تِلْكَ آيَاتُ الْكِتَابِ الْحَكِيمِ ﴿۲﴾
اين آيات كتاب استوار است، (۲)
هُدًى وَرَحْمَةً لِلْمُحْسِنِينَ ﴿۳﴾
نيكوكاران را هدايت و رحمت است: (۳)
الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُمْ بِالْآخِرَةِ هُمْ يُوقِنُونَ ﴿۴﴾
برپا دارندگان نماز و دهندگان زكات و يقين كنندگان به آخرت (۴)
أُولَئِكَ عَلَى هُدًى مِنْ رَبِّهِمْ وَأُولَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ ﴿۵﴾
كه در طريق هدايت پروردگارشان هستند رستگارند (۵)
وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْتَرِي لَهْوَ الْحَدِيثِ لِيُضِلَّ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَيَتَّخِذَهَا هُزُوًا أُولَئِكَ لَهُمْ عَذَابٌ مُهِينٌ ﴿۶﴾
بعضى از مردم خريدار سخنان بيهوده اند تا به نادانى مردمان را از راه خدا گمراه كنند و آيات را به استهزاء گيرند، عذاب خوار كننده اى نيز نصيب آنهاست (۶)
وَإِذَا تُتْلَى عَلَيْهِ آيَاتُنَا وَلَّى مُسْتَكْبِرًا كَأَنْ لَمْ يَسْمَعْهَا كَأَنَّ فِي أُذُنَيْهِ وَقْرًا فَبَشِّرْهُ بِعَذَابٍ أَلِيمٍ ﴿۷﴾
آن گاه كه آيات ما بر او خوانده شود با خودپسندى چنان روى برتابد كه گويى آن را نشنيده است يا گويى گوشهايش سنگين است او را به عذاب دردناك بشارت ده (۷)
إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَهُمْ جَنَّاتُ النَّعِيمِ ﴿۸﴾
نصيب مؤمنان نيكوكار باغهاى پرنعمت است (۸)
خَالِدِينَ فِيهَا وَعْدَ اللَّهِ حَقًّا وَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ ﴿۹﴾
كه جاودانه در آن بمانند وعدۀ خدا راست است و او توانمند فرزانه است (۹)
خَلَقَ السَّمَاوَاتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَهَا وَأَلْقَى فِي الْأَرْضِ رَوَاسِيَ أَنْ تَمِيدَ بِكُمْ وَبَثَّ فِيهَا مِنْ كُلِّ دَابَّةٍ وَأَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَنْبَتْنَا فِيهَا مِنْ كُلِّ زَوْجٍ كَرِيمٍ ﴿۱۰﴾
آسمانها را بدون ستونى كه ببينيد آفريد و بر روى زمين كوه ها افكند تا شما را نلرزاند و از هر جنبنده اى در آن بپراكند و از آسمان آبى نازل كرديم و گياهان نيكوى گونه گون در آن برويانديم (۱۰)
هَذَا خَلْقُ اللَّهِ فَأَرُونِي مَاذَا خَلَقَ الَّذِينَ مِنْ دُونِهِ بَلِ الظَّالِمُونَ فِي ضَلَالٍ مُبِينٍ ﴿۱۱﴾
اين آفرينش خداست، پس به من نشان بدهيد آنها كه غير او هستند چه آفريده اند؛ بلكه ستمكاران در گمراهى آشكارى هستند (۱۱)
وَلَقَدْ آتَيْنَا لُقْمَانَ الْحِكْمَةَ أَنِ اشْكُرْ لِلَّهِ وَمَنْ يَشْكُرْ فَإِنَّمَا يَشْكُرُ لِنَفْسِهِ وَمَنْ كَفَرَ فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ حَمِيدٌ ﴿۱۲﴾
لقمان را فرزانگى داديم: «شكر خدا را به جاى آور كه هر كس شكر كند، به سود خود سپاس گفته است و آن كس كه كفران كند، خدا بى نياز و ستوده است » (۱۲)
وَإِذْ قَالَ لُقْمَانُ لِابْنِهِ وَهُوَ يَعِظُهُ يَا بُنَيَّ لَا تُشْرِكْ بِاللَّهِ إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ ﴿۱۳﴾
هنگامى كه لقمان فرزندش را پند داد، گفت: «اى پسرك من! چيزى را شريك خدا قرار نده كه شرك ستم بزرگى است » (۱۳)
وَوَصَّيْنَا الْإِنْسَانَ بِوَالِدَيْهِ حَمَلَتْهُ أُمُّهُ وَهْنًا عَلَى وَهْنٍ وَفِصَالُهُ فِي عَامَيْنِ أَنِ اشْكُرْ لِي وَلِوَالِدَيْكَ إِلَيَّ الْمَصِيرُ ﴿۱۴﴾
به انسان سفارش پدر و مادرش را كرديم مادر به او حامله شد و هر روز ناتوان تر مى شد و پس از دو سال او را از شير بازگرفت و سفارش كرديم كه بايد سپاسگزار من و پدر و مادرت باشى كه بازگشت به سوى من است (۱۴)
وَإِنْ جَاهَدَاكَ عَلَى أَنْ تُشْرِكَ بِي مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ فَلَا تُطِعْهُمَا وَصَاحِبْهُمَا فِي الدُّنْيَا مَعْرُوفًا وَاتَّبِعْ سَبِيلَ مَنْ أَنَابَ إِلَيَّ ثُمَّ إِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ فَأُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ ﴿۱۵﴾
اگر آن دو بكوشند كه ندانسته چيزى را شريك من قرار دهى اطاعتشان مكن ولى در دنيا با آنها به شايستگى رفتار كن و پيرو راه كسانى باش كه به سوى من آمده اند، بازگشت همه به سوى من است و من شما را از اعمالتان آگاه مى كنم (۱۵)
يَا بُنَيَّ إِنَّهَا إِنْ تَكُ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ فَتَكُنْ فِي صَخْرَةٍ أَوْ فِي السَّمَاوَاتِ أَوْ فِي الْأَرْضِ يَأْتِ بِهَا اللَّهُ إِنَّ اللَّهَ لَطِيفٌ خَبِيرٌ ﴿۱۶﴾
اى پسرك من اگر عملى به اندازۀ دانۀ خردل در درون سنگى يا در آسمانها يا در زمين باشد خداوند به حسابش مى آورد زيرا خدا دقيق و آگاه است (۱۶)
يَا بُنَيَّ أَقِمِ الصَّلَاةَ وَأْمُرْ بِالْمَعْرُوفِ وَانْهَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَاصْبِرْ عَلَى مَا أَصَابَكَ إِنَّ ذَلِكَ مِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ ﴿۱۷﴾
اى پسرك من نماز را برپا دار و امر به معروف و نهى از منكر كن و در برابر مصائبى كه بر تو مى رسد شكيبا باش كه اين از كارهاى سترگ است، (۱۷)
وَلَا تُصَعِّرْ خَدَّكَ لِلنَّاسِ وَلَا تَمْشِ فِي الْأَرْضِ مَرَحًا إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ كُلَّ مُخْتَالٍ فَخُورٍ ﴿۱۸﴾
و با بى اعتنايى از مردم روى مگردان و با غرور بر زمين راه مرو كه خداوند خودپسندان را دوست ندارد (۱۸)
وَاقْصِدْ فِي مَشْيِكَ وَاغْضُضْ مِنْ صَوْتِكَ إِنَّ أَنْكَرَ الْأَصْوَاتِ لَصَوْتُ الْحَمِيرِ ﴿۱۹﴾
و در راه رفتن اعتدال را رعايت كن و صدايت را بلند مكن زيرا ناخوشايندترين صداها صداى خران است (۱۹)
أَلَمْ تَرَوْا أَنَّ اللَّهَ سَخَّرَ لَكُمْ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ وَأَسْبَغَ عَلَيْكُمْ نِعَمَهُ ظَاهِرَةً وَبَاطِنَةً وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يُجَادِلُ فِي اللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَلَا هُدًى وَلَا كِتَابٍ مُنِيرٍ ﴿۲۰﴾
آيا نديديد كه خداوند آنچه را در آسمانها و زمين است رام شما كرد و نعمتهاى آشكار و نهانش را بر شما ارزانى داشت؛ ولى بعضى از مردم بدون علم و راهنما و كتاب روشنگرى در بارۀ خدا مجادله مى كنند (۲۰)
وَإِذَا قِيلَ لَهُمُ اتَّبِعُوا مَا أَنْزَلَ اللَّهُ قَالُوا بَلْ نَتَّبِعُ مَا وَجَدْنَا عَلَيْهِ آبَاءَنَا أَوَلَوْ كَانَ الشَّيْطَانُ يَدْعُوهُمْ إِلَى عَذَابِ السَّعِيرِ ﴿۲۱﴾
و چون به آنها گفته شود آنچه را خدا نازل كرده پيروى كنيد، گويند: «نه! ما از آيين نياكان خود پيروى مى كنيم، حتى اگر شيطان آنها را به عذاب سوزان فرا خوانده باشد؟» (۲۱)
وَمَنْ يُسْلِمْ وَجْهَهُ إِلَى اللَّهِ وَهُوَ مُحْسِنٌ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَى وَإِلَى اللَّهِ عَاقِبَةُ الْأُمُورِ ﴿۲۲﴾
كسى كه روى تسليم به درگاه خدا آورد و نيكوكار باشد به دستاويز محكمى چنگ زده است و سرانجام كارها به سوى خداست (۲۲)
وَمَنْ كَفَرَ فَلَا يَحْزُنْكَ كُفْرُهُ إِلَيْنَا مَرْجِعُهُمْ فَنُنَبِّئُهُمْ بِمَا عَمِلُوا إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ ﴿۲۳﴾
كسى كه كفر ورزد، كفرش تو را غمگين نكند، بازگشت همه به سوى ماست و ما آنها را از اعمالى كه انجام داده اند آگاه خواهيم كرد، زيرا خدا به اسرار دلها آگاه است (۲۳)
نُمَتِّعُهُمْ قَلِيلًا ثُمَّ نَضْطَرُّهُمْ إِلَى عَذَابٍ غَلِيظٍ ﴿۲۴﴾
پس از آن كه اندكى كاميابشان كرديم به عذاب سختى گرفتارشان مى كنيم (۲۴)
وَلَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ لَيَقُولُنَّ اللَّهُ قُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُونَ ﴿۲۵﴾
و اگر از آنها بپرسى چه كسى آسمانها و زمين را آفريد، خواهند گفت: خدا بگو: سپاس خدا را ولى اكثر آنها نمى دانند (۲۵)
لِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ إِنَّ اللَّهَ هُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيدُ ﴿۲۶﴾
آنچه در آسمانها و زمين است از آن خداست و خداوند بى نياز و ستوده است (۲۶)
وَلَوْ أَنَّمَا فِي الْأَرْضِ مِنْ شَجَرَةٍ أَقْلَامٌ وَالْبَحْرُ يَمُدُّهُ مِنْ بَعْدِهِ سَبْعَةُ أَبْحُرٍ مَا نَفِدَتْ كَلِمَاتُ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ ﴿۲۷﴾
اگر درختان روى زمين قلم و هفت دريا مركب شود كلمات الهى پايان پذير نيست به راستى كه خدا نيرومند فرزانه است (۲۷)
مَا خَلْقُكُمْ وَلَا بَعْثُكُمْ إِلَّا كَنَفْسٍ وَاحِدَةٍ إِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ بَصِيرٌ ﴿۲۸﴾
آفريدن و برانگيختن همۀ شما همانند زنده كردن يك نفر بيش نيست، به راستى كه خدا شنواى بيناست (۲۸)
أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يُولِجُ اللَّيْلَ فِي النَّهَارِ وَيُولِجُ النَّهَارَ فِي اللَّيْلِ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ كُلٌّ يَجْرِي إِلَى أَجَلٍ مُسَمًّى وَأَنَّ اللَّهَ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ ﴿۲۹﴾
آيا نديدى كه خدا شب را به روز و روز را به شب مى آورد و خورشيد و ماه را در اختيار دارد كه هر يك تا زمانى معين در حركت است، و خداوند به آنچه انجام مى دهيد آگاه است (۲۹)
ذَلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ هُوَ الْحَقُّ وَأَنَّ مَا يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ الْبَاطِلُ وَأَنَّ اللَّهَ هُوَ الْعَلِيُّ الْكَبِيرُ ﴿۳۰﴾
اينها از آن است كه خداوند حق است و آنچه را غير از او مى خوانند باطل است و خداوند بلند مرتبه و بزرگوار است (۳۰)
أَلَمْ تَرَ أَنَّ الْفُلْكَ تَجْرِي فِي الْبَحْرِ بِنِعْمَتِ اللَّهِ لِيُرِيَكُمْ مِنْ آيَاتِهِ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِكُلِّ صَبَّارٍ شَكُورٍ ﴿۳۱﴾
آيا نديده اى كه كشتى به لطف و احسان خدا در دريا حركت مى كند تا گوشه اى از آيات خود را به شما نشان بدهد كه در آن نشانه هايى براى شكيبايان شاكر وجود دارد (۳۱)
وَإِذَا غَشِيَهُمْ مَوْجٌ كَالظُّلَلِ دَعَوُا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ فَلَمَّا نَجَّاهُمْ إِلَى الْبَرِّ فَمِنْهُمْ مُقْتَصِدٌ وَمَا يَجْحَدُ بِآيَاتِنَا إِلَّا كُلُّ خَتَّارٍ كَفُورٍ ﴿۳۲﴾
هنگامى كه موج همچون سايه آنها را بپوشاند و با اخلاص در دين، خدا را بخوانند و چون آنها را با رساندن به خشكى نجات دهد بعضى از آنها ثابت مى مانند و آيات ما را جز حيله گران و ناسپاسان انكار نمى كنند (۳۲)
يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمْ وَاخْشَوْا يَوْمًا لَا يَجْزِي وَالِدٌ عَنْ وَلَدِهِ وَلَا مَوْلُودٌ هُوَ جَازٍ عَنْ وَالِدِهِ شَيْئًا إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ فَلَا تَغُرَّنَّكُمُ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا وَلَا يَغُرَّنَّكُمْ بِاللَّهِ الْغَرُورُ ﴿۳۳﴾
اى مردم از پروردگار خود بترسيد و از روزى كه هيچ پدرى كيفر فرزند را به عهده نگيرد و هيچ فرزندى كيفر پدر را عهده دار نشود پروا كنيد به راستى وعدۀ خدا حق است، پس زندگى دنيا شما را نفريبد و شيطان فريبكار به (كرم) خدا مغرورتان نكند (۳۳)
إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ ﴿۳۴﴾
خدا از وقت قيامت با خبر است و او باران را نازل مى كند و آنچه را در رحمهاست مى داند و كسى نمى داند فردا چه به دست مى آورد و هيچ كس نمى داند در كدام ديار مى ميرد، به طور يقين خداوند داناى آگاه است (۳۴)
