يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمْ إِنَّ زَلْزَلَةَ السَّاعَةِ شَيْءٌ عَظِيمٌ ﴿۱﴾
اى مردم از پروردگارتان بترسيد كه زلزلۀ قيامت هنگامۀ بزرگى است (۱)
يَوْمَ تَرَوْنَهَا تَذْهَلُ كُلُّ مُرْضِعَةٍ عَمَّا أَرْضَعَتْ وَتَضَعُ كُلُّ ذَاتِ حَمْلٍ حَمْلَهَا وَتَرَى النَّاسَ سُكَارَى وَمَا هُمْ بِسُكَارَى وَلَكِنَّ عَذَابَ اللَّهِ شَدِيدٌ ﴿۲﴾
روزى كه آن را ببينيد مادران شير ده، كودكان شيرخوارشان را از ياد خواهند برد و زنان باردار بار خود را بر زمين گذارند و مردم را مست خواهى ديد، حال آن كه مست نيستند، ولى عذاب خدا شديد است (۲)
وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يُجَادِلُ فِي اللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَيَتَّبِعُ كُلَّ شَيْطَانٍ مَرِيدٍ ﴿۳﴾
گروهى از مردم ناآگاه در بارۀ خدا به مجادله برمى خيزند و از شيطانهاى سركش پيروى مى كنند (۳)
كُتِبَ عَلَيْهِ أَنَّهُ مَنْ تَوَلَّاهُ فَأَنَّهُ يُضِلُّهُ وَيَهْدِيهِ إِلَى عَذَابِ السَّعِيرِ ﴿۴﴾
بر شيطان مقرر شد كه هر كس با او دوستى كند به گمراهيش افكند و بر آتش سوزان رهنمونش شود (۴)
يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنْ كُنْتُمْ فِي رَيْبٍ مِنَ الْبَعْثِ فَإِنَّا خَلَقْنَاكُمْ مِنْ تُرَابٍ ثُمَّ مِنْ نُطْفَةٍ ثُمَّ مِنْ عَلَقَةٍ ثُمَّ مِنْ مُضْغَةٍ مُخَلَّقَةٍ وَغَيْرِ مُخَلَّقَةٍ لِنُبَيِّنَ لَكُمْ وَنُقِرُّ فِي الْأَرْحَامِ مَا نَشَاءُ إِلَى أَجَلٍ مُسَمًّى ثُمَّ نُخْرِجُكُمْ طِفْلًا ثُمَّ لِتَبْلُغُوا أَشُدَّكُمْ وَمِنْكُمْ مَنْ يُتَوَفَّى وَمِنْكُمْ مَنْ يُرَدُّ إِلَى أَرْذَلِ الْعُمُرِ لِكَيْلَا يَعْلَمَ مِنْ بَعْدِ عِلْمٍ شَيْئًا وَتَرَى الْأَرْضَ هَامِدَةً فَإِذَا أَنْزَلْنَا عَلَيْهَا الْمَاءَ اهْتَزَّتْ وَرَبَتْ وَأَنْبَتَتْ مِنْ كُلِّ زَوْجٍ بَهِيجٍ ﴿۵﴾
اى مردم اگر از برانگيخته شدن شك داريد بدانيد كه ما شما را از خاك آفريديم پس آن گاه از نطفه و خون بسته و مضغۀ شكل يافته و شكل نايافته، تا (قدرت خود را) بر شما آشكار كنيم، و جنينهايى را كه بخواهيم تا زمانى معين در رحم مادران نگه مى داريم، آن گاه شما را به صورت طفلى برون آوريم تا به حد رشد و بلوغ برسيد، در اين ميان بعضى از شما مى ميرند و بعضى آن قدر عمر مى كنند كه به اوج فرتوتى و پيرى مى رسند آن چنان كه چيزى از آموخته هاى خود را به خاطر نخواهند داشت زمين را خشك و مرده مى بينى اما زمانى كه باران را بر آن بفرستيم به حركت مى آيد و رشد مى كند و انواع گياهان زيبا را بروياند (۵)
ذَلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ هُوَ الْحَقُّ وَأَنَّهُ يُحْيِي الْمَوْتَى وَأَنَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ ﴿۶﴾
اين به خاطر آن است كه بدانيد خدا حق است و مردگان را زنده مى كند و بر هر چيز تواناست (۶)
وَأَنَّ السَّاعَةَ آتِيَةٌ لَا رَيْبَ فِيهَا وَأَنَّ اللَّهَ يَبْعَثُ مَنْ فِي الْقُبُورِ ﴿۷﴾
و به راستى در رستاخيز شكى نيست و خداوند تمام كسانى را كه در قبرها آرميده اند زنده مى كند (۷)
وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يُجَادِلُ فِي اللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَلَا هُدًى وَلَا كِتَابٍ مُنِيرٍ ﴿۸﴾
گروهى از مردم بدون هيچ دانشى و راهنمايى و كتاب روشنگرى در بارۀ خدا به مجادله برمى خيزند (۸)
ثَانِيَ عِطْفِهِ لِيُضِلَّ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ لَهُ فِي الدُّنْيَا خِزْيٌ وَنُذِيقُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عَذَابَ الْحَرِيقِ ﴿۹﴾
آنها از سر تكبر مردم را از راه خدا گمراه مى كنند كه در دنيا برايشان رسوايى است و در آخرت عذاب آتش را به آنها مى چشانيم (۹)
ذَلِكَ بِمَا قَدَّمَتْ يَدَاكَ وَأَنَّ اللَّهَ لَيْسَ بِظَلَّامٍ لِلْعَبِيدِ ﴿۱۰﴾
اين كيفر اعمالى است كه پيش از اين كرده اى و خداوند هرگز به بندگانش ستم نخواهد كرد (۱۰)
وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَعْبُدُ اللَّهَ عَلَى حَرْفٍ فَإِنْ أَصَابَهُ خَيْرٌ اطْمَأَنَّ بِهِ وَإِنْ أَصَابَتْهُ فِتْنَةٌ انْقَلَبَ عَلَى وَجْهِهِ خَسِرَ الدُّنْيَا وَالْآخِرَةَ ذَلِكَ هُوَ الْخُسْرَانُ الْمُبِينُ ﴿۱۱﴾
از مردم، كسى كه خدا را حرفى عبادت مى كند، اگر خيرى به او رسد دلش آرام گيرد و اگر به مصيبتى گرفتار آيد رو بگرداند، چنين كسى در دنيا و آخرت زيان كرده است و اين زيان آشكارى است (۱۱)
يَدْعُو مِنْ دُونِ اللَّهِ مَا لَا يَضُرُّهُ وَمَا لَا يَنْفَعُهُ ذَلِكَ هُوَ الضَّلَالُ الْبَعِيدُ ﴿۱۲﴾
غير از خدا كسى را مى خواند كه سود و زيانى نمى رساند، و اين گمراهى بسيار عميقى است (۱۲)
يَدْعُو لَمَنْ ضَرُّهُ أَقْرَبُ مِنْ نَفْعِهِ لَبِئْسَ الْمَوْلَى وَلَبِئْسَ الْعَشِيرُ ﴿۱۳﴾
كسى را مى خواند كه زيانش نزديكتر از نفع اوست، چه بد ياورى و بد معاشرى است (۱۳)
إِنَّ اللَّهَ يُدْخِلُ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ إِنَّ اللَّهَ يَفْعَلُ مَا يُرِيدُ ﴿۱۴﴾
خداوند مؤمنان صالح را به باغهايى درمى آورد كه جويباران در آن جارى است مسلما خدا قادر به انجام هر كارى است كه اراده كند (۱۴)
مَنْ كَانَ يَظُنُّ أَنْ لَنْ يَنْصُرَهُ اللَّهُ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ فَلْيَمْدُدْ بِسَبَبٍ إِلَى السَّمَاءِ ثُمَّ لْيَقْطَعْ فَلْيَنْظُرْ هَلْ يُذْهِبَنَّ كَيْدُهُ مَا يَغِيظُ ﴿۱۵﴾
هر كس گمان كند خدا پيامبرش را در دنيا و آخرت بى ياور مى گذارد، ريسمانى به سقف بياويزد و پس آن گاه طناب را (به گردن اندازد و) ببرد تا ببيند كه آيا اين كار خشمش را فرو مى نشاند (۱۵)
وَكَذَلِكَ أَنْزَلْنَاهُ آيَاتٍ بَيِّنَاتٍ وَأَنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يُرِيدُ ﴿۱۶﴾
اين گونه قرآن را با آياتى روشن نازل كرديم و خدا هر كس را كه بخواهد هدايت مى كند (۱۶)
إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ هَادُوا وَالصَّابِئِينَ وَالنَّصَارَى وَالْمَجُوسَ وَالَّذِينَ أَشْرَكُوا إِنَّ اللَّهَ يَفْصِلُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِنَّ اللَّهَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ ﴿۱۷﴾
خداوند در روز رستاخيز ميان مؤمنان و يهوديان و صابئان و ترسايان و گبران و مشركان داورى مى كند، چرا كه خدا بر هر چيز گواه است (۱۷)
أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يَسْجُدُ لَهُ مَنْ فِي السَّمَاوَاتِ وَمَنْ فِي الْأَرْضِ وَالشَّمْسُ وَالْقَمَرُ وَالنُّجُومُ وَالْجِبَالُ وَالشَّجَرُ وَالدَّوَابُّ وَكَثِيرٌ مِنَ النَّاسِ وَكَثِيرٌ حَقَّ عَلَيْهِ الْعَذَابُ وَمَنْ يُهِنِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ مُكْرِمٍ إِنَّ اللَّهَ يَفْعَلُ مَا يَشَاءُ ﴿۱۸﴾
آيا نديدى كه آنچه در آسمانها و زمين است و نيز خورشيد و ماه و ستارگان و كوه ها و درختان و جنبندگان و آدميان بسيارى بر خدا سجده مى كنند و بسيارى نيز هستند كه فرمان عذاب در بارۀ آنها حتمى است و هر كه را خدا خوار سازد كسى او را گرامى نخواهد داشت، خداوند قادر به انجام هر كارى است كه اراده كند (۱۸)
هَذَانِ خَصْمَانِ اخْتَصَمُوا فِي رَبِّهِمْ فَالَّذِينَ كَفَرُوا قُطِّعَتْ لَهُمْ ثِيَابٌ مِنْ نَارٍ يُصَبُّ مِنْ فَوْقِ رُءُوسِهِمُ الْحَمِيمُ ﴿۱۹﴾
اين دو گروه در بارۀ پروردگارشان به جدل و ستيز پرداختند؛ جامه هايى از آتش به قامت كافران بريده شده است و آب سوزان بر سرشان مى ريزند (۱۹)
يُصْهَرُ بِهِ مَا فِي بُطُونِهِمْ وَالْجُلُودُ ﴿۲۰﴾
پوست و اعضاى درون شكمشان گداخته شود (۲۰)
وَلَهُمْ مَقَامِعُ مِنْ حَدِيدٍ ﴿۲۱﴾
و گرزهاى آهنين برايشان مهياست (۲۱)
كُلَّمَا أَرَادُوا أَنْ يَخْرُجُوا مِنْهَا مِنْ غَمٍّ أُعِيدُوا فِيهَا وَذُوقُوا عَذَابَ الْحَرِيقِ ﴿۲۲﴾
هر گاه بخواهند از شدت اندوه از دوزخ بگريزند، به آن بازگردانده شوند: «بچشيد عذاب سوزان را » (۲۲)
إِنَّ اللَّهَ يُدْخِلُ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ يُحَلَّوْنَ فِيهَا مِنْ أَسَاوِرَ مِنْ ذَهَبٍ وَلُؤْلُؤًا وَلِبَاسُهُمْ فِيهَا حَرِيرٌ ﴿۲۳﴾
خداوند كسانى را كه ايمان آورده و كارهاى شايسته كرده اند به باغهايى در مى آورد كه جويباران در آن جارى است، در آنجا با دست بندهاى زرين و مرواريد آراسته شوند و تن پوششان از حرير است (۲۳)
وَهُدُوا إِلَى الطَّيِّبِ مِنَ الْقَوْلِ وَهُدُوا إِلَى صِرَاطِ الْحَمِيدِ ﴿۲۴﴾
و به گفتار پاكيزه و راه پسنديده راهنمايى شوند (۲۴)
إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَيَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ وَالْمَسْجِدِ الْحَرَامِ الَّذِي جَعَلْنَاهُ لِلنَّاسِ سَوَاءً الْعَاكِفُ فِيهِ وَالْبَادِ وَمَنْ يُرِدْ فِيهِ بِإِلْحَادٍ بِظُلْمٍ نُذِقْهُ مِنْ عَذَابٍ أَلِيمٍ ﴿۲۵﴾
كسانى كه كفر مى ورزند و باز مى دارند از راه خدا و مسجد الحرام كه آن را براى مردم يكسان قرار داديم مقيم و يا وارد در آن و كسى كه بخواهد در آنجا بر اثر ستمكارى از حق منحرف شود، از عذاب دردناك خود به او مى چشانيم (۲۵)
وَإِذْ بَوَّأْنَا لِإِبْرَاهِيمَ مَكَانَ الْبَيْتِ أَنْ لَا تُشْرِكْ بِي شَيْئًا وَطَهِّرْ بَيْتِيَ لِلطَّائِفِينَ وَالْقَائِمِينَ وَالرُّكَّعِ السُّجُودِ ﴿۲۶﴾
آن گاه كه مكان خانه را براى ابراهيم معين كرديم: چيزى را شريك من قرار نده و خانۀ مرا براى طواف كنندگان، مقيمان، راكعان و ساجدان پاك گردان (۲۶)
وَأَذِّنْ فِي النَّاسِ بِالْحَجِّ يَأْتُوكَ رِجَالًا وَعَلَى كُلِّ ضَامِرٍ يَأْتِينَ مِنْ كُلِّ فَجٍّ عَمِيقٍ ﴿۲۷﴾
و مردم را به حج فراخوان تا پياده و سوار بر شتران لاغر از راههاى دور نزد تو بيايند (۲۷)
لِيَشْهَدُوا مَنَافِعَ لَهُمْ وَيَذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ فِي أَيَّامٍ مَعْلُومَاتٍ عَلَى مَا رَزَقَهُمْ مِنْ بَهِيمَةِ الْأَنْعَامِ فَكُلُوا مِنْهَا وَأَطْعِمُوا الْبَائِسَ الْفَقِيرَ ﴿۲۸﴾
تا شاهد منافع خويش باشند و نام خدا را در روزهاى معين (به هنگام ذبح) بر آنچه از چارپايان روزيشان كرده ايم ياد كنند، از گوشتشان بخوريد و بينوايان فقير را اطعام كنيد (۲۸)
ثُمَّ لْيَقْضُوا تَفَثَهُمْ وَلْيُوفُوا نُذُورَهُمْ وَلْيَطَّوَّفُوا بِالْبَيْتِ الْعَتِيقِ ﴿۲۹﴾
آن گاه آلودگيها را از خود بزدايند و به نذر خود وفا كنند و طواف كنندۀ خانۀ عتيق باشند (۲۹)
ذَلِكَ وَمَنْ يُعَظِّمْ حُرُمَاتِ اللَّهِ فَهُوَ خَيْرٌ لَهُ عِنْدَ رَبِّهِ وَأُحِلَّتْ لَكُمُ الْأَنْعَامُ إِلَّا مَا يُتْلَى عَلَيْكُمْ فَاجْتَنِبُوا الرِّجْسَ مِنَ الْأَوْثَانِ وَاجْتَنِبُوا قَوْلَ الزُّورِ ﴿۳۰﴾
همچنين هر كس حرمت نهاده هاى خدا را ارج بگذارد، نزد پروردگارش بهتر است و چارپايان براى شما حلالند مگر آنچه دستور منعش بر شما خوانده شده است پس، از بتهاى پليد و گفتار دروغ اجتناب كنيد (۳۰)
حُنَفَاءَ لِلَّهِ غَيْرَ مُشْرِكِينَ بِهِ وَمَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَكَأَنَّمَا خَرَّ مِنَ السَّمَاءِ فَتَخْطَفُهُ الطَّيْرُ أَوْ تَهْوِي بِهِ الرِّيحُ فِي مَكَانٍ سَحِيقٍ ﴿۳۱﴾
خالصانه رو به خدا آريد و كسى را شريك او قرار ندهيد و هر كس به خدا شرك آورد گويى از آسمان سقوط كرده اى است كه پرندگان او را ربوده باشند و يا باد به دور دستها پرتابش كرده باشد (۳۱)
ذَلِكَ وَمَنْ يُعَظِّمْ شَعَائِرَ اللَّهِ فَإِنَّهَا مِنْ تَقْوَى الْقُلُوبِ ﴿۳۲﴾
همچنين بزرگ داشتن شعائر الهى، به راستى از پرهيزگارى دلهاست، (۳۲)
لَكُمْ فِيهَا مَنَافِعُ إِلَى أَجَلٍ مُسَمًّى ثُمَّ مَحِلُّهَا إِلَى الْبَيْتِ الْعَتِيقِ ﴿۳۳﴾
شما را تا زمان معين در آن بهره هاست سپس قربانگاه آن خانۀ عتيق است (۳۳)
وَلِكُلِّ أُمَّةٍ جَعَلْنَا مَنْسَكًا لِيَذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ عَلَى مَا رَزَقَهُمْ مِنْ بَهِيمَةِ الْأَنْعَامِ فَإِلَهُكُمْ إِلَهٌ وَاحِدٌ فَلَهُ أَسْلِمُوا وَبَشِّرِ الْمُخْبِتِينَ ﴿۳۴﴾
براى هر امتى رسم قربانى قرار داديم تا بر چارپايان زبان بسته اى كه روزيشان كرده ايم نام خدا را بخوانند پس معبود شما خدايى يگانه است، همه تسليم او باشيد و فروتنان را بشارت ده (۳۴)
الَّذِينَ إِذَا ذُكِرَ اللَّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ وَالصَّابِرِينَ عَلَى مَا أَصَابَهُمْ وَالْمُقِيمِي الصَّلَاةِ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَ ﴿۳۵﴾
آنهايى كه چون ياد خدا رود، دلهاشان بيمناك شود و در برابر مصائب شكيبا باشند و نماز برپا دارند و از آنچه روزيشان كرده ايم انفاق كنند، (۳۵)
وَالْبُدْنَ جَعَلْنَاهَا لَكُمْ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ لَكُمْ فِيهَا خَيْرٌ فَاذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهَا صَوَافَّ فَإِذَا وَجَبَتْ جُنُوبُهَا فَكُلُوا مِنْهَا وَأَطْعِمُوا الْقَانِعَ وَالْمُعْتَرَّ كَذَلِكَ سَخَّرْنَاهَا لَكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ ﴿۳۶﴾
و شتران قربانى را براى شما از شعائر الهى قرار داديم، شما را در آن خير و بركت است، نام خدا را در همان حال كه به پا ايستاده اند ببريد و هنگامى كه پهلويشان (بر زمين) قرار گرفت از گوشتشان بخوريد و فقيران قانع و خواهنده را اطعام كنيد، ما اين گونه اينها را براى شما رام كرديم تا سپاس داريد (۳۶)
لَنْ يَنَالَ اللَّهَ لُحُومُهَا وَلَا دِمَاؤُهَا وَلَكِنْ يَنَالُهُ التَّقْوَى مِنْكُمْ كَذَلِكَ سَخَّرَهَا لَكُمْ لِتُكَبِّرُوا اللَّهَ عَلَى مَا هَدَاكُمْ وَبَشِّرِ الْمُحْسِنِينَ ﴿۳۷﴾
گوشت و خون آنها هرگز به خدا نمى رسد و ليكن چيزى كه به او مى رسد پرهيزگارى شماست، اين گونه خدا آنها را به تسخير شما در آورد تا به شكرانۀ هدايت شدنتان بزرگش بشماريد و نيكوكاران را بشارت ده، (۳۷)
إِنَّ اللَّهَ يُدَافِعُ عَنِ الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ كُلَّ خَوَّانٍ كَفُورٍ ﴿۳۸﴾
خداوند از ايمان آوردگان دفاع مى كند، خداوند هيچ خيانتكار ناسپاس را دوست ندارد (۳۸)
أُذِنَ لِلَّذِينَ يُقَاتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا وَإِنَّ اللَّهَ عَلَى نَصْرِهِمْ لَقَدِيرٌ ﴿۳۹﴾
جنگجويان ستمديده (در قتال) مجازند، زيرا خداوند قادر به يارى آنهاست (۳۹)
الَّذِينَ أُخْرِجُوا مِنْ دِيَارِهِمْ بِغَيْرِ حَقٍّ إِلَّا أَنْ يَقُولُوا رَبُّنَا اللَّهُ وَلَوْلَا دَفْعُ اللَّهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَهُدِّمَتْ صَوَامِعُ وَبِيَعٌ وَصَلَوَاتٌ وَمَسَاجِدُ يُذْكَرُ فِيهَا اسْمُ اللَّهِ كَثِيرًا وَلَيَنْصُرَنَّ اللَّهُ مَنْ يَنْصُرُهُ إِنَّ اللَّهَ لَقَوِيٌّ عَزِيزٌ ﴿۴۰﴾
و آنهايى كه به ناحق از خانه هايشان رانده شدند، چرا كه گفتند خداوند پروردگار ماست؛ و اگر خدا بعضى از انسانها را به بعضى ديگر دفع نمى كرد ديرها و معابد و كنشتها و مساجدى كه نام خدا در آنها بسيار برده مى شود ويران مى گرديد و هر كس خدا را يارى كند خداوند ياريش مى دهد زيرا خدا نيرومند مقتدر است (۴۰)
الَّذِينَ إِنْ مَكَّنَّاهُمْ فِي الْأَرْضِ أَقَامُوا الصَّلَاةَ وَآتَوُا الزَّكَاةَ وَأَمَرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَنَهَوْا عَنِ الْمُنْكَرِ وَلِلَّهِ عَاقِبَةُ الْأُمُورِ ﴿۴۱﴾
آنها كسانى هستند كه اگر در زمين به آنان قدرت بخشيديم نماز بر پا مى دارند و زكات مى دهند و امر به معروف و نهى از منكر مى كنند و سرانجام كارها با خداست (۴۱)
وَإِنْ يُكَذِّبُوكَ فَقَدْ كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوحٍ وَعَادٌ وَثَمُودُ ﴿۴۲﴾
اگر تكذيبت كردند، پيش از آنها قوم نوح، عاد، ثمود، (۴۲)
وَقَوْمُ إِبْرَاهِيمَ وَقَوْمُ لُوطٍ ﴿۴۳﴾
قوم ابراهيم، قوم لوط ، (۴۳)
وَأَصْحَابُ مَدْيَنَ وَكُذِّبَ مُوسَى فَأَمْلَيْتُ لِلْكَافِرِينَ ثُمَّ أَخَذْتُهُمْ فَكَيْفَ كَانَ نَكِيرِ ﴿۴۴﴾
و اصحاب مدين نيز (پيامبران خود را) تكذيب كردند و موسى هم تكذيب شد اما به آن كافران مهلت دادم، پس آن گاه بازخواستشان كردم و مؤاخذه ام سخت دشوار بود (۴۴)
فَكَأَيِّنْ مِنْ قَرْيَةٍ أَهْلَكْنَاهَا وَهِيَ ظَالِمَةٌ فَهِيَ خَاوِيَةٌ عَلَى عُرُوشِهَا وَبِئْرٍ مُعَطَّلَةٍ وَقَصْرٍ مَشِيدٍ ﴿۴۵﴾
چه بسيار قريه ها را كه مردمانش ستم پيشه بودند نابود كرديم كه واژگون شدند و چه چاههايى كه وانهاده شد و چه قصرهاى رفيع كه بى صاحب ماند (۴۵)
أَفَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَتَكُونَ لَهُمْ قُلُوبٌ يَعْقِلُونَ بِهَا أَوْ آذَانٌ يَسْمَعُونَ بِهَا فَإِنَّهَا لَا تَعْمَى الْأَبْصَارُ وَلَكِنْ تَعْمَى الْقُلُوبُ الَّتِي فِي الصُّدُورِ ﴿۴۶﴾
آيا آنها در زمين نگشتند كه تا دل آگاه و هشيار شوند و گوششان شنوا گردد، زيرا نه چشمها، بلكه دلهايى كه در سينه است نابينا مى گردد (۴۶)
وَيَسْتَعْجِلُونَكَ بِالْعَذَابِ وَلَنْ يُخْلِفَ اللَّهُ وَعْدَهُ وَإِنَّ يَوْمًا عِنْدَ رَبِّكَ كَأَلْفِ سَنَةٍ مِمَّا تَعُدُّونَ ﴿۴۷﴾
آنها به تعجيل از تو عذاب مى طلبند، خدا هرگز از وعدۀ خود تخلف نمى كند و به راستى يك روز نزد پروردگارت به اندازۀ يك هزار سال است كه شما به حساب مى آوريد (۴۷)
وَكَأَيِّنْ مِنْ قَرْيَةٍ أَمْلَيْتُ لَهَا وَهِيَ ظَالِمَةٌ ثُمَّ أَخَذْتُهَا وَإِلَيَّ الْمَصِيرُ ﴿۴۸﴾
چه بسيار آباديهايى كه مهلت دادم و اهلش ستمگر بودند، آن گاه آنها را گرفتم و بازگشت به سوى من است (۴۸)
قُلْ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّمَا أَنَا لَكُمْ نَذِيرٌ مُبِينٌ ﴿۴۹﴾
بگو: «اى مردم، من براى شما بيم دهندۀ آشكارى هستم » (۴۹)
فَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَرِزْقٌ كَرِيمٌ ﴿۵۰﴾
كسانى كه ايمان آورده اند و كارهاى شايسته كرده اند از رزق نيكو و آمرزش الهى برخوردارند، (۵۰)
وَالَّذِينَ سَعَوْا فِي آيَاتِنَا مُعَاجِزِينَ أُولَئِكَ أَصْحَابُ الْجَحِيمِ ﴿۵۱﴾
و آنان كه در رد و انكار آيات ما كوشيدند و مى پنداشتند كه ما را به ستوه مى آورند، از دوزخيانند (۵۱)
وَمَا أَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رَسُولٍ وَلَا نَبِيٍّ إِلَّا إِذَا تَمَنَّى أَلْقَى الشَّيْطَانُ فِي أُمْنِيَّتِهِ فَيَنْسَخُ اللَّهُ مَا يُلْقِي الشَّيْطَانُ ثُمَّ يُحْكِمُ اللَّهُ آيَاتِهِ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ ﴿۵۲﴾
ما پيش از تو رسول يا پيامبرى نفرستاديم جز آن كه وقتى مشغول خواندن آيات شد گرفتار القائات شيطان گرديد، اما خداوند القائات شيطان را مرتفع كرد و آيات خود را استحكام بخشيد، خداوند دانايى فرزانه است (۵۲)
لِيَجْعَلَ مَا يُلْقِي الشَّيْطَانُ فِتْنَةً لِلَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ وَالْقَاسِيَةِ قُلُوبُهُمْ وَإِنَّ الظَّالِمِينَ لَفِي شِقَاقٍ بَعِيدٍ ﴿۵۳﴾
تا القائات شيطان را آزمونى قرار دهد براى دل بيماران و سنگدلان و به راستى ستمگران در عداوت و ناسازگارى از حق بدورند، (۵۳)
وَلِيَعْلَمَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ أَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ فَيُؤْمِنُوا بِهِ فَتُخْبِتَ لَهُ قُلُوبُهُمْ وَإِنَّ اللَّهَ لَهَادِ الَّذِينَ آمَنُوا إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ ﴿۵۴﴾
و تا دانشمندان بدانند كه قرآن به راستى از جانب پروردگار توست و به آن ايمان بياورند و دلهايشان نرم شود و خداوند مؤمنان را به راه راست هدايت مى كند (۵۴)
وَلَا يَزَالُ الَّذِينَ كَفَرُوا فِي مِرْيَةٍ مِنْهُ حَتَّى تَأْتِيَهُمُ السَّاعَةُ بَغْتَةً أَوْ يَأْتِيَهُمْ عَذَابُ يَوْمٍ عَقِيمٍ ﴿۵۵﴾
و كافران هميشه به آن شك دارند تا ناگهان قيامت فرا رسد و يا عذاب روز بى پايان بر آنها فرود آيد (۵۵)
الْمُلْكُ يَوْمَئِذٍ لِلَّهِ يَحْكُمُ بَيْنَهُمْ فَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ فِي جَنَّاتِ النَّعِيمِ ﴿۵۶﴾
فرمانروايى آن روز مخصوص خداست و بين آنها داورى مى كند، اما مؤمنان نيكوكار در باغهاى پر نعمتى حضور دارند (۵۶)
وَالَّذِينَ كَفَرُوا وَكَذَّبُوا بِآيَاتِنَا فَأُولَئِكَ لَهُمْ عَذَابٌ مُهِينٌ ﴿۵۷﴾
و براى كافران و تكذيب كنندگان آيات ما عذاب خوار كننده اى است (۵۷)
وَالَّذِينَ هَاجَرُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ ثُمَّ قُتِلُوا أَوْ مَاتُوا لَيَرْزُقَنَّهُمُ اللَّهُ رِزْقًا حَسَنًا وَإِنَّ اللَّهَ لَهُوَ خَيْرُ الرَّازِقِينَ ﴿۵۸﴾
خداوند كسانى را كه در راه او تن به هجرت دادند و پس آن گاه كشته شدند يا مرگشان فرا رسيد روزى نيكويى خواهد داد و او بهترين روزى دهندگان است، (۵۸)
لَيُدْخِلَنَّهُمْ مُدْخَلًا يَرْضَوْنَهُ وَإِنَّ اللَّهَ لَعَلِيمٌ حَلِيمٌ ﴿۵۹﴾
بدون شك آنها را به جايى در آورد كه در آن خشنود باشند و به راستى خداوند داناى بردبار است (۵۹)
ذَلِكَ وَمَنْ عَاقَبَ بِمِثْلِ مَا عُوقِبَ بِهِ ثُمَّ بُغِيَ عَلَيْهِ لَيَنْصُرَنَّهُ اللَّهُ إِنَّ اللَّهَ لَعَفُوٌّ غَفُورٌ ﴿۶۰﴾
بدين خاطر هر كس به همان اندازه كه ستم ديده است مجازات كند، آن گاه باز بر او ستم كنند، خدا او را يارى خواهد كرد، زيرا خدا بخشايشگر و آمرزنده است (۶۰)
ذَلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ يُولِجُ اللَّيْلَ فِي النَّهَارِ وَيُولِجُ النَّهَارَ فِي اللَّيْلِ وَأَنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ بَصِيرٌ ﴿۶۱﴾
آن بدين خاطر است كه خداوند شب را در روز و روز را در شب مى آورد و خدا شنواى بيناست (۶۱)
ذَلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ هُوَ الْحَقُّ وَأَنَّ مَا يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ هُوَ الْبَاطِلُ وَأَنَّ اللَّهَ هُوَ الْعَلِيُّ الْكَبِيرُ ﴿۶۲﴾
در حقيقت اين است كه خدا حق است و جز او هر چه خوانده شود باطل است و به راستى كه خدا بلند مرتبۀ بزرگ است (۶۲)
أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ أَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَتُصْبِحُ الْأَرْضُ مُخْضَرَّةً إِنَّ اللَّهَ لَطِيفٌ خَبِيرٌ ﴿۶۳﴾
آيا نديدى كه خدا از آسمان آبى فرو فرستاد و زمين سبز و خرم شد، خداوند دقيق و آگاه است (۶۳)
لَهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ وَإِنَّ اللَّهَ لَهُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيدُ ﴿۶۴﴾
آنچه در آسمانها و زمين است از آن اوست و خدا بى نياز پسنديده است (۶۴)
أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ سَخَّرَ لَكُمْ مَا فِي الْأَرْضِ وَالْفُلْكَ تَجْرِي فِي الْبَحْرِ بِأَمْرِهِ وَيُمْسِكُ السَّمَاءَ أَنْ تَقَعَ عَلَى الْأَرْضِ إِلَّا بِإِذْنِهِ إِنَّ اللَّهَ بِالنَّاسِ لَرَءُوفٌ رَحِيمٌ ﴿۶۵﴾
آيا نديدى خداوند هر چه را كه در زمين است مسخّرتان كرد و به فرمان او كشتى در دريا روان است و او آسمان را نگه مى دارد تا جز به فرمانش بر زمين فرو نيفتد، زيرا خدا به مردم رءوف و مهربان است (۶۵)
وَهُوَ الَّذِي أَحْيَاكُمْ ثُمَّ يُمِيتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيكُمْ إِنَّ الْإِنْسَانَ لَكَفُورٌ ﴿۶۶﴾
اوست كه زنده تان كرد و پس آن گاه بميراند و بار ديگر زنده مى كند، به راستى كه انسان ناسپاس است (۶۶)
لِكُلِّ أُمَّةٍ جَعَلْنَا مَنْسَكًا هُمْ نَاسِكُوهُ فَلَا يُنَازِعُنَّكَ فِي الْأَمْرِ وَادْعُ إِلَى رَبِّكَ إِنَّكَ لَعَلَى هُدًى مُسْتَقِيمٍ ﴿۶۷﴾
براى هر امتى عبادتى مقرر كرديم تا آن را انجام دهد، پس نبايد در اين امر با تو به نزاع برخيزند، به سوى پروردگارت دعوت كن كه تو بر راه راست قرار دارى (۶۷)
وَإِنْ جَادَلُوكَ فَقُلِ اللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا تَعْمَلُونَ ﴿۶۸﴾
و اگر با تو از در جدل درآيند، بگو: «خداوند به كردارتان داناتر است (۶۸)
اللَّهُ يَحْكُمُ بَيْنَكُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فِيمَا كُنْتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ ﴿۶۹﴾
خداوند در روز قيامت ميان شما در موارد اختلافتان داورى خواهد كرد » (۶۹)
أَلَمْ تَعْلَمْ أَنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ مَا فِي السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ إِنَّ ذَلِكَ فِي كِتَابٍ إِنَّ ذَلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرٌ ﴿۷۰﴾
مگر نمى دانى خداوند دانندۀ همۀ آن چيزهايى است كه در آسمان و زمين است ؟ به راستى كه اين در كتابى است و مسلما براى خدا آسان است (۷۰)
وَيَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهِ سُلْطَانًا وَمَا لَيْسَ لَهُمْ بِهِ عِلْمٌ وَمَا لِلظَّالِمِينَ مِنْ نَصِيرٍ ﴿۷۱﴾
آنها جز خدا چيزهايى را مى پرستند كه دليلى برايش نيامده است و به آن آگاهى ندارند و ستمگران را ياورى نيست (۷۱)
وَإِذَا تُتْلَى عَلَيْهِمْ آيَاتُنَا بَيِّنَاتٍ تَعْرِفُ فِي وُجُوهِ الَّذِينَ كَفَرُوا الْمُنْكَرَ يَكَادُونَ يَسْطُونَ بِالَّذِينَ يَتْلُونَ عَلَيْهِمْ آيَاتِنَا قُلْ أَفَأُنَبِّئُكُمْ بِشَرٍّ مِنْ ذَلِكُمُ النَّارُ وَعَدَهَا اللَّهُ الَّذِينَ كَفَرُوا وَبِئْسَ الْمَصِيرُ ﴿۷۲﴾
به هنگام تلاوت آيات روشن ما در چهرۀ كافران چنان انكارى را مشاهده مى كنى كه نزديك است به آنهايى كه آيات ما را برايشان مى خوانند، حمله ور شوند، بگو: «بدتر از اين را به شما خبر بدهم ؟ همان آتشى است كه خدا به كافران وعده داده است و بد سرانجامى است » (۷۲)
يَا أَيُّهَا النَّاسُ ضُرِبَ مَثَلٌ فَاسْتَمِعُوا لَهُ إِنَّ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ لَنْ يَخْلُقُوا ذُبَابًا وَلَوِ اجْتَمَعُوا لَهُ وَإِنْ يَسْلُبْهُمُ الذُّبَابُ شَيْئًا لَا يَسْتَنْقِذُوهُ مِنْهُ ضَعُفَ الطَّالِبُ وَالْمَطْلُوبُ ﴿۷۳﴾
اى مردم به مثلى كه زده شده است گوش فرا دهيد: كسانى كه غير از خدا مى خوانيدشان هرگز قادر به خلق مگسى هم نيستند، اگر چه براى اين كار متفق شوند و اگر مگس چيزى از آنها بربايد قدرت پس گرفتنش را ندارند آرى طالب و مطلوب ناتوانند (۷۳)
مَا قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ إِنَّ اللَّهَ لَقَوِيٌّ عَزِيزٌ ﴿۷۴﴾
آنها خدا را آن گونه كه بايد نشناختند، زيرا خداوند نيرومندى مقتدر است (۷۴)
اللَّهُ يَصْطَفِي مِنَ الْمَلَائِكَةِ رُسُلًا وَمِنَ النَّاسِ إِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ بَصِيرٌ ﴿۷۵﴾
خداوند از فرشتگان و انسان رسولانى برمى گزيند، خداوند شنوايى بيناست (۷۵)
يَعْلَمُ مَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَإِلَى اللَّهِ تُرْجَعُ الْأُمُورُ ﴿۷۶﴾
خدا آينده و گذشتۀ آنها را مى داند و بازگشت همه چيز به سوى اوست (۷۶)
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ارْكَعُوا وَاسْجُدُوا وَاعْبُدُوا رَبَّكُمْ وَافْعَلُوا الْخَيْرَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ ﴿۷۷﴾
اى مؤمنان! راكع و ساجد پروردگارتان باشيد و او را بپرستيد و كار نيك انجام دهيد تا رستگار شويد، (۷۷)
وَجَاهِدُوا فِي اللَّهِ حَقَّ جِهَادِهِ هُوَ اجْتَبَاكُمْ وَمَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ مِلَّةَ أَبِيكُمْ إِبْرَاهِيمَ هُوَ سَمَّاكُمُ الْمُسْلِمِينَ مِنْ قَبْلُ وَفِي هَذَا لِيَكُونَ الرَّسُولُ شَهِيدًا عَلَيْكُمْ وَتَكُونُوا شُهَدَاءَ عَلَى النَّاسِ فَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَاعْتَصِمُوا بِاللَّهِ هُوَ مَوْلَاكُمْ فَنِعْمَ الْمَوْلَى وَنِعْمَ النَّصِيرُ ﴿۷۸﴾
و آن گونه كه شايسته است در راهش جهاد كنيد او شما را برگزيد و در دين مشقت و تنگنايى براى شما قرار نداد، اين همان كيش پدرتان ابراهيم است، او پيش از اين شما را مسلمان ناميد تا پيامبر گواهتان باشد و شما گواه بر مردم پس نماز را برپا داريد و زكات بدهيد و به خدا توسل جوييد كه او مولى و سرپرست شماست چه مولاى خوب و چه ياور شايسته اى (۷۸)
