بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
به نام خداوند بخشندۀ مهربان
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَجَعَلَ الظُّلُمَاتِ وَالنُّورَ ثُمَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بِرَبِّهِمْ يَعْدِلُونَ ﴿۱﴾
سپاس خداوندى را كه آسمانها و زمين را بيافريد و تاريكيها و روشنايى را پديد آورد و باز كافران به او شرك مى آورند (۱)
هُوَ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ طِينٍ ثُمَّ قَضَى أَجَلًا وَأَجَلٌ مُسَمًّى عِنْدَهُ ثُمَّ أَنْتُمْ تَمْتَرُونَ ﴿۲﴾
او كسى است كه شما را از گل بيافريد و مهلتى را برايتان مقرر داشت كه مدتش بر او آشكار است و با اين همه باز شك مى كنيد (۲)
وَهُوَ اللَّهُ فِي السَّمَاوَاتِ وَفِي الْأَرْضِ يَعْلَمُ سِرَّكُمْ وَجَهْرَكُمْ وَيَعْلَمُ مَا تَكْسِبُونَ ﴿۳﴾
او خداوند آسمانها و زمين است و نهان و آشكارتان را مى داند و از كردار شما آگاه است (۳)
وَمَا تَأْتِيهِمْ مِنْ آيَةٍ مِنْ آيَاتِ رَبِّهِمْ إِلَّا كَانُوا عَنْهَا مُعْرِضِينَ ﴿۴﴾
نشانى از نشانه هاى پروردگارشان برايشان نيامد جز آن كه از آن روى گردانيدند (۴)
فَقَدْ كَذَّبُوا بِالْحَقِّ لَمَّا جَاءَهُمْ فَسَوْفَ يَأْتِيهِمْ أَنْبَاءُ مَا كَانُوا بِهِ يَسْتَهْزِئُونَ ﴿۵﴾
آن گاه كه حق به سراغشان آمد انكارش كردند، پس به زودى خبر چيزهايى كه به مسخره گرفتند، برايشان خواهد آمد (۵)
أَلَمْ يَرَوْا كَمْ أَهْلَكْنَا مِنْ قَبْلِهِمْ مِنْ قَرْنٍ مَكَّنَّاهُمْ فِي الْأَرْضِ مَا لَمْ نُمَكِّنْ لَكُمْ وَأَرْسَلْنَا السَّمَاءَ عَلَيْهِمْ مِدْرَارًا وَجَعَلْنَا الْأَنْهَارَ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهِمْ فَأَهْلَكْنَاهُمْ بِذُنُوبِهِمْ وَأَنْشَأْنَا مِنْ بَعْدِهِمْ قَرْنًا آخَرِينَ ﴿۶﴾
مگر نديدند كه پيش از آنها چه بسيار مردم را هلاك كرديم ؟ اقوامى كه در زمين به آنها قدرت داده بوديم قدرتى كه به شما نداديم: بارانى پى گير از آسمان بر آنها بارانديم و رودها برايشان جارى ساختيم و آن گاه به كيفر گناهانى كه مرتكب شدند نابودشان كرديم و پس از آنها گروهى ديگر را پديد آورديم (۶)
وَلَوْ نَزَّلْنَا عَلَيْكَ كِتَابًا فِي قِرْطَاسٍ فَلَمَسُوهُ بِأَيْدِيهِمْ لَقَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا إِنْ هَذَا إِلَّا سِحْرٌ مُبِينٌ ﴿۷﴾
اگر نوشته اى بر كاغذ برايت بفرستيم كه با دست خود آن را لمس كنند، كافران باز هم خواهند گفت: «اين جز جادويى آشكار نيست » (۷)
وَقَالُوا لَوْلَا أُنْزِلَ عَلَيْهِ مَلَكٌ وَلَوْ أَنْزَلْنَا مَلَكًا لَقُضِيَ الْأَمْرُ ثُمَّ لَا يُنْظَرُونَ ﴿۸﴾
گفتند: «چرا فرشته اى بر او نازل نشده است ؟» اگر فرشته اى فرستاده بوديم، كار به پايان مى رسيد و به آنها ديگر مهلتى داده نمى شد (۸)
وَلَوْ جَعَلْنَاهُ مَلَكًا لَجَعَلْنَاهُ رَجُلًا وَلَلَبَسْنَا عَلَيْهِمْ مَا يَلْبِسُونَ ﴿۹﴾
اگر فرشته اى را مقرر مى داشتيم، بى ترديد او را به هيأت مردان درمى آورديم كه باز براى آنها جاى شبهه باقى مى ماند (۹)
وَلَقَدِ اسْتُهْزِئَ بِرُسُلٍ مِنْ قَبْلِكَ فَحَاقَ بِالَّذِينَ سَخِرُوا مِنْهُمْ مَا كَانُوا بِهِ يَسْتَهْزِئُونَ ﴿۱۰﴾
پيامبران پيش از تو را نيز مسخره كردند و سرانجام آن مسخره ها دامانشان را گرفت (۱۰)
قُلْ سِيرُوا فِي الْأَرْضِ ثُمَّ انْظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُكَذِّبِينَ ﴿۱۱﴾
بگو: «در زمين گردش كنيد تا ببينيد كه سرانجام تكذيب كنندگان چگونه بوده است » (۱۱)
قُلْ لِمَنْ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ قُلْ لِلَّهِ كَتَبَ عَلَى نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ لَيَجْمَعَنَّكُمْ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ لَا رَيْبَ فِيهِ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ فَهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ ﴿۱۲﴾
بگو: «آنچه در آسمانها و زمين است از آن كيست ؟» بگو: از آن خداست كه رحمت را بر خود مقرر داشته است و شما را در روز قيامت كه شك و ترديدى در آن نيست گرد بياورد و كسانى كه در زيان خود مى كوشند، ايمان نمى آورند (۱۲)
وَلَهُ مَا سَكَنَ فِي اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَهُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ ﴿۱۳﴾
هر آنچه در شب و روز آرام گيرد، او راست كه او شنواى داناست (۱۳)
قُلْ أَغَيْرَ اللَّهِ أَتَّخِذُ وَلِيًّا فَاطِرِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَهُوَ يُطْعِمُ وَلَا يُطْعَمُ قُلْ إِنِّي أُمِرْتُ أَنْ أَكُونَ أَوَّلَ مَنْ أَسْلَمَ وَلَا تَكُونَنَّ مِنَ الْمُشْرِكِينَ ﴿۱۴﴾
بگو: «آيا غير خدا را يار و ياور گيرم ؟ اوست كه آفرينندۀ آسمانها و زمين است و خود غذا مى دهد و از غذا بى نياز است » بگو: «من مأمورم نخستين كسى باشم كه اسلام آورد » و از مشركان نباش (۱۴)
قُلْ إِنِّي أَخَافُ إِنْ عَصَيْتُ رَبِّي عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ ﴿۱۵﴾
بگو: «اگر پروردگارم را نافرمانى كنم از عذاب آن روز بزرگ مى ترسم » (۱۵)
مَنْ يُصْرَفْ عَنْهُ يَوْمَئِذٍ فَقَدْ رَحِمَهُ وَذَلِكَ الْفَوْزُ الْمُبِينُ ﴿۱۶﴾
هر كس از عذاب آن روز در امان باشد مورد رحمتش قرار گرفته است و اين پيروزى آشكارى باشد (۱۶)
وَإِنْ يَمْسَسْكَ اللَّهُ بِضُرٍّ فَلَا كَاشِفَ لَهُ إِلَّا هُوَ وَإِنْ يَمْسَسْكَ بِخَيْرٍ فَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ ﴿۱۷﴾
اگر خدا بخواهد زيانى به تو برساند جز خودش كسى را ياراى دفع آن نيست و اگر بخواهد نصيبى به تو برساند بر هر چيز قادر است (۱۷)
وَهُوَ الْقَاهِرُ فَوْقَ عِبَادِهِ وَهُوَ الْحَكِيمُ الْخَبِيرُ ﴿۱۸﴾
او بر بندگانش مسلط و فرزانه اى آگاه است (۱۸)
قُلْ أَيُّ شَيْءٍ أَكْبَرُ شَهَادَةً قُلِ اللَّهُ شَهِيدٌ بَيْنِي وَبَيْنَكُمْ وَأُوحِيَ إِلَيَّ هَذَا الْقُرْآنُ لِأُنْذِرَكُمْ بِهِ وَمَنْ بَلَغَ أَئِنَّكُمْ لَتَشْهَدُونَ أَنَّ مَعَ اللَّهِ آلِهَةً أُخْرَى قُلْ لَا أَشْهَدُ قُلْ إِنَّمَا هُوَ إِلَهٌ وَاحِدٌ وَإِنَّنِي بَرِيءٌ مِمَّا تُشْرِكُونَ ﴿۱۹﴾
بگو: «كدامين گواهى بزرگتر است » بگو: «خدا ميان من و شما گواه است كه اين قرآن بر من وحى شده تا از طريق آن به شما و تمام كسانى كه به آنها مى رسد هشدار دهم آيا واقعا گواهى مى دهيد كه معبودهاى ديگرى جز خدا هست ؟» بگو: «من گواهى نمى دهم، بگو خداى يگانه فقط اوست و من از آنچه با او شريك قرار داده ايد بيزارم » (۱۹)
الَّذِينَ آتَيْنَاهُمُ الْكِتَابَ يَعْرِفُونَهُ كَمَا يَعْرِفُونَ أَبْنَاءَهُمُ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ فَهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ ﴿۲۰﴾
كسانى كه به آنها كتاب داده ايم به خوبى او را مى شناسند همان گونه كه فرزندان خود را مى شناسند، آنان كه در زيان خود مى كوشند ايمان نمى آورند (۲۰)
وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَى عَلَى اللَّهِ كَذِبًا أَوْ كَذَّبَ بِآيَاتِهِ إِنَّهُ لَا يُفْلِحُ الظَّالِمُونَ ﴿۲۱﴾
ستمكارتر از كسى كه بر خدا دروغ ببندد و يا آياتش را تكذيب كند كيست ؟ به راستى ستمكاران رستگار نخواهند شد (۲۱)
وَيَوْمَ نَحْشُرُهُمْ جَمِيعًا ثُمَّ نَقُولُ لِلَّذِينَ أَشْرَكُوا أَيْنَ شُرَكَاؤُكُمُ الَّذِينَ كُنْتُمْ تَزْعُمُونَ ﴿۲۲﴾
در آن روز كه همگان را گرد بياوريم به مشركان مى گوييم: «معبودهايى كه آنها را شريك خدا مى پنداشتيد كجا هستند؟» (۲۲)
ثُمَّ لَمْ تَكُنْ فِتْنَتُهُمْ إِلَّا أَنْ قَالُوا وَاللَّهِ رَبِّنَا مَا كُنَّا مُشْرِكِينَ ﴿۲۳﴾
آنها جز اين عذرى نخواهند داشت كه بگويند: «به آفريدگارمان خدا سوگند كه ما مشرك نبوديم » (۲۳)
انْظُرْ كَيْفَ كَذَبُوا عَلَى أَنْفُسِهِمْ وَضَلَّ عَنْهُمْ مَا كَانُوا يَفْتَرُونَ ﴿۲۴﴾
بنگر چگونه به خود دروغ گفتند و دروغى كه ساخته بودند نابود شد (۲۴)
وَمِنْهُمْ مَنْ يَسْتَمِعُ إِلَيْكَ وَجَعَلْنَا عَلَى قُلُوبِهِمْ أَكِنَّةً أَنْ يَفْقَهُوهُ وَفِي آذَانِهِمْ وَقْرًا وَإِنْ يَرَوْا كُلَّ آيَةٍ لَا يُؤْمِنُوا بِهَا حَتَّى إِذَا جَاءُوكَ يُجَادِلُونَكَ يَقُولُ الَّذِينَ كَفَرُوا إِنْ هَذَا إِلَّا أَسَاطِيرُ الْأَوَّلِينَ ﴿۲۵﴾
عدّه اى از آنها به تو گوش مى دهند و ما بر دلهايشان پرده افكنده ايم تا آن را درنيابند و گوشهايشان را سنگين كرديم و اگر هر معجزه اى ببينند ايمان نمى آورند تا اين كه نزد تو آيند و مجادله كنند و كافران گويند: «اين جز افسانه هاى گذشتگان نيست » (۲۵)
وَهُمْ يَنْهَوْنَ عَنْهُ وَيَنْأَوْنَ عَنْهُ وَإِنْ يُهْلِكُونَ إِلَّا أَنْفُسَهُمْ وَمَا يَشْعُرُونَ ﴿۲۶﴾
آنها مردم را از پيامبر باز مى دارند و خود نيز از او دورى مى جويند و غافلند كه جز خودشان را هلاك نمى كنند (۲۶)
وَلَوْ تَرَى إِذْ وُقِفُوا عَلَى النَّارِ فَقَالُوا يَا لَيْتَنَا نُرَدُّ وَلَا نُكَذِّبَ بِآيَاتِ رَبِّنَا وَنَكُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ ﴿۲۷﴾
اگر لحظه اى را بنگرى كه آنها را در برابر آتش نگهداشته اند كه مى گويند: «اى كاش بازمى گشتيم و آيات پروردگارمان را تكذيب نمى كرديم و مؤمن بوديم » (۲۷)
بَلْ بَدَا لَهُمْ مَا كَانُوا يُخْفُونَ مِنْ قَبْلُ وَلَوْ رُدُّوا لَعَادُوا لِمَا نُهُوا عَنْهُ وَإِنَّهُمْ لَكَاذِبُونَ ﴿۲۸﴾
آرى آنچه كه پيش از اين بر آنها مستور بود اينك آشكار شده و اگر هم بازگردانده شوند، به آنچه از آن نهى شده اند باز مى گردند، اينان دروغگو هستند (۲۸)
وَقَالُوا إِنْ هِيَ إِلَّا حَيَاتُنَا الدُّنْيَا وَمَا نَحْنُ بِمَبْعُوثِينَ ﴿۲۹﴾
گفتند: «جز زندگى اين دنيا چيزى نيست و ما هرگز زنده نخواهيم شد » (۲۹)
وَلَوْ تَرَى إِذْ وُقِفُوا عَلَى رَبِّهِمْ قَالَ أَلَيْسَ هَذَا بِالْحَقِّ قَالُوا بَلَى وَرَبِّنَا قَالَ فَذُوقُوا الْعَذَابَ بِمَا كُنْتُمْ تَكْفُرُونَ ﴿۳۰﴾
اگر آنها را وقتى در پيشگاه پروردگارشان ايستاده اند ببينى كه خطاب رسد: «آيا اين حق نيست ؟» بگويند: «قسم به خدا كه آرى » خطاب مى آيد: «اينك به كيفر انكارتان عذاب را بچشيد » (۳۰)
قَدْ خَسِرَ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِلِقَاءِ اللَّهِ حَتَّى إِذَا جَاءَتْهُمُ السَّاعَةُ بَغْتَةً قَالُوا يَا حَسْرَتَنَا عَلَى مَا فَرَّطْنَا فِيهَا وَهُمْ يَحْمِلُونَ أَوْزَارَهُمْ عَلَى ظُهُورِهِمْ أَلَا سَاءَ مَا يَزِرُونَ ﴿۳۱﴾
آنان كه لقاى پروردگار را انكار كردند بى ترديد زيان ديدند، هنگامى كه ناگهان قيامت در رسد بگويند: «افسوس كه كوتاهى كرديم » آنها گناهان خود را بر دوش مى كشند و چه بد بارى را حمل مى كنند (۳۱)
وَمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا إِلَّا لَعِبٌ وَلَهْوٌ وَلَلدَّارُ الْآخِرَةُ خَيْرٌ لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ﴿۳۲﴾
چرا نمى انديشيد كه زندگى دنيا جز بازيچه و سرگرمى نيست و سراى آخرت پرهيزگاران را بهتر است (۳۲)
قَدْ نَعْلَمُ إِنَّهُ لَيَحْزُنُكَ الَّذِي يَقُولُونَ فَإِنَّهُمْ لَا يُكَذِّبُونَكَ وَلَكِنَّ الظَّالِمِينَ بِآيَاتِ اللَّهِ يَجْحَدُونَ ﴿۳۳﴾
مى دانيم كه گفته هاى كافران غمگينت مى كند اما آنها تو را تكذيب نمى كنند بلكه ستمكارانى هستند كه آيات الهى را انكار مى كنند (۳۳)
وَلَقَدْ كُذِّبَتْ رُسُلٌ مِنْ قَبْلِكَ فَصَبَرُوا عَلَى مَا كُذِّبُوا وَأُوذُوا حَتَّى أَتَاهُمْ نَصْرُنَا وَلَا مُبَدِّلَ لِكَلِمَاتِ اللَّهِ وَلَقَدْ جَاءَكَ مِنْ نَبَإِ الْمُرْسَلِينَ ﴿۳۴﴾
پيامبران پيش از تو تكذيب شدند و در برابر تكذيب صبورى پيشه كردند و آزار ديدند تا يارى ما به آنها رسيد، هيچ چيز نمى تواند كلام خدا را تغيير دهد بى ترديد اخبار پيامبران به تو رسيده است (۳۴)
وَإِنْ كَانَ كَبُرَ عَلَيْكَ إِعْرَاضُهُمْ فَإِنِ اسْتَطَعْتَ أَنْ تَبْتَغِيَ نَفَقًا فِي الْأَرْضِ أَوْ سُلَّمًا فِي السَّمَاءِ فَتَأْتِيَهُمْ بِآيَةٍ وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لَجَمَعَهُمْ عَلَى الْهُدَى فَلَا تَكُونَنَّ مِنَ الْجَاهِلِينَ ﴿۳۵﴾
اگر اعراض آنها بر تو گران آمد، چنانچه بتوانى سوراخى در زمين پيدا كن يا نردبانى به آسمان بركش و نشانه اى براى آنها بياور، اما اگر خدا بخواهد آنها را بر هدايت خود گرد مى آورد پس هرگز از نادانان مباش (۳۵)
إِنَّمَا يَسْتَجِيبُ الَّذِينَ يَسْمَعُونَ وَالْمَوْتَى يَبْعَثُهُمُ اللَّهُ ثُمَّ إِلَيْهِ يُرْجَعُونَ ﴿۳۶﴾
تنها كسانى دعوت تو را اجابت مى كنند كه گوش شنوا دارند، خدا مردگان را برمى انگيزاند، سپس به سوى او بازگردانده مى شوند (۳۶)
وَقَالُوا لَوْلَا نُزِّلَ عَلَيْهِ آيَةٌ مِنْ رَبِّهِ قُلْ إِنَّ اللَّهَ قَادِرٌ عَلَى أَنْ يُنَزِّلَ آيَةً وَلَكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ ﴿۳۷﴾
گفتند: «چرا معجزه اى از طرف پروردگارش بر او نازل نشده است ؟» بگو: «خدا قادر است معجزه اى نازل كند ولى بيشتر آنها نمى دانند » (۳۷)
وَمَا مِنْ دَابَّةٍ فِي الْأَرْضِ وَلَا طَائِرٍ يَطِيرُ بِجَنَاحَيْهِ إِلَّا أُمَمٌ أَمْثَالُكُمْ مَا فَرَّطْنَا فِي الْكِتَابِ مِنْ شَيْءٍ ثُمَّ إِلَى رَبِّهِمْ يُحْشَرُونَ ﴿۳۸﴾
هيچ جنبنده اى در زمين نيست و هيچ پرنده اى با دو بال خود پرواز نمى كند مگر اين كه امتهايى مانند شما هستند، ما در اين كتاب هيچ چيز را فرو گذار نكرديم سپس به سوى پروردگارشان محشور خواهند شد (۳۸)
وَالَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا صُمٌّ وَبُكْمٌ فِي الظُّلُمَاتِ مَنْ يَشَإِ اللَّهُ يُضْلِلْهُ وَمَنْ يَشَأْ يَجْعَلْهُ عَلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ ﴿۳۹﴾
تكذيب كنندگان آيات ما كر و لالهايى هستند در تاريكى خداوند هر كه را بخواهد از هدايت خود محروم مى كند و هر كس را اراده كند به راه راست مى آورد (۳۹)
قُلْ أَرَأَيْتَكُمْ إِنْ أَتَاكُمْ عَذَابُ اللَّهِ أَوْ أَتَتْكُمُ السَّاعَةُ أَغَيْرَ اللَّهِ تَدْعُونَ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ ﴿۴۰﴾
بگو: «اگر راست مى گوييد آيا به اين انديشيده ايد كه چنانچه عذاب خدا بيايد و يا رستاخيز برپا شود جز خدا چه كسى را مى خوانيد؟ (۴۰)
بَلْ إِيَّاهُ تَدْعُونَ فَيَكْشِفُ مَا تَدْعُونَ إِلَيْهِ إِنْ شَاءَ وَتَنْسَوْنَ مَا تُشْرِكُونَ ﴿۴۱﴾
تنها او را مى خوانيد و اگر اراده كند مشكلى را كه براى آن او را مى خوانديد برطرف مى سازد و آنچه را شريك او پنداريد فراموش خواهيد كرد » (۴۱)
وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا إِلَى أُمَمٍ مِنْ قَبْلِكَ فَأَخَذْنَاهُمْ بِالْبَأْسَاءِ وَالضَّرَّاءِ لَعَلَّهُمْ يَتَضَرَّعُونَ ﴿۴۲﴾
ما فرستادگانى براى امتهاى پيش از تو روانه كرديم و آنها را به رنج و سختيها گرفتار ساختيم تا زارى كنند (۴۲)
فَلَوْلَا إِذْ جَاءَهُمْ بَأْسُنَا تَضَرَّعُوا وَلَكِنْ قَسَتْ قُلُوبُهُمْ وَزَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطَانُ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ ﴿۴۳﴾
چرا هنگامى كه عذاب ما به آنها رسيد زارى نكردند؟ بلكه دلهايشان سخت شد و شيطان كردار آنها را در نظرشان آراست ؟ (۴۳)
فَلَمَّا نَسُوا مَا ذُكِّرُوا بِهِ فَتَحْنَا عَلَيْهِمْ أَبْوَابَ كُلِّ شَيْءٍ حَتَّى إِذَا فَرِحُوا بِمَا أُوتُوا أَخَذْنَاهُمْ بَغْتَةً فَإِذَا هُمْ مُبْلِسُونَ ﴿۴۴﴾
چون اندرزها را فراموش كردند درهاى همه چيز را به روى آنها گشوديم تا چون به آنچه يافته بودند شاد شوند، ناگهان آنها را فرو گرفتيم و در اين هنگام بود كه همه مأيوس شدند (۴۴)
فَقُطِعَ دَابِرُ الْقَوْمِ الَّذِينَ ظَلَمُوا وَالْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ ﴿۴۵﴾
و ريشۀ ستمكاران قطع شد، سپاس خدايى را كه پروردگار جهانيان است (۴۵)
قُلْ أَرَأَيْتُمْ إِنْ أَخَذَ اللَّهُ سَمْعَكُمْ وَأَبْصَارَكُمْ وَخَتَمَ عَلَى قُلُوبِكُمْ مَنْ إِلَهٌ غَيْرُ اللَّهِ يَأْتِيكُمْ بِهِ انْظُرْ كَيْفَ نُصَرِّفُ الْآيَاتِ ثُمَّ هُمْ يَصْدِفُونَ ﴿۴۶﴾
بگو: «اگر خدا گوش و چشم شما را بگيرد و بر دلهايتان مهر بزند كدام معبود جز خدا مى تواند آنها را به شما بازگرداند؟» ببين چگونه آيات را به شيوه هاى گوناگون روشن مى كنيم، باز روى مى گردانند (۴۶)
قُلْ أَرَأَيْتَكُمْ إِنْ أَتَاكُمْ عَذَابُ اللَّهِ بَغْتَةً أَوْ جَهْرَةً هَلْ يُهْلَكُ إِلَّا الْقَوْمُ الظَّالِمُونَ ﴿۴۷﴾
بگو: «اگر عذاب خدا ناگهان و آشكارا به سراغ شما بيايد چه خواهيد كرد، آيا جز ستمكاران هلاك خواهند شد؟» (۴۷)
وَمَا نُرْسِلُ الْمُرْسَلِينَ إِلَّا مُبَشِّرِينَ وَمُنْذِرِينَ فَمَنْ آمَنَ وَأَصْلَحَ فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ ﴿۴۸﴾
ما پيامبران را جز براى بشارت و هشدار نفرستاديم آنان كه ايمان آوردند و نيكوكارى پيشه كردند نه ترسى دارند و نه غمگين مى شوند (۴۸)
وَالَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا يَمَسُّهُمُ الْعَذَابُ بِمَا كَانُوا يَفْسُقُونَ ﴿۴۹﴾
به تكذيب كنندگان آيات ما به كيفر نافرمانيشان عذاب خواهد رسيد (۴۹)
قُلْ لَا أَقُولُ لَكُمْ عِنْدِي خَزَائِنُ اللَّهِ وَلَا أَعْلَمُ الْغَيْبَ وَلَا أَقُولُ لَكُمْ إِنِّي مَلَكٌ إِنْ أَتَّبِعُ إِلَّا مَا يُوحَى إِلَيَّ قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الْأَعْمَى وَالْبَصِيرُ أَفَلَا تَتَفَكَّرُونَ ﴿۵۰﴾
بگو: «نمى گويم گنجهاى خدا نزد من است و غيب نمى دانم و به شما نمى گويم فرشته هستم، جز از چيزى كه به من وحى مى شود پيروى نمى كنم،» بگو: «آيا كور و بينا برابرند؟ چرا فكر نمى كنيد » (۵۰)
وَأَنْذِرْ بِهِ الَّذِينَ يَخَافُونَ أَنْ يُحْشَرُوا إِلَى رَبِّهِمْ لَيْسَ لَهُمْ مِنْ دُونِهِ وَلِيٌّ وَلَا شَفِيعٌ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ ﴿۵۱﴾
كسانى را كه مى ترسند در پيشگاه پروردگارشان گرد آيند به اين كتاب هشدار ده، جز او فريادرس و شفيعى نيست، كه پرهيزگارى پيشه كنند (۵۱)
وَلَا تَطْرُدِ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ مَا عَلَيْكَ مِنْ حِسَابِهِمْ مِنْ شَيْءٍ وَمَا مِنْ حِسَابِكَ عَلَيْهِمْ مِنْ شَيْءٍ فَتَطْرُدَهُمْ فَتَكُونَ مِنَ الظَّالِمِينَ ﴿۵۲﴾
كسانى را كه صبح و شام پروردگارشان را مى خوانند و خشنودى او را مى خواهند از خود دور مكن، نه حساب آنها بر عهدۀ توست و نه حساب تو بر عهدۀ آنها اگر آنها را طرد كنى از ستمكاران خواهى بود (۵۲)
وَكَذَلِكَ فَتَنَّا بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لِيَقُولُوا أَهَؤُلَاءِ مَنَّ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنْ بَيْنِنَا أَلَيْسَ اللَّهُ بِأَعْلَمَ بِالشَّاكِرِينَ ﴿۵۳﴾
بدين گونه آنها را به يكديگر آزموديم تا بگويند: «اينها هستند كه خدا از ميان ما به آنها نعمت داد » آيا خدا شكركنندگان را بهتر نمى شناسد (۵۳)
وَإِذَا جَاءَكَ الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِآيَاتِنَا فَقُلْ سَلَامٌ عَلَيْكُمْ كَتَبَ رَبُّكُمْ عَلَى نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ أَنَّهُ مَنْ عَمِلَ مِنْكُمْ سُوءًا بِجَهَالَةٍ ثُمَّ تَابَ مِنْ بَعْدِهِ وَأَصْلَحَ فَأَنَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ ﴿۵۴﴾
هر وقت ايمان آوردگان به آيات ما نزد تو آمدند به آنها بگو: «درود بر شما، پروردگارتان رحمت را بر خود فرض كرده، هر كس به جهالت مرتكب كار زشتى شود و بعد توبه و نيكوكارى كند البته خداوند بخشندۀ مهربان است » (۵۴)
وَكَذَلِكَ نُفَصِّلُ الْآيَاتِ وَلِتَسْتَبِينَ سَبِيلُ الْمُجْرِمِينَ ﴿۵۵﴾
اين چنين آيات را توضيح مى دهيم تا راه گناهكاران آشكار شود (۵۵)
قُلْ إِنِّي نُهِيتُ أَنْ أَعْبُدَ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ قُلْ لَا أَتَّبِعُ أَهْوَاءَكُمْ قَدْ ضَلَلْتُ إِذًا وَمَا أَنَا مِنَ الْمُهْتَدِينَ ﴿۵۶﴾
بگو: «من از پرستيدن چيزهايى كه شما به غير خدا مى خوانيد نهى شده ام » بگو: «من از هوسهاى شما پيروى نمى كنم اگر چنين كنم گمراه شده ام و از هدايت يافتگان نخواهم بود» (۵۶)
قُلْ إِنِّي عَلَى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّي وَكَذَّبْتُمْ بِهِ مَا عِنْدِي مَا تَسْتَعْجِلُونَ بِهِ إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ يَقُصُّ الْحَقَّ وَهُوَ خَيْرُ الْفَاصِلِينَ ﴿۵۷﴾
بگو: «من دليل روشنى از پروردگارم دارم و شما آن را تكذيب كرده ايد، چيزى كه بدان شتاب داريد نزد من نيست، حكم و فرمان تنها از آن خداست حق را بيان مى كند و او بهترين داوران است » (۵۷)
قُلْ لَوْ أَنَّ عِنْدِي مَا تَسْتَعْجِلُونَ بِهِ لَقُضِيَ الْأَمْرُ بَيْنِي وَبَيْنَكُمْ وَاللَّهُ أَعْلَمُ بِالظَّالِمِينَ ﴿۵۸﴾
بگو: «اگر چيزى كه بدان شتاب داريد نزد من بود، كارم با شما به پايان رسيده بود و خدا ستمكاران را بهتر مى شناسد » (۵۸)
وَعِنْدَهُ مَفَاتِحُ الْغَيْبِ لَا يَعْلَمُهَا إِلَّا هُوَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَمَا تَسْقُطُ مِنْ وَرَقَةٍ إِلَّا يَعْلَمُهَا وَلَا حَبَّةٍ فِي ظُلُمَاتِ الْأَرْضِ وَلَا رَطْبٍ وَلَا يَابِسٍ إِلَّا فِي كِتَابٍ مُبِينٍ ﴿۵۹﴾
كليدهاى غيب نزد اوست و جز او كسى به آن واقف نيست، آنچه را در خشكى و درياست مى داند، هيچ برگى بى آگاهى او نمى افتد و هيچ دانه اى در نهانگاه زمين نمى ماند و هيچ تر و خشكى نيست جز اين كه در كتاب مبين مسطور است (۵۹)
وَهُوَ الَّذِي يَتَوَفَّاكُمْ بِاللَّيْلِ وَيَعْلَمُ مَا جَرَحْتُمْ بِالنَّهَارِ ثُمَّ يَبْعَثُكُمْ فِيهِ لِيُقْضَى أَجَلٌ مُسَمًّى ثُمَّ إِلَيْهِ مَرْجِعُكُمْ ثُمَّ يُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ ﴿۶۰﴾
اوست كه در شب شما را قبض روح مى كند و كردار روزتان را مى داند شما را در روز برمى انگيزاند تا موعد سرآيد و پس آن گاه كه به سويش باز خواهيد گشت شما را به كردارتان آگاه مى كند (۶۰)
وَهُوَ الْقَاهِرُ فَوْقَ عِبَادِهِ وَيُرْسِلُ عَلَيْكُمْ حَفَظَةً حَتَّى إِذَا جَاءَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ تَوَفَّتْهُ رُسُلُنَا وَهُمْ لَا يُفَرِّطُونَ ﴿۶۱﴾
او بر بندگانش مسلط است و مراقبانى بر شما مى فرستد، تا زمانى كه يكى از شما را مرگ فرا رسد، فرستادگان ما جانش را بگيرند و كوتاهى نخواهند كرد (۶۱)
ثُمَّ رُدُّوا إِلَى اللَّهِ مَوْلَاهُمُ الْحَقِّ أَلَا لَهُ الْحُكْمُ وَهُوَ أَسْرَعُ الْحَاسِبِينَ ﴿۶۲﴾
آن گاه به سوى خدا كه مولاى حقيقى آنهاست باز مى گردند، بدانيد داورى مخصوص اوست و او زود شمارترين حسابرسان است (۶۲)
قُلْ مَنْ يُنَجِّيكُمْ مِنْ ظُلُمَاتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ تَدْعُونَهُ تَضَرُّعًا وَخُفْيَةً لَئِنْ أَنْجَانَا مِنْ هَذِهِ لَنَكُونَنَّ مِنَ الشَّاكِرِينَ ﴿۶۳﴾
بگو: «چه كسى شما را از خطرات خشكى و دريا مى رهاند؟ آن گاه كه او را به زارى و نهانى مى خوانيد كه اگر ما را نجات دهد از شكرگزاران خواهيم بود » (۶۳)
قُلِ اللَّهُ يُنَجِّيكُمْ مِنْهَا وَمِنْ كُلِّ كَرْبٍ ثُمَّ أَنْتُمْ تُشْرِكُونَ ﴿۶۴﴾
بگو: «خدا شما را از آنها و هر مشكلى مى رهاند، باز هم شرك مى آوريد » (۶۴)
قُلْ هُوَ الْقَادِرُ عَلَى أَنْ يَبْعَثَ عَلَيْكُمْ عَذَابًا مِنْ فَوْقِكُمْ أَوْ مِنْ تَحْتِ أَرْجُلِكُمْ أَوْ يَلْبِسَكُمْ شِيَعًا وَيُذِيقَ بَعْضَكُمْ بَأْسَ بَعْضٍ انْظُرْ كَيْفَ نُصَرِّفُ الْآيَاتِ لَعَلَّهُمْ يَفْقَهُونَ ﴿۶۵﴾
بگو: «خدا قادر است كه از بالا و يا از زير پايتان عذابى بر شما بفرستد يا شما را به اختلاف و پراكندگى درافكند و عذاب گروهى را به گروه ديگر بچشاند » بنگر چگونه آيات را گوناگون بيان مى كنيم تا دريابند (۶۵)
وَكَذَّبَ بِهِ قَوْمُكَ وَهُوَ الْحَقُّ قُلْ لَسْتُ عَلَيْكُمْ بِوَكِيلٍ ﴿۶۶﴾
قوم تو قرآن را انكار كردند در صورتى كه حق است بگو: «من نگهبان شما نيستم (۶۶)
لِكُلِّ نَبَإٍ مُسْتَقَرٌّ وَسَوْفَ تَعْلَمُونَ ﴿۶۷﴾
هر خبر را وقت وقوعى است و به زودى خواهيد دانست » (۶۷)
وَإِذَا رَأَيْتَ الَّذِينَ يَخُوضُونَ فِي آيَاتِنَا فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ حَتَّى يَخُوضُوا فِي حَدِيثٍ غَيْرِهِ وَإِمَّا يُنْسِيَنَّكَ الشَّيْطَانُ فَلَا تَقْعُدْ بَعْدَ الذِّكْرَى مَعَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ ﴿۶۸﴾
و چون كسانى را ديدى كه آيات ما را به مسخره مى گيرند، روى بگردان تا سخن ديگرى ساز كنند و اگر شيطان باعث شد فراموش كنى پس از يادآورى با گروه ستمگران منشين (۶۸)
وَمَا عَلَى الَّذِينَ يَتَّقُونَ مِنْ حِسَابِهِمْ مِنْ شَيْءٍ وَلَكِنْ ذِكْرَى لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ ﴿۶۹﴾
چيزى از حساب آنها به عهدۀ پرهيزگاران نيست ولى براى يادآورى است كه پرهيزگارى پيشه كنند (۶۹)
وَذَرِ الَّذِينَ اتَّخَذُوا دِينَهُمْ لَعِبًا وَلَهْوًا وَغَرَّتْهُمُ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا وَذَكِّرْ بِهِ أَنْ تُبْسَلَ نَفْسٌ بِمَا كَسَبَتْ لَيْسَ لَهَا مِنْ دُونِ اللَّهِ وَلِيٌّ وَلَا شَفِيعٌ وَإِنْ تَعْدِلْ كُلَّ عَدْلٍ لَا يُؤْخَذْ مِنْهَا أُولَئِكَ الَّذِينَ أُبْسِلُوا بِمَا كَسَبُوا لَهُمْ شَرَابٌ مِنْ حَمِيمٍ وَعَذَابٌ أَلِيمٌ بِمَا كَانُوا يَكْفُرُونَ ﴿۷۰﴾
كسانى را كه آيين خود را بازيچه و سرگرمى گرفته اند و زندگى دنيا فريبشان داده است رها كن و به قرآن اندرزشان بده تا گرفتار اعمالشان نشوند، جز خدا دادرس و شفيعى ندارند و هر فديه اى بدهند پذيرفته نخواهد شد، آنها كسانى هستند كه گرفتار اعمالشان شده اند و كيفر كفرشان جرعه هايى از آب جوشان و عذاب دردناك است (۷۰)
قُلْ أَنَدْعُو مِنْ دُونِ اللَّهِ مَا لَا يَنْفَعُنَا وَلَا يَضُرُّنَا وَنُرَدُّ عَلَى أَعْقَابِنَا بَعْدَ إِذْ هَدَانَا اللَّهُ كَالَّذِي اسْتَهْوَتْهُ الشَّيَاطِينُ فِي الْأَرْضِ حَيْرَانَ لَهُ أَصْحَابٌ يَدْعُونَهُ إِلَى الْهُدَى ائْتِنَا قُلْ إِنَّ هُدَى اللَّهِ هُوَ الْهُدَى وَأُمِرْنَا لِنُسْلِمَ لِرَبِّ الْعَالَمِينَ ﴿۷۱﴾
بگو: «آيا غير از خدا چيزى را بخوانيم كه سود و زيانى به حال ما ندارد و بعد از هدايت شدن از جانب خدا به گذشته بازگرديم تا همچون كسى باشيم كه بر اثر وسوسه هاى شياطين راه را گم كرده و سرگردان مانده است، در حالى كه ياران او به هدايت دعوتش مى كنند كه به سوى ما بيا » بگو: «فقط راهنمايى خداوند هدايت است و مأموريم كه تسليم پروردگار جهانيان باشيم » (۷۱)
وَأَنْ أَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَاتَّقُوهُ وَهُوَ الَّذِي إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ ﴿۷۲﴾
نماز را برپا داريد و از خدا بپرهيزيد كه در پيشگاهش محشور مى شويد (۷۲)
وَهُوَ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ بِالْحَقِّ وَيَوْمَ يَقُولُ كُنْ فَيَكُونُ قَوْلُهُ الْحَقُّ وَلَهُ الْمُلْكُ يَوْمَ يُنْفَخُ فِي الصُّورِ عَالِمُ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ وَهُوَ الْحَكِيمُ الْخَبِيرُ ﴿۷۳﴾
اوست كه آسمانها و زمين را به حق بيافريد و روزى كه بگويد باش، موجود مى شود، گفتار او حق است و روزى كه در صور دميده شود فرمانروايى از آن اوست كه داناى نهان و آشكار و فرزانه اى آگاه است (۷۳)
وَإِذْ قَالَ إِبْرَاهِيمُ لِأَبِيهِ آزَرَ أَتَتَّخِذُ أَصْنَامًا آلِهَةً إِنِّي أَرَاكَ وَقَوْمَكَ فِي ضَلَالٍ مُبِينٍ ﴿۷۴﴾
آن گاه كه ابراهيم به پدرش آزر گفت: «آيا بتها را به خدايى برگزيده اى ؟ من تو و قومت را به وضوح در گمراهى مى بينم » (۷۴)
وَكَذَلِكَ نُرِي إِبْرَاهِيمَ مَلَكُوتَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَلِيَكُونَ مِنَ الْمُوقِنِينَ ﴿۷۵﴾
اين چنين ملكوت آسمانها و زمين را به ابراهيم نشان داديم تا از اهل يقين گردد (۷۵)
فَلَمَّا جَنَّ عَلَيْهِ اللَّيْلُ رَأَى كَوْكَبًا قَالَ هَذَا رَبِّي فَلَمَّا أَفَلَ قَالَ لَا أُحِبُّ الْآفِلِينَ ﴿۷۶﴾
هنگامى كه شب بر او تاريك شد، ستاره را مشاهده كرد و گفت: «اين پروردگار من است » و چون غروب كرد گفت: «غروب كنندگان را دوست ندارم » (۷۶)
فَلَمَّا رَأَى الْقَمَرَ بَازِغًا قَالَ هَذَا رَبِّي فَلَمَّا أَفَلَ قَالَ لَئِنْ لَمْ يَهْدِنِي رَبِّي لَأَكُونَنَّ مِنَ الْقَوْمِ الضَّالِّينَ ﴿۷۷﴾
آن گاه كه سرزدن ماه را ديد گفت: «اين پروردگار من است» و چون غروب كرد گفت: «اگر پروردگارم مرا راهنمايى نكند در گمراهى خواهم بود » (۷۷)
فَلَمَّا رَأَى الشَّمْسَ بَازِغَةً قَالَ هَذَا رَبِّي هَذَا أَكْبَرُ فَلَمَّا أَفَلَتْ قَالَ يَا قَوْمِ إِنِّي بَرِيءٌ مِمَّا تُشْرِكُونَ ﴿۷۸﴾
و چون خورشيد را تابان ديد، گفت: «اين پروردگار من است، اين بزرگتر است،» اما وقتى غروب كرد گفت: «اى قوم من! من از آنچه شريك خدا قرار مى دهيد بيزارم (۷۸)
إِنِّي وَجَّهْتُ وَجْهِيَ لِلَّذِي فَطَرَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ حَنِيفًا وَمَا أَنَا مِنَ الْمُشْرِكِينَ ﴿۷۹﴾
من به اخلاص روى به سوى كسى آوردم كه آسمانها و زمين را آفريده است و مشرك نيستم » (۷۹)
وَحَاجَّهُ قَوْمُهُ قَالَ أَتُحَاجُّونِّي فِي اللَّهِ وَقَدْ هَدَانِ وَلَا أَخَافُ مَا تُشْرِكُونَ بِهِ إِلَّا أَنْ يَشَاءَ رَبِّي شَيْئًا وَسِعَ رَبِّي كُلَّ شَيْءٍ عِلْمًا أَفَلَا تَتَذَكَّرُونَ ﴿۸۰﴾
وقتى قومش با او به جدل پرداختند، گفت: «چرا دربارۀ خدا با من جدل مى كنيد در حالى كه هدايتم كرده است ؟ من از آنچه شريك او قرار مى دهيد نمى ترسم، مگر پروردگارم چيزى را بخواهد كه دانش او همه چيز را دربرگرفته است، چرا پند نمى گيريد؟ (۸۰)
وَكَيْفَ أَخَافُ مَا أَشْرَكْتُمْ وَلَا تَخَافُونَ أَنَّكُمْ أَشْرَكْتُمْ بِاللَّهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهِ عَلَيْكُمْ سُلْطَانًا فَأَيُّ الْفَرِيقَيْنِ أَحَقُّ بِالْأَمْنِ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ ﴿۸۱﴾
چرا از چيزى كه شريك او پنداشته ايد بترسم در صورتى كه شما چيزهايى را كه هيچ دليلى دربارۀ آن برايتان نازل نكرده است شريك او قرار داده ايد و نمى ترسيد» اگر مى دانيد: كداميك از اين دو گروه به ايمنى سزاوارتر است ؟ (۸۱)
الَّذِينَ آمَنُوا وَلَمْ يَلْبِسُوا إِيمَانَهُمْ بِظُلْمٍ أُولَئِكَ لَهُمُ الْأَمْنُ وَهُمْ مُهْتَدُونَ ﴿۸۲﴾
آنان كه ايمان آورده اند و ايمان خود را به شرك نيالوده اند، ايمنى خاص آنهاست و آنان هدايت شدگانند (۸۲)
وَتِلْكَ حُجَّتُنَا آتَيْنَاهَا إِبْرَاهِيمَ عَلَى قَوْمِهِ نَرْفَعُ دَرَجَاتٍ مَنْ نَشَاءُ إِنَّ رَبَّكَ حَكِيمٌ عَلِيمٌ ﴿۸۳﴾
اين است دليل هاى ما كه به ابراهيم در برابر قومش داديم، درجات هر كس را بخواهيم بالا مى بريم، پروردگارت فرزانۀ داناست (۸۳)
وَوَهَبْنَا لَهُ إِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ كُلًّا هَدَيْنَا وَنُوحًا هَدَيْنَا مِنْ قَبْلُ وَمِنْ ذُرِّيَّتِهِ دَاوُودَ وَسُلَيْمَانَ وَأَيُّوبَ وَيُوسُفَ وَمُوسَى وَهَارُونَ وَكَذَلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ ﴿۸۴﴾
اسحاق و يعقوب را به او بخشيديم و همه را هدايت كرديم و نوح را پيش از اين هدايت كرده بوديم و از نسل او نيز داوود، سليمان، ايوب، يوسف، موسى و هارون را، اين چنين نيكوكاران را پاداش مى دهيم (۸۴)
وَزَكَرِيَّا وَيَحْيَى وَعِيسَى وَإِلْيَاسَ كُلٌّ مِنَ الصَّالِحِينَ ﴿۸۵﴾
و زكريا، يحيى، عيسى و الياس نيز همه از صالحان بودند (۸۵)
وَإِسْمَاعِيلَ وَالْيَسَعَ وَيُونُسَ وَلُوطًا وَكُلًّا فَضَّلْنَا عَلَى الْعَالَمِينَ ﴿۸۶﴾
و اسماعيل، يسع، يونس و لوط كه هر يك را بر جهانيان برترى داديم (۸۶)
وَمِنْ آبَائِهِمْ وَذُرِّيَّاتِهِمْ وَإِخْوَانِهِمْ وَاجْتَبَيْنَاهُمْ وَهَدَيْنَاهُمْ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ ﴿۸۷﴾
از پدران، فرزندان و برادران آنها افرادى را برگزيديم و به راه راست هدايت كرديم (۸۷)
ذَلِكَ هُدَى اللَّهِ يَهْدِي بِهِ مَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ وَلَوْ أَشْرَكُوا لَحَبِطَ عَنْهُمْ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ ﴿۸۸﴾
اين هدايت خداست و هر بنده اى را بخواهد راهنمايى كند و اگر شرك آورند اعمالشان نابود شود (۸۸)
أُولَئِكَ الَّذِينَ آتَيْنَاهُمُ الْكِتَابَ وَالْحُكْمَ وَالنُّبُوَّةَ فَإِنْ يَكْفُرْ بِهَا هَؤُلَاءِ فَقَدْ وَكَّلْنَا بِهَا قَوْمًا لَيْسُوا بِهَا بِكَافِرِينَ ﴿۸۹﴾
آنها كسانى هستند كه كتاب و فرمان و نبوت به آنان داديم و اگر نسبت به آن كفر ورزند گروهى را بر آنها مى گماريم كه انكارش نكنند (۸۹)
أُولَئِكَ الَّذِينَ هَدَى اللَّهُ فَبِهُدَاهُمُ اقْتَدِهْ قُلْ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِنْ هُوَ إِلَّا ذِكْرَى لِلْعَالَمِينَ ﴿۹۰﴾
آنها كسانى هستند كه خداوند هدايتشان كرده است، پس از هدايت آنها پيروى كن بگو: «من در برابر اين رسالت پاداشى از شما نمى خواهم اين رسالت چيزى جز هشدارى براى جهانيان نيست » (۹۰)
وَمَا قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ إِذْ قَالُوا مَا أَنْزَلَ اللَّهُ عَلَى بَشَرٍ مِنْ شَيْءٍ قُلْ مَنْ أَنْزَلَ الْكِتَابَ الَّذِي جَاءَ بِهِ مُوسَى نُورًا وَهُدًى لِلنَّاسِ تَجْعَلُونَهُ قَرَاطِيسَ تُبْدُونَهَا وَتُخْفُونَ كَثِيرًا وَعُلِّمْتُمْ مَا لَمْ تَعْلَمُوا أَنْتُمْ وَلَا آبَاؤُكُمْ قُلِ اللَّهُ ثُمَّ ذَرْهُمْ فِي خَوْضِهِمْ يَلْعَبُونَ ﴿۹۱﴾
آنها كه گفتند: «خدا بر هيچ بشرى چيزى نازل نكرده است » چنان كه بايد خدا را نشناختند بگو: «كتابى را كه موسى براى روشنايى و هدايت مردم آورده، چه كسى نازل كرده است كه آن را به صورت نوشته هايى بر كاغذ درآوريد قسمتى را آشكار و بسيارى را پنهان مى كنيد و نكاتى به شما تعليم داده شده كه نه شما مى دانستيد و نه نياكانتان از آن با خبر بودند بگو: «خدا » آن گاه آنها را با سخنان باطل خويش رها كن تا مشغول باشند (۹۱)
وَهَذَا كِتَابٌ أَنْزَلْنَاهُ مُبَارَكٌ مُصَدِّقُ الَّذِي بَيْنَ يَدَيْهِ وَلِتُنْذِرَ أُمَّ الْقُرَى وَمَنْ حَوْلَهَا وَالَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ يُؤْمِنُونَ بِهِ وَهُمْ عَلَى صَلَاتِهِمْ يُحَافِظُونَ ﴿۹۲﴾
و اين كتاب مبارك را كه تصديق كنندۀ كتب پيشين است نازل كرديم تا اهالى مكه و اطراف آن را هشدار دهى و كسانى كه به آخرت ايمان دارند به آن نيز ايمان مى آورند و مراقب نمازهاى خود هستند (۹۲)
وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَى عَلَى اللَّهِ كَذِبًا أَوْ قَالَ أُوحِيَ إِلَيَّ وَلَمْ يُوحَ إِلَيْهِ شَيْءٌ وَمَنْ قَالَ سَأُنْزِلُ مِثْلَ مَا أَنْزَلَ اللَّهُ وَلَوْ تَرَى إِذِ الظَّالِمُونَ فِي غَمَرَاتِ الْمَوْتِ وَالْمَلَائِكَةُ بَاسِطُو أَيْدِيهِمْ أَخْرِجُوا أَنْفُسَكُمُ الْيَوْمَ تُجْزَوْنَ عَذَابَ الْهُونِ بِمَا كُنْتُمْ تَقُولُونَ عَلَى اللَّهِ غَيْرَ الْحَقِّ وَكُنْتُمْ عَنْ آيَاتِهِ تَسْتَكْبِرُونَ ﴿۹۳﴾
كيست ستمكارتر از كسى كه به خدا دروغ ببندد و يا بگويد به من وحى شده است در حالى كه نشده باشد و كسى كه بگويد من هم چيزى مانند آنچه خدا نازل كرده نازل مى كنم و اگر ستمكاران را در سكرات مرگ ببينى كه فرشتگان دستها را گشوده و به آنان مى گويند: «جانى را كه در تن داريد تسليم كنيد، امروز عذاب خفت بارى در برابر دروغهايى كه به خدا بستيد و به آيات خدا تكبر ورزيديد خواهيد ديد » (۹۳)
وَلَقَدْ جِئْتُمُونَا فُرَادَى كَمَا خَلَقْنَاكُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍ وَتَرَكْتُمْ مَا خَوَّلْنَاكُمْ وَرَاءَ ظُهُورِكُمْ وَمَا نَرَى مَعَكُمْ شُفَعَاءَكُمُ الَّذِينَ زَعَمْتُمْ أَنَّهُمْ فِيكُمْ شُرَكَاءُ لَقَدْ تَقَطَّعَ بَيْنَكُمْ وَضَلَّ عَنْكُمْ مَا كُنْتُمْ تَزْعُمُونَ ﴿۹۴﴾
يكّه و تنها به همان صورت كه در نخست خلقتان كرده بوديم نزد ما آمديد و آنچه را به شما ارزانى داشتيم پشت سرگذاشتيد و شفيعانى را كه در شفاعت خود شريك مى پنداشتيد با شما نمى بينيم، پيوندهاى شما گسست و تكيه گاه خيالى از دسترس شما دور شده است (۹۴)
إِنَّ اللَّهَ فَالِقُ الْحَبِّ وَالنَّوَى يُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَمُخْرِجُ الْمَيِّتِ مِنَ الْحَيِّ ذَلِكُمُ اللَّهُ فَأَنَّى تُؤْفَكُونَ ﴿۹۵﴾
خداوند شكافندۀ دانه و هسته است، زنده را از مرده پديد مى آورد و مرده را از زنده، اين است خداى شما، پس به كجا بازتان مى گردانند؟ (۹۵)
فَالِقُ الْإِصْبَاحِ وَجَعَلَ اللَّيْلَ سَكَنًا وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ حُسْبَانًا ذَلِكَ تَقْدِيرُ الْعَزِيزِ الْعَلِيمِ ﴿۹۶﴾
او شكافندۀ صبح است كه شب را براى آرامش، و خورشيد و ماه را به نظمى معين مقرر داشت اين اندازه گيرى خداوند توانمند داناست (۹۶)
وَهُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ النُّجُومَ لِتَهْتَدُوا بِهَا فِي ظُلُمَاتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ قَدْ فَصَّلْنَا الْآيَاتِ لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ ﴿۹۷﴾
اوست كه ستارگان را براى شما آفريد تا در تاريكيهاى خشكى و ورطۀ دريا در پرتو آنها راه خود بيابيد و آيات را براى دانايان بيان داشتيم (۹۷)
وَهُوَ الَّذِي أَنْشَأَكُمْ مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ فَمُسْتَقَرٌّ وَمُسْتَوْدَعٌ قَدْ فَصَّلْنَا الْآيَاتِ لِقَوْمٍ يَفْقَهُونَ ﴿۹۸﴾
اوست كه شما را از يك تن آفريد سپس شما را قرارگاه و امانتگاهى است، ما آياتمان را براى آنان كه درمى يابند شرح داديم (۹۸)
وَهُوَ الَّذِي أَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَخْرَجْنَا بِهِ نَبَاتَ كُلِّ شَيْءٍ فَأَخْرَجْنَا مِنْهُ خَضِرًا نُخْرِجُ مِنْهُ حَبًّا مُتَرَاكِبًا وَمِنَ النَّخْلِ مِنْ طَلْعِهَا قِنْوَانٌ دَانِيَةٌ وَجَنَّاتٍ مِنْ أَعْنَابٍ وَالزَّيْتُونَ وَالرُّمَّانَ مُشْتَبِهًا وَغَيْرَ مُتَشَابِهٍ انْظُرُوا إِلَى ثَمَرِهِ إِذَا أَثْمَرَ وَيَنْعِهِ إِنَّ فِي ذَلِكُمْ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ ﴿۹۹﴾
اوست كه آب را از آسمان نازل كرد تا هر گونه گياه بدان رويانديم و از آن گياهان ساقه و شاخه هاى سبز برآوريم و از آن دانه هاى متراكم بيرون آوريم و از شكوفۀ درخت خرما خوشه هايى نزديك به يكديگر بيرون آوريم و باغهايى از انگور، زيتون و انار شبيه و بى شباهت، و چون ميوه داد به رسيدنش بنگريد كه در آن براى اهل ايمان عبرتهاست (۹۹)
وَجَعَلُوا لِلَّهِ شُرَكَاءَ الْجِنَّ وَخَلَقَهُمْ وَخَرَقُوا لَهُ بَنِينَ وَبَنَاتٍ بِغَيْرِ عِلْمٍ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى عَمَّا يَصِفُونَ ﴿۱۰۰﴾
آنان براى خدا شريكهايى از جن قرار دادند در صورتى كه جن را هم خدا آفريده است و از روى نادانى براى خدا پسران و دخترانى به تصور آوردند، خداوند منزه و برتر است از آنچه وصف مى كنند (۱۰۰)
بَدِيعُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ أَنَّى يَكُونُ لَهُ وَلَدٌ وَلَمْ تَكُنْ لَهُ صَاحِبَةٌ وَخَلَقَ كُلَّ شَيْءٍ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ ﴿۱۰۱﴾
او پديد آورندۀ آسمانها و زمين است، چگونه ممكن است فرزندى داشته باشد در حالى كه همسرى ندارد و همه چيز را آفريده و به هر امرى واقف است (۱۰۱)
ذَلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمْ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ فَاعْبُدُوهُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ وَكِيلٌ ﴿۱۰۲﴾
اين خدا پروردگار شماست، هيچ معبودى جز او نيست، او آفرينندۀ همه چيز است، پس او را بپرستيد كه وكيل همۀ موجودات است (۱۰۲)
لَا تُدْرِكُهُ الْأَبْصَارُ وَهُوَ يُدْرِكُ الْأَبْصَارَ وَهُوَ اللَّطِيفُ الْخَبِيرُ ﴿۱۰۳﴾
چشمها او را درنمى يابد اما او ديدگان را درمى يابد، او ناديدۀ داناست (۱۰۳)
قَدْ جَاءَكُمْ بَصَائِرُ مِنْ رَبِّكُمْ فَمَنْ أَبْصَرَ فَلِنَفْسِهِ وَمَنْ عَمِيَ فَعَلَيْهَا وَمَا أَنَا عَلَيْكُمْ بِحَفِيظٍ ﴿۱۰۴﴾
براستى مايۀ بينش از جانب پروردگار براى شما فراهم آمد، پس كسى كه ببيند سود برده است و هر كه كوردل باشد، زيان خواهد برد و من نگهدارندۀ شما نيستم (۱۰۴)
وَكَذَلِكَ نُصَرِّفُ الْآيَاتِ وَلِيَقُولُوا دَرَسْتَ وَلِنُبَيِّنَهُ لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ ﴿۱۰۵﴾
بدين سان آيات را به صورتهاى گوناگون بيان مى كنيم، بگذار بگويند تو درس گرفته اى، ما آن را براى دانايان بيان مى كنيم (۱۰۵)
اتَّبِعْ مَا أُوحِيَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ وَأَعْرِضْ عَنِ الْمُشْرِكِينَ ﴿۱۰۶﴾
آنچه را از طرف پروردگارت وحى مى شود پيروى كن كه معبودى جز او نيست و از مشركان روى بگردان (۱۰۶)
وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ مَا أَشْرَكُوا وَمَا جَعَلْنَاكَ عَلَيْهِمْ حَفِيظًا وَمَا أَنْتَ عَلَيْهِمْ بِوَكِيلٍ ﴿۱۰۷﴾
اگر خدا مى خواست مشرك نمى شدند، ما تو را نگهبان آنها قرار نداديم و عهده دار امورشان نيستى (۱۰۷)
وَلَا تَسُبُّوا الَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ فَيَسُبُّوا اللَّهَ عَدْوًا بِغَيْرِ عِلْمٍ كَذَلِكَ زَيَّنَّا لِكُلِّ أُمَّةٍ عَمَلَهُمْ ثُمَّ إِلَى رَبِّهِمْ مَرْجِعُهُمْ فَيُنَبِّئُهُمْ بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ ﴿۱۰۸﴾
به آنها كه غير خدا را مى خوانند دشنام ندهيد مبادا آنها نيز از روى دشمنى و جهالت خدا را دشنام دهند، بدين گونه كردار هر گروه را بياراستيم، آن گاه بازگشت آنها به سوى پروردگارشان است و او آنها را از كردارشان با خبر مى كند (۱۰۸)
وَأَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمَانِهِمْ لَئِنْ جَاءَتْهُمْ آيَةٌ لَيُؤْمِنُنَّ بِهَا قُلْ إِنَّمَا الْآيَاتُ عِنْدَ اللَّهِ وَمَا يُشْعِرُكُمْ أَنَّهَا إِذَا جَاءَتْ لَا يُؤْمِنُونَ ﴿۱۰۹﴾
سوگندهاى سختى به خدا ياد كردند كه اگر معجزه اى برايشان بيايد به آن ايمان مى آورند بگو: «معجزه ها از جانب خداست» و شما نمى دانيد كه آنها پس از آمدن معجزات هم ايمان نمى آورند (۱۰۹)
وَنُقَلِّبُ أَفْئِدَتَهُمْ وَأَبْصَارَهُمْ كَمَا لَمْ يُؤْمِنُوا بِهِ أَوَّلَ مَرَّةٍ وَنَذَرُهُمْ فِي طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُونَ ﴿۱۱۰﴾
همان گونه كه از اوّل ايمان نياوردند، اين بار دلها و ديدگانشان را دگرگون مى كنيم و آنان را سرگردان و در طغيان رها مى سازيم (۱۱۰)
وَلَوْ أَنَّنَا نَزَّلْنَا إِلَيْهِمُ الْمَلَائِكَةَ وَكَلَّمَهُمُ الْمَوْتَى وَحَشَرْنَا عَلَيْهِمْ كُلَّ شَيْءٍ قُبُلًا مَا كَانُوا لِيُؤْمِنُوا إِلَّا أَنْ يَشَاءَ اللَّهُ وَلَكِنَّ أَكْثَرَهُمْ يَجْهَلُونَ ﴿۱۱۱﴾
اگر فرشتگان را بر آنها فرو فرستيم و مردگان با آنها سخن بگويند و همه چيز را در برابرشان گرد آوريم هرگز ايمان نخواهند آورد، مگر خدا بخواهد ولى بيشتر آنها نادانند (۱۱۱)
وَكَذَلِكَ جَعَلْنَا لِكُلِّ نَبِيٍّ عَدُوًّا شَيَاطِينَ الْإِنْسِ وَالْجِنِّ يُوحِي بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ زُخْرُفَ الْقَوْلِ غُرُورًا وَلَوْ شَاءَ رَبُّكَ مَا فَعَلُوهُ فَذَرْهُمْ وَمَا يَفْتَرُونَ ﴿۱۱۲﴾
چنين دشمنانى از شياطين جن و انس را در برابر هر پيامبرى قرار داديم كه سخنان فريبندۀ بى پايه به ديگران القاء مى كردند و اگر پروردگارت مى خواست چنين نمى كردند پس آنها را با دروغهايشان واگذار (۱۱۲)
وَلِتَصْغَى إِلَيْهِ أَفْئِدَةُ الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ وَلِيَرْضَوْهُ وَلِيَقْتَرِفُوا مَا هُمْ مُقْتَرِفُونَ ﴿۱۱۳﴾
تا قلوب كسانى كه به آخرت ايمان ندارند به آن متمايل شود كه آنچه مى خواهند انجام دهند (۱۱۳)
أَفَغَيْرَ اللَّهِ أَبْتَغِي حَكَمًا وَهُوَ الَّذِي أَنْزَلَ إِلَيْكُمُ الْكِتَابَ مُفَصَّلًا وَالَّذِينَ آتَيْنَاهُمُ الْكِتَابَ يَعْلَمُونَ أَنَّهُ مُنَزَّلٌ مِنْ رَبِّكَ بِالْحَقِّ فَلَا تَكُونَنَّ مِنَ الْمُمْتَرِينَ ﴿۱۱۴﴾
آيا غير خدا را به داورى بطلبيم ؟ و اوست كه به تفصيل كتاب را برايتان فرستاد و كسانى كه به آنها كتاب داده ايم مى دانند اين كتاب از طرف پروردگارشان به حق نازل شده است، بنا بر اين هرگز از دو دلان مباش (۱۱۴)
وَتَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ صِدْقًا وَعَدْلًا لَا مُبَدِّلَ لِكَلِمَاتِهِ وَهُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ ﴿۱۱۵﴾
كلام پروردگار از روى راستى و عدالت به انجام رسيد، هيچ كس قادر به تغيير آن نيست، او شنواى داناست (۱۱۵)
وَإِنْ تُطِعْ أَكْثَرَ مَنْ فِي الْأَرْضِ يُضِلُّوكَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ إِنْ يَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَإِنْ هُمْ إِلَّا يَخْرُصُونَ ﴿۱۱۶﴾
اگر اكثر مردم اين سرزمين را اطاعت كنى از راه خدا گمراهت مى كنند، آنها فقط از گمان پيروى مى كنند و دروغ سازانى بيش نيستند (۱۱۶)
إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ مَنْ يَضِلُّ عَنْ سَبِيلِهِ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ ﴿۱۱۷﴾
پروردگار تو از راه گم كردگان طريقش و نيز از هدايت يافتگان آگاه تر است (۱۱۷)
فَكُلُوا مِمَّا ذُكِرَ اسْمُ اللَّهِ عَلَيْهِ إِنْ كُنْتُمْ بِآيَاتِهِ مُؤْمِنِينَ ﴿۱۱۸﴾
اگر به آيات او ايمان داريد از آنچه نام خدا بر آن رفته است بخوريد (۱۱۸)
وَمَا لَكُمْ أَلَّا تَأْكُلُوا مِمَّا ذُكِرَ اسْمُ اللَّهِ عَلَيْهِ وَقَدْ فَصَّلَ لَكُمْ مَا حَرَّمَ عَلَيْكُمْ إِلَّا مَا اضْطُرِرْتُمْ إِلَيْهِ وَإِنَّ كَثِيرًا لَيُضِلُّونَ بِأَهْوَائِهِمْ بِغَيْرِ عِلْمٍ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِالْمُعْتَدِينَ ﴿۱۱۹﴾
چرا از چيزهايى كه نام خدا بر آن برده شده نمى خوريد؟ حال آن كه حرام شده ها را برايتان بيان كرده است مگر اين كه ناچار باشيد بسيارند مردمى كه به خاطر هوى و هوس و يا بى دانشى گمراه مى كنند و پروردگار تجاوزكاران را بهتر مى شناسد (۱۱۹)
وَذَرُوا ظَاهِرَ الْإِثْمِ وَبَاطِنَهُ إِنَّ الَّذِينَ يَكْسِبُونَ الْإِثْمَ سَيُجْزَوْنَ بِمَا كَانُوا يَقْتَرِفُونَ ﴿۱۲۰﴾
هر گناه آشكار و پنهان را رها كنيد كه گنهكاران به زودى كيفرشان را خواهند ديد (۱۲۰)
وَلَا تَأْكُلُوا مِمَّا لَمْ يُذْكَرِ اسْمُ اللَّهِ عَلَيْهِ وَإِنَّهُ لَفِسْقٌ وَإِنَّ الشَّيَاطِينَ لَيُوحُونَ إِلَى أَوْلِيَائِهِمْ لِيُجَادِلُوكُمْ وَإِنْ أَطَعْتُمُوهُمْ إِنَّكُمْ لَمُشْرِكُونَ ﴿۱۲۱﴾
از آنچه نام خدا بر آن برده نشده است نخوريد كه اين كار گناه است شيطانها در خفا به دوستان خود مى رسانند كه با شما مجادله كنند و اگر از آنها اطاعت كنيد مشرك خواهيد بود (۱۲۱)
أَوَمَنْ كَانَ مَيْتًا فَأَحْيَيْنَاهُ وَجَعَلْنَا لَهُ نُورًا يَمْشِي بِهِ فِي النَّاسِ كَمَنْ مَثَلُهُ فِي الظُّلُمَاتِ لَيْسَ بِخَارِجٍ مِنْهَا كَذَلِكَ زُيِّنَ لِلْكَافِرِينَ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ ﴿۱۲۲﴾
آيا آن دل مرده اى كه زنده اش كرديم و نورى برايش مقرر داشتيم كه با آن در ميان مردم به رفتار آيد، مانند كسى است كه در تاريكيها به سر مى برد و راه خروجى ندارد؟ كردار كافران بدين گونه آراسته شده است (۱۲۲)
وَكَذَلِكَ جَعَلْنَا فِي كُلِّ قَرْيَةٍ أَكَابِرَ مُجْرِمِيهَا لِيَمْكُرُوا فِيهَا وَمَا يَمْكُرُونَ إِلَّا بِأَنْفُسِهِمْ وَمَا يَشْعُرُونَ ﴿۱۲۳﴾
بدين سان در هر آبادى گناهكاران بزرگى را واداشتيم تا در آن نيرنگ كنند ولى نمى دانند كه جز با خودشان مكر نمى ورزند (۱۲۳)
وَإِذَا جَاءَتْهُمْ آيَةٌ قَالُوا لَنْ نُؤْمِنَ حَتَّى نُؤْتَى مِثْلَ مَا أُوتِيَ رُسُلُ اللَّهِ اللَّهُ أَعْلَمُ حَيْثُ يَجْعَلُ رِسَالَتَهُ سَيُصِيبُ الَّذِينَ أَجْرَمُوا صَغَارٌ عِنْدَ اللَّهِ وَعَذَابٌ شَدِيدٌ بِمَا كَانُوا يَمْكُرُونَ ﴿۱۲۴﴾
چون نشانه اى برايشان بيايد مى گويند ما ايمان نمى آوريم مگر آنچه به رسولان خدا داده شده است به ما هم داده شود، خداوند بهتر مى داند كه رسالت خويش را كجا قرار دهد و دير نخواهد بود كه گناهكاران در پيشگاه خدا خوار شوند و مكرشان را عذاب سختى است (۱۲۴)
فَمَنْ يُرِدِ اللَّهُ أَنْ يَهْدِيَهُ يَشْرَحْ صَدْرَهُ لِلْإِسْلَامِ وَمَنْ يُرِدْ أَنْ يُضِلَّهُ يَجْعَلْ صَدْرَهُ ضَيِّقًا حَرَجًا كَأَنَّمَا يَصَّعَّدُ فِي السَّمَاءِ كَذَلِكَ يَجْعَلُ اللَّهُ الرِّجْسَ عَلَى الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ ﴿۱۲۵﴾
خداوند خواستار هدايت هر كس كه باشد دلش را بر اسلام مى گشايد و آن كس را كه گمراه بخواهد دلش را چنان مى فشارد كه گويى به آسمان پر مى كشد، خداوند اين چنين پليدى را بر افرادى كه ايمان نمى آورند قرار مى دهد (۱۲۵)
وَهَذَا صِرَاطُ رَبِّكَ مُسْتَقِيمًا قَدْ فَصَّلْنَا الْآيَاتِ لِقَوْمٍ يَذَّكَّرُونَ ﴿۱۲۶﴾
اين راه مستقيم پروردگار توست، ما آيات خود را براى كسانى كه پند مى گيرند بيان كرديم (۱۲۶)
لَهُمْ دَارُ السَّلَامِ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَهُوَ وَلِيُّهُمْ بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ ﴿۱۲۷﴾
آنها را نزد پروردگار سراى آرامش است و خدا به پاداش كردارشان دوستدار آنان خواهد بود (۱۲۷)
وَيَوْمَ يَحْشُرُهُمْ جَمِيعًا يَا مَعْشَرَ الْجِنِّ قَدِ اسْتَكْثَرْتُمْ مِنَ الْإِنْسِ وَقَالَ أَوْلِيَاؤُهُمْ مِنَ الْإِنْسِ رَبَّنَا اسْتَمْتَعَ بَعْضُنَا بِبَعْضٍ وَبَلَغْنَا أَجَلَنَا الَّذِي أَجَّلْتَ لَنَا قَالَ النَّارُ مَثْوَاكُمْ خَالِدِينَ فِيهَا إِلَّا مَا شَاءَ اللَّهُ إِنَّ رَبَّكَ حَكِيمٌ عَلِيمٌ ﴿۱۲۸﴾
روزى كه خداوند همگان را گرد آورد: «اى گروه جن شما آدميان بسيارى را گمراه كرديد » دوستان آنها از آدميان بگويند: «پروردگارا! ما از يكديگر بهره مند شديم و به آن مدتى كه براى ما معين كرده بودى رسيديم » فرمود: «آتش جايگاه شماست و تا ابد در آن خواهيد ماند، مگر آنچه خدا بخواهد، بى ترديد پروردگار تو فرزانۀ داناست » (۱۲۸)
وَكَذَلِكَ نُوَلِّي بَعْضَ الظَّالِمِينَ بَعْضًا بِمَا كَانُوا يَكْسِبُونَ ﴿۱۲۹﴾
اين چنين بعضى از ستمگران را به كيفر كردارشان به بعضى ديگر وا مى گذاريم (۱۲۹)
يَا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَالْإِنْسِ أَلَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِنْكُمْ يَقُصُّونَ عَلَيْكُمْ آيَاتِي وَيُنْذِرُونَكُمْ لِقَاءَ يَوْمِكُمْ هَذَا قَالُوا شَهِدْنَا عَلَى أَنْفُسِنَا وَغَرَّتْهُمُ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا وَشَهِدُوا عَلَى أَنْفُسِهِمْ أَنَّهُمْ كَانُوا كَافِرِينَ ﴿۱۳۰﴾
«اى گروه جن و انس آيا رسولانى از نوع خودتان به سويتان نيامدند كه آيات ما را برايتان بخوانند و شما را به ديدار اين روزتان هشدار دهند؟» گويند: «به زيان خود گواهى دهيم » زندگى دنيا آنها را فريب داد و به زيان خويش گواهى دادند كه كافر بودند (۱۳۰)
ذَلِكَ أَنْ لَمْ يَكُنْ رَبُّكَ مُهْلِكَ الْقُرَى بِظُلْمٍ وَأَهْلُهَا غَافِلُونَ ﴿۱۳۱﴾
چنين است كه پروردگارت هر ديارى را كه مردمش بى خبر باشند به ستم هلاك نخواهد كرد (۱۳۱)
وَلِكُلٍّ دَرَجَاتٌ مِمَّا عَمِلُوا وَمَا رَبُّكَ بِغَافِلٍ عَمَّا يَعْمَلُونَ ﴿۱۳۲﴾
براى هر گروه در برابر اعمالشان درجاتى است و پروردگار تو از كردارشان غافل نيست (۱۳۲)
وَرَبُّكَ الْغَنِيُّ ذُو الرَّحْمَةِ إِنْ يَشَأْ يُذْهِبْكُمْ وَيَسْتَخْلِفْ مِنْ بَعْدِكُمْ مَا يَشَاءُ كَمَا أَنْشَأَكُمْ مِنْ ذُرِّيَّةِ قَوْمٍ آخَرِينَ ﴿۱۳۳﴾
و پروردگارت بى نياز مهربان است اگر بخواهد شما را مى برد و به دنبالتان هر كه را بخواهد جانشين مى كند، همان طور كه شما را از نسل گروهى ديگر به وجود آورد (۱۳۳)
إِنَّ مَا تُوعَدُونَ لَآتٍ وَمَا أَنْتُمْ بِمُعْجِزِينَ ﴿۱۳۴﴾
آنچه به شما وعده شده است خواهد آمد و نمى توانيد از آن فرار كنيد (۱۳۴)
قُلْ يَا قَوْمِ اعْمَلُوا عَلَى مَكَانَتِكُمْ إِنِّي عَامِلٌ فَسَوْفَ تَعْلَمُونَ مَنْ تَكُونُ لَهُ عَاقِبَةُ الدَّارِ إِنَّهُ لَا يُفْلِحُ الظَّالِمُونَ ﴿۱۳۵﴾
بگو: اى قوم من! به قدر توانايتان بكوشيد، من نيز مى كوشم، اما به زودى خواهيد دانست كه سرانجام براى كه خواهد بود، و ستمكاران رستگار نمى شوند (۱۳۵)
وَجَعَلُوا لِلَّهِ مِمَّا ذَرَأَ مِنَ الْحَرْثِ وَالْأَنْعَامِ نَصِيبًا فَقَالُوا هَذَا لِلَّهِ بِزَعْمِهِمْ وَهَذَا لِشُرَكَائِنَا فَمَا كَانَ لِشُرَكَائِهِمْ فَلَا يَصِلُ إِلَى اللَّهِ وَمَا كَانَ لِلَّهِ فَهُوَ يَصِلُ إِلَى شُرَكَائِهِمْ سَاءَ مَا يَحْكُمُونَ ﴿۱۳۶﴾
در آنچه از زراعت و چارپايان حاصل كرده بودند بهره اى براى خدا قرار دادند و به گمان خود گفتند اين براى خداست و اين براى اصنام آنچه براى بتهايشان بود به خدا نمى رسيد ولى آنچه از آن خدا بود به بتها مى رسيد، چه بد حكم مى كنند (۱۳۶)
وَكَذَلِكَ زَيَّنَ لِكَثِيرٍ مِنَ الْمُشْرِكِينَ قَتْلَ أَوْلَادِهِمْ شُرَكَاؤُهُمْ لِيُرْدُوهُمْ وَلِيَلْبِسُوا عَلَيْهِمْ دِينَهُمْ وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ مَا فَعَلُوهُ فَذَرْهُمْ وَمَا يَفْتَرُونَ ﴿۱۳۷﴾
اين چنين شريكانشان كشتن فرزند را در نظر بسيارى از مشركان بياراستند تا هلاكشان كنند و آيين آنها را مشتبه سازند، اگر خدا مى خواست اين كار را نمى كردند بنا بر اين آنها را با تهمت هايشان تنها بگذاريد (۱۳۷)
وَقَالُوا هَذِهِ أَنْعَامٌ وَحَرْثٌ حِجْرٌ لَا يَطْعَمُهَا إِلَّا مَنْ نَشَاءُ بِزَعْمِهِمْ وَأَنْعَامٌ حُرِّمَتْ ظُهُورُهَا وَأَنْعَامٌ لَا يَذْكُرُونَ اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهَا افْتِرَاءً عَلَيْهِ سَيَجْزِيهِمْ بِمَا كَانُوا يَفْتَرُونَ ﴿۱۳۸﴾
طبق پندار خويش گفتند: «اين چارپايان و كشتزارها براى همه ممنوع است مگر كسانى كه ما بخواهيم » سوارى بعضى از چارپايان بر آنها حرام بود و چارپايانى را بدون ذكر نام خدا ذبح مى كردند و چون به خدا دروغ مى بستند به زودى كيفر افتراهايشان را خواهد داد (۱۳۸)
وَقَالُوا مَا فِي بُطُونِ هَذِهِ الْأَنْعَامِ خَالِصَةٌ لِذُكُورِنَا وَمُحَرَّمٌ عَلَى أَزْوَاجِنَا وَإِنْ يَكُنْ مَيْتَةً فَهُمْ فِيهِ شُرَكَاءُ سَيَجْزِيهِمْ وَصْفَهُمْ إِنَّهُ حَكِيمٌ عَلِيمٌ ﴿۱۳۹﴾
گفتند: «آنچه در شكم اين چارپايان وجود دارد مخصوص مردان ماست و بر همسرانمان حرام خواهد بود » اگر مرده باشد همگى در آن شريكند و به زودى خدا كيفر اين توصيف آنها را خواهد داد كه او فرزانه اى داناست (۱۳۹)
قَدْ خَسِرَ الَّذِينَ قَتَلُوا أَوْلَادَهُمْ سَفَهًا بِغَيْرِ عِلْمٍ وَحَرَّمُوا مَا رَزَقَهُمُ اللَّهُ افْتِرَاءً عَلَى اللَّهِ قَدْ ضَلُّوا وَمَا كَانُوا مُهْتَدِينَ ﴿۱۴۰﴾
آنان كه فرزندان خود را به نادانى كشتند و آنچه را خدا روزيشان كرده بود بر خود حرام شمردند و بر خدا تهمت زدند ضرر كردند، به راستى اينان گمراه ماندند و هدايت نشدند (۱۴۰)
وَهُوَ الَّذِي أَنْشَأَ جَنَّاتٍ مَعْرُوشَاتٍ وَغَيْرَ مَعْرُوشَاتٍ وَالنَّخْلَ وَالزَّرْعَ مُخْتَلِفًا أُكُلُهُ وَالزَّيْتُونَ وَالرُّمَّانَ مُتَشَابِهًا وَغَيْرَ مُتَشَابِهٍ كُلُوا مِنْ ثَمَرِهِ إِذَا أَثْمَرَ وَآتُوا حَقَّهُ يَوْمَ حَصَادِهِ وَلَا تُسْرِفُوا إِنَّهُ لَا يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ ﴿۱۴۱﴾
اوست خدايى كه باغهايى داربست دار و بى داربست، درختان خرما و كشتزار با ميوه هاى گوناگون، زيتون و انار شبيه و بى شباهت به وجود آورد و آن گاه كه ميوه اش رسيد از آن بخوريد و زكات آن را به هنگام برداشت بدهيد و اسراف نكنيد كه خدا مسرفان را دوست ندارد (۱۴۱)
وَمِنَ الْأَنْعَامِ حَمُولَةً وَفَرْشًا كُلُوا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللَّهُ وَلَا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ ﴿۱۴۲﴾
و نيز از چارپايانى كه بار مى كشند يا توان حمل بار ندارند، از آنچه خدا به شما روزى داده است بخوريد و پيرو گامهاى شيطان نشويد كه او دشمن آشكار شماست (۱۴۲)
ثَمَانِيَةَ أَزْوَاجٍ مِنَ الضَّأْنِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْمَعْزِ اثْنَيْنِ قُلْ آلذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ أَمِ الْأُنْثَيَيْنِ أَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ أَرْحَامُ الْأُنْثَيَيْنِ نَبِّئُونِي بِعِلْمٍ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ ﴿۱۴۳﴾
هشت عدد از چهارگونه، ميش و بز بگو: «آيا نرها حرام شده يا ماده ها يا آنچه در رحم ماده ها وجود دارد؟ اگر راست مى گوييد از روى علم به من خبر دهيد (۱۴۳)
وَمِنَ الْإِبِلِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْبَقَرِ اثْنَيْنِ قُلْ آلذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ أَمِ الْأُنْثَيَيْنِ أَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ أَرْحَامُ الْأُنْثَيَيْنِ أَمْ كُنْتُمْ شُهَدَاءَ إِذْ وَصَّاكُمُ اللَّهُ بِهَذَا فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَى عَلَى اللَّهِ كَذِبًا لِيُضِلَّ النَّاسَ بِغَيْرِ عِلْمٍ إِنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ ﴿۱۴۴﴾
از شتر يك زوج و از گاو يك زوج، بگو كداميك را حرام كرده است، نرها يا ماده ها و يا آنچه در رحم ماده ها وجود دارد؟» مگر آن گاه كه خدا چنين حكمى را توصيه كرد بر آن ناظر بوديد؟ بنا بر اين ستمكارتر از آن كس كه بر خدا دروغ مى بندد كيست كه مردم را از بى دانشى گمراه كند، خداوند هرگز ستمكاران را هدايت نمى كند (۱۴۴)
قُلْ لَا أَجِدُ فِي مَا أُوحِيَ إِلَيَّ مُحَرَّمًا عَلَى طَاعِمٍ يَطْعَمُهُ إِلَّا أَنْ يَكُونَ مَيْتَةً أَوْ دَمًا مَسْفُوحًا أَوْ لَحْمَ خِنْزِيرٍ فَإِنَّهُ رِجْسٌ أَوْ فِسْقًا أُهِلَّ لِغَيْرِ اللَّهِ بِهِ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَلَا عَادٍ فَإِنَّ رَبَّكَ غَفُورٌ رَحِيمٌ ﴿۱۴۵﴾
بگو: «در ميان آنچه بر من وحى شده چيزى را كه خوردن آن بر خورنده اى حرام باشد نمى يابم مگر اين كه مردار باشد يا خونى كه بيرون ريخته يا گوشت خوك كه پليد است يا حيوانى كه در كشتنش نافرمانى شده و جز با ذكر نام خدا ذبح شود، مگر براى درماندگان آن هم در صورتى كه از روى ستم و تجاوز نباشد و به اندازۀ ضرورت بخورند » كه پروردگارت آمرزندۀ مهربان است (۱۴۵)
وَعَلَى الَّذِينَ هَادُوا حَرَّمْنَا كُلَّ ذِي ظُفُرٍ وَمِنَ الْبَقَرِ وَالْغَنَمِ حَرَّمْنَا عَلَيْهِمْ شُحُومَهُمَا إِلَّا مَا حَمَلَتْ ظُهُورُهُمَا أَوِ الْحَوَايَا أَوْ مَا اخْتَلَطَ بِعَظْمٍ ذَلِكَ جَزَيْنَاهُمْ بِبَغْيِهِمْ وَإِنَّا لَصَادِقُونَ ﴿۱۴۶﴾
هر حيوان ناخن دار و پيه گوسفند و گاو را بر يهوديان حرام كرديم مگر پيه كه بر پشت اينها قرار دارد و يا در لابه لاى روده ها يا به استخوانها چسبيده است، اين كيفر آنهاست به خاطر ستمى كه مى كردند و ما راست گوييم (۱۴۶)
فَإِنْ كَذَّبُوكَ فَقُلْ رَبُّكُمْ ذُو رَحْمَةٍ وَاسِعَةٍ وَلَا يُرَدُّ بَأْسُهُ عَنِ الْقَوْمِ الْمُجْرِمِينَ ﴿۱۴۷﴾
اگر تو را تكذيب كنند بگو: «پروردگارتان داراى رحمتى بى انتهاست و عذابش از مجرمان دفع نخواهد شد » (۱۴۷)
سَيَقُولُ الَّذِينَ أَشْرَكُوا لَوْ شَاءَ اللَّهُ مَا أَشْرَكْنَا وَلَا آبَاؤُنَا وَلَا حَرَّمْنَا مِنْ شَيْءٍ كَذَلِكَ كَذَّبَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ حَتَّى ذَاقُوا بَأْسَنَا قُلْ هَلْ عِنْدَكُمْ مِنْ عِلْمٍ فَتُخْرِجُوهُ لَنَا إِنْ تَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَإِنْ أَنْتُمْ إِلَّا تَخْرُصُونَ ﴿۱۴۸﴾
به زودى مشركان مى گويند: «اگر خدا مى خواست ما و نياكانمان مشرك نمى شديم و چيزى را حرام نمى كرديم » كسانى كه پيش از آنها بودند نيز همين دروغها را مى گفتند و سرانجام كيفر ما را چشيدند بگو «اگر دليل قاطعى داريد به ما نشان دهيد شما فقط از پندارهاى بى اساس پيروى مى كنيد و جز به گزافه و دروغ نمى گوييد » (۱۴۸)
قُلْ فَلِلَّهِ الْحُجَّةُ الْبَالِغَةُ فَلَوْ شَاءَ لَهَدَاكُمْ أَجْمَعِينَ ﴿۱۴۹﴾
بگو: «دليل رسا خاص خداست و اگر مى خواست پيش از اين هدايتتان كرده بود » (۱۴۹)
قُلْ هَلُمَّ شُهَدَاءَكُمُ الَّذِينَ يَشْهَدُونَ أَنَّ اللَّهَ حَرَّمَ هَذَا فَإِنْ شَهِدُوا فَلَا تَشْهَدْ مَعَهُمْ وَلَا تَتَّبِعْ أَهْوَاءَ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا وَالَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ وَهُمْ بِرَبِّهِمْ يَعْدِلُونَ ﴿۱۵۰﴾
بگو: «گواهان خود را بياوريد تا شهادت دهند كه آيا خدا اينها را حرام كرده است» اگر آنها گواهى دهند تو با آنها شهادت نده و از هوى و هوس كسانى كه آيات ما را تكذيب كردند و يا آنان كه به آخرت ايمان ندارند و براى خدا شريك قائلند پيروى نكن (۱۵۰)
قُلْ تَعَالَوْا أَتْلُ مَا حَرَّمَ رَبُّكُمْ عَلَيْكُمْ أَلَّا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَكُمْ مِنْ إِمْلَاقٍ نَحْنُ نَرْزُقُكُمْ وَإِيَّاهُمْ وَلَا تَقْرَبُوا الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ وَلَا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ ذَلِكُمْ وَصَّاكُمْ بِهِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ﴿۱۵۱﴾
بگو: «بياييد تا چيزهايى را برايتان بگويم كه پروردگار بر شما حرام كرده است: چيزى را شريك خدا قرار ندهيد، به پدر و مادر نيكى كنيد، فرزندان خود را از بيم فقر نكشيد، ما شما و آنها را روزى خواهيم داد و گرد كارهاى زشت، چه پنهان چه آشكار، نگرديد و كسى را كه خدا كشتنش را حرام كرده است جز به حق نكشيد » اين است آنچه خداوند شما را به آن سفارش كرده است تا بينديشيد (۱۵۱)
وَلَا تَقْرَبُوا مَالَ الْيَتِيمِ إِلَّا بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ حَتَّى يَبْلُغَ أَشُدَّهُ وَأَوْفُوا الْكَيْلَ وَالْمِيزَانَ بِالْقِسْطِ لَا نُكَلِّفُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا وَإِذَا قُلْتُمْ فَاعْدِلُوا وَلَوْ كَانَ ذَا قُرْبَى وَبِعَهْدِ اللَّهِ أَوْفُوا ذَلِكُمْ وَصَّاكُمْ بِهِ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ ﴿۱۵۲﴾
به مال يتيم جز به نحو احسن نزديك نشويد تا به سن بلوغ برسد و حقّ پيمانه و وزن را به عدالت ادا كنيد، ما هيچ كس را جز به اندازۀ توانش تكليف نمى كنيم هر گاه سخن گوييد عدالت را رعايت كنيد، حتى اگر در مورد نزديكان بوده باشد، اين چيزى است كه خدا شما را به آن سفارش مى كند تا متذكر شويد (۱۵۲)
وَأَنَّ هَذَا صِرَاطِي مُسْتَقِيمًا فَاتَّبِعُوهُ وَلَا تَتَّبِعُوا السُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِكُمْ عَنْ سَبِيلِهِ ذَلِكُمْ وَصَّاكُمْ بِهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ ﴿۱۵۳﴾
اين راه راست من است، از آن پيروى كنيد و به راههاى مختلف نرويد كه شما را از راه حق دور مى كند اين چيزى است كه خداوند به آن سفارشتان كرده است تا پرهيزگار شويد (۱۵۳)
ثُمَّ آتَيْنَا مُوسَى الْكِتَابَ تَمَامًا عَلَى الَّذِي أَحْسَنَ وَتَفْصِيلًا لِكُلِّ شَيْءٍ وَهُدًى وَرَحْمَةً لَعَلَّهُمْ بِلِقَاءِ رَبِّهِمْ يُؤْمِنُونَ ﴿۱۵۴﴾
به موسى كتاب داديم تا نعمت خود را بر نيكوكاران تمام كنيم و همه چيز را بيان كرديم و آن را مايۀ هدايت و رحمت قرار داديم، شايد به لقاى پروردگارشان ايمان بياورند (۱۵۴)
وَهَذَا كِتَابٌ أَنْزَلْنَاهُ مُبَارَكٌ فَاتَّبِعُوهُ وَاتَّقُوا لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ ﴿۱۵۵﴾
اين كتابى است پربركت كه ما نازل كرديم، از آن پيروى كنيد و پرهيزگار باشيد تا مشمول رحمتش واقع شويد (۱۵۵)
أَنْ تَقُولُوا إِنَّمَا أُنْزِلَ الْكِتَابُ عَلَى طَائِفَتَيْنِ مِنْ قَبْلِنَا وَإِنْ كُنَّا عَنْ دِرَاسَتِهِمْ لَغَافِلِينَ ﴿۱۵۶﴾
كه نگوييد: «كتاب آسمانى بر دو طايفه پيش از ما نازل شده بود و ما از خواندن و آموختن آنها بى خبر بوديم » (۱۵۶)
أَوْ تَقُولُوا لَوْ أَنَّا أُنْزِلَ عَلَيْنَا الْكِتَابُ لَكُنَّا أَهْدَى مِنْهُمْ فَقَدْ جَاءَكُمْ بَيِّنَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَهُدًى وَرَحْمَةٌ فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ كَذَّبَ بِآيَاتِ اللَّهِ وَصَدَفَ عَنْهَا سَنَجْزِي الَّذِينَ يَصْدِفُونَ عَنْ آيَاتِنَا سُوءَ الْعَذَابِ بِمَا كَانُوا يَصْدِفُونَ ﴿۱۵۷﴾
يا بگوييد: «اگر كتاب بر ما نازل مى شد بهتر از آنها هدايت مى شديم » مسلما دلايل و هدايت و رحمت از جانب پروردگارتان براى شما آمد، پس چه كسى ستمكارتر از كسانى است كه آيات خدا را تكذيب كردند و از آن روى گرداندند، به زودى كسانى را كه از آيات ما روى بگرداندند به عذابى سخت كيفر خواهيم داد (۱۵۷)
هَلْ يَنْظُرُونَ إِلَّا أَنْ تَأْتِيَهُمُ الْمَلَائِكَةُ أَوْ يَأْتِيَ رَبُّكَ أَوْ يَأْتِيَ بَعْضُ آيَاتِ رَبِّكَ يَوْمَ يَأْتِي بَعْضُ آيَاتِ رَبِّكَ لَا يَنْفَعُ نَفْسًا إِيمَانُهَا لَمْ تَكُنْ آمَنَتْ مِنْ قَبْلُ أَوْ كَسَبَتْ فِي إِيمَانِهَا خَيْرًا قُلِ انْتَظِرُوا إِنَّا مُنْتَظِرُونَ ﴿۱۵۸﴾
آيا انتظارى جز آن دارند كه فرشتگان يا خدا و يا برخى از آيات او به سراغشان بيايند، لكن ايمان آوردن افرادى كه قبلا ايمان نياورده اند در روزى كه آيات پروردگار بيايد سودى به حال آنها نخواهد داشت بگو: «منتظر باشيد، ما هم در انتظاريم » (۱۵۸)
إِنَّ الَّذِينَ فَرَّقُوا دِينَهُمْ وَكَانُوا شِيَعًا لَسْتَ مِنْهُمْ فِي شَيْءٍ إِنَّمَا أَمْرُهُمْ إِلَى اللَّهِ ثُمَّ يُنَبِّئُهُمْ بِمَا كَانُوا يَفْعَلُونَ ﴿۱۵۹﴾
تو را با آنان كه آيين خود را فرقه فرقه كردند و در آن به دسته جات مختلف تقسيم شدند، هيچ كارى نباشد، سر و كارشان با خداست، آن گاه آنها را از كردارشان آگاه خواهد كرد (۱۵۹)
مَنْ جَاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثَالِهَا وَمَنْ جَاءَ بِالسَّيِّئَةِ فَلَا يُجْزَى إِلَّا مِثْلَهَا وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ ﴿۱۶۰﴾
هر كس كار نيكى انجام دهد ده برابر پاداش خواهد گرفت و هر كس كه كار بدى انجام دهد بيش از كار بدش كيفر نخواهد داشت و بر آنها ستمى نخواهد رفت (۱۶۰)
قُلْ إِنَّنِي هَدَانِي رَبِّي إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ دِينًا قِيَمًا مِلَّةَ إِبْرَاهِيمَ حَنِيفًا وَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ ﴿۱۶۱﴾
بگو: «پروردگارم مرا به راه راست هدايت كرده است، دينى پابرجا و استوار، دين پاك ابراهيم كه از مشركان نبود » (۱۶۱)
قُلْ إِنَّ صَلَاتِي وَنُسُكِي وَمَحْيَايَ وَمَمَاتِي لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ ﴿۱۶۲﴾
بگو: «نماز، مناسك حج، زندگى و مرگم از آن خداوندى است كه پروردگار جهانيان است، (۱۶۲)
لَا شَرِيكَ لَهُ وَبِذَلِكَ أُمِرْتُ وَأَنَا أَوَّلُ الْمُسْلِمِينَ ﴿۱۶۳﴾
شريكى ندارد و به اين مأمور شده ام و من از نخستين تسليم شدگانم » (۱۶۳)
قُلْ أَغَيْرَ اللَّهِ أَبْغِي رَبًّا وَهُوَ رَبُّ كُلِّ شَيْءٍ وَلَا تَكْسِبُ كُلُّ نَفْسٍ إِلَّا عَلَيْهَا وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى ثُمَّ إِلَى رَبِّكُمْ مَرْجِعُكُمْ فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ ﴿۱۶۴﴾
بگو: «آيا پروردگارى غير از خدا بجويم ؟ او پروردگار همه چيز است، هيچ كس جز براى خود كارى انجام نمى دهد و هيچ گناهكارى بار گناه ديگرى را به دوش نمى گيرد و سرانجام بازگشت شما به سوى پروردگارتان است و شما را از آنچه اختلاف داريد با خبر خواهد كرد د (۱۶۴)
وَهُوَ الَّذِي جَعَلَكُمْ خَلَائِفَ الْأَرْضِ وَرَفَعَ بَعْضَكُمْ فَوْقَ بَعْضٍ دَرَجَاتٍ لِيَبْلُوَكُمْ فِي مَا آتَاكُمْ إِنَّ رَبَّكَ سَرِيعُ الْعِقَابِ وَإِنَّهُ لَغَفُورٌ رَحِيمٌ ﴿۱۶۵﴾
اوست كه شما را در زمين جانشين قرار داد و بعضى را نسبت به ديگران مرتبۀ بالاتر بخشيد تا شما را به آنچه مقرر كرده است بيازمايد، مسلما پروردگار تو زود كيفر مى دهد و آمرزندۀ مهربان است » (۱۶۵)
