِ أُخْرَى فَإِذَا هُمْ قِيَامٌ يَنْظُرُونَ ﴿۶۸﴾
در صور كه دميده شود، آسمانيان و زمينيان بيهوش مى شوند مگر آنها كه خدا بخواهد و چون بار ديگر در آن دميده شود ناگهان به پا خيزند و درنگرند (۶۸)
وَأَشْرَقَتِ الْأَرْضُ بِنُورِ رَبِّهَا وَوُضِعَ الْكِتَابُ وَجِيءَ بِالنَّبِيِّينَ وَالشُّهَدَاءِ وَقُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْحَقِّ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ ﴿۶۹﴾
و زمين به نور پروردگارش روشن شود و نامۀ اعمال را در ميان بگذارند و پيامبران و گواهان را بياورند و در ميان آنها به حق داورى شود و بر كسى ستم نخواهد شد (۶۹)
وَوُفِّيَتْ كُلُّ نَفْسٍ مَا عَمِلَتْ وَهُوَ أَعْلَمُ بِمَا يَفْعَلُونَ ﴿۷۰﴾
به هر كس معادل كردارش داده شود، او به اعمال انجام شده آگاه تر است (۷۰)
وَسِيقَ الَّذِينَ كَفَرُوا إِلَى جَهَنَّمَ زُمَرًا حَتَّى إِذَا جَاءُوهَا فُتِحَتْ أَبْوَابُهَا وَقَالَ لَهُمْ خَزَنَتُهَا أَلَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِنْكُمْ يَتْلُونَ عَلَيْكُمْ آيَاتِ رَبِّكُمْ وَيُنْذِرُونَكُمْ لِقَاءَ يَوْمِكُمْ هَذَا قَالُوا بَلَى وَلَكِنْ حَقَّتْ كَلِمَةُ الْعَذَابِ عَلَى الْكَافِرِينَ ﴿۷۱﴾
و كافران گروه گروه به جهنم رانده شوند، وقتى به دوزخ برسند درهاى آن باز شود و مأموران دوزخ به آنان گويند: «مگر از خودتان رسولانى برايتان نيامد تا آيات پروردگارتان را برايتان بخوانند و از ديدار اين روز بيم دهند؟» گويند: «آرى » لكن ديگر فرمان عذاب بر كافران مسلم شده است (۷۱)
قِيلَ ادْخُلُوا أَبْوَابَ جَهَنَّمَ خَالِدِينَ فِيهَا فَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرِينَ ﴿۷۲﴾
گفته شود: «از درهاى جهنم داخل شويد و براى هميشه در آن بمانيد، متكبران را چه بد جايگاهى است » (۷۲)
وَسِيقَ الَّذِينَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ إِلَى الْجَنَّةِ زُمَرًا حَتَّى إِذَا جَاءُوهَا وَفُتِحَتْ أَبْوَابُهَا وَقَالَ لَهُمْ خَزَنَتُهَا سَلَامٌ عَلَيْكُمْ طِبْتُمْ فَادْخُلُوهَا خَالِدِينَ ﴿۷۳﴾
آنان كه از پروردگارشان ترسيده اند گروه گروه به بهشت برده شوند و چون بدانجا رسند درهايش گشوده شود و نگهبانان بهشت به آنها گويند: «سلام بر شما، خوش باشيد به بهشت جاودانه داخل شويد » (۷۳)
وَقَالُوا الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي صَدَقَنَا وَعْدَهُ وَأَوْرَثَنَا الْأَرْضَ نَتَبَوَّأُ مِنَ الْجَنَّةِ حَيْثُ نَشَاءُ فَنِعْمَ أَجْرُ الْعَامِلِينَ ﴿۷۴﴾
گويند: «سپاس خداى را كه وعده اش به ما راست بود و زمين را ميراث ما قرار داد و در هر جاى بهشت كه بخواهيم سكنا مى گزينيم» چه پاداش نيكويى است براى عمل كنندگان (۷۴)
وَتَرَى الْمَلَائِكَةَ حَافِّينَ مِنْ حَوْلِ الْعَرْشِ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَقُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْحَقِّ وَقِيلَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ ﴿۷۵﴾
و فرشتگان را بينى كه بر گرد عرش حلقه زده اند و به ستايش خداى خود تسبيح مى گويند و در ميان آنها به حق داورى كنند و گفته شود: «سپاس خدايى را كه پروردگار جهانيان است » (۷۵)
